Chương 10

Theo lệ cũ của Minh Tông hoàng đế, việc tuyển thị quân không cần xét đến xuất thân. Tuy nhiên, người được chọn làm hoàng phu nhất định phải là con cháu của các gia đình công hầu quyền quý.

Hiện giờ Hoàng đế đã gần đến tuổi cập kê. Trong triều ngoài nội, từ các phủ quý tộc đến nhà công hầu, ai nấy đều căng mắt dõi theo từng động thái trong cung. Dù lần tuyển chọn này Thái hậu đã sắp xếp hết sức kín đáo, nhưng vẫn có vài gia đình công hầu có mật thám trong cung nghe ngóng được tin tức. Người ngoài không dám bàn tán nhiều, nhưng Xương quốc công, em ruột của Thái hậu, với tính cách nóng nảy, dứt khoát của mình, vừa nghe tin hôm trước là sáng hôm sau đã giục phu nhân vào cung thỉnh cầu.

Vị phu nhân Xương quốc công này có tính cách hệt như phu quân mình. Mới trò chuyện với Thái hậu được vài câu đã bắt đầu khéo léo nói:

"Bẩm nương nương, thằng bé Vĩnh Thành nhà chúng thần, xét về tuổi tác thì rất xứng đôi với Quan gia ạ!"

Thái hậu nghe lời khách sáo nhưng hiểu ý sâu xa. Bà đưa tay đỡ trán, giọng nói mang theo vài phần tiếc nuối:

"Ngoài việc tuổi tác tương xứng ra, nó còn có điểm nào xứng với Quan gia nữa?"

"Vĩnh Thành khôi ngô tuấn tú, xét về diện mạo cũng chẳng thua kém Quan gia là bao!" Phu nhân dường như không hiểu ý, tiếp tục nói, "Thứ lỗi thần thiếp nói thẳng, người là Thái hậu nương nương cao cao tại thượng, Quan gia là cháu ruột bên ngoại của dòng họ Hàn chúng thần. Dân gian thường nói họ hàng dễ kết thân, Vĩnh Thành và Quan gia đã lớn lên bên nhau từ nhỏ đến giờ, hiểu rõ tính cách của nhau. Chắc chắn Thái hậu ngài sẽ không nhường phú quý cho người ngoài, để họ bỗng dưng hưởng lợi từ trên trời rơi xuống, phải không ạ?"

Những lời nói nghe có vẻ đường hoàng, hợp lý nhưng khiến Thái hậu nghe mà suýt chút nữa tức đến ngất đi. Cố Xương quốc công mất sớm, chỉ để lại một đôi trưởng tỷ ấu đệ nương tựa nhau, đó chính là Thái hậu và Xương quốc công. Tiên đế nhân hậu, không chỉ gả Thái hậu cho Thời hoàng đế mà còn sắp xếp cho em ruột của Thái hậu vào Đông Cung làm thị đồng của tỷ phu, danh nghĩa là bạn học. Thực chất, Thời hoàng đế hơn Xương quốc công đến mười mấy tuổi, vì vậy đã coi em vợ như con mà chăm sóc.

Người xưa có câu 'cây xà nào nhô ra trước thì bị mục trước'. Thái hậu sợ em ruột mình tài năng nổi bật sẽ bị người khác ganh ghét, mỗi lần hắn vào triều bà đều nhẫn nại dạy dỗ cái đạo lý 'thôi quang' (giấu tài). Khi hắn đến tuổi lập gia đình, Thái hậu cũng chọn những tiểu thư quy củ, đoan chính, tâm tư đơn giản, tránh những người túc trí đa mưu. Nào ngờ, cặp phu thê này đều quen thói ỷ lại, dựa dẫm, chỉ biết giữ mình. Trong phủ, từ con trưởng đến con thứ chẳng ai có chí tiến thủ, nổi danh trong tông thất là những kẻ yếu đuối, lười nhác, tiếng xấu vang đến tận trong cung. Người mà phu nhân nhắc đến hôm nay là Vĩnh Thành, đứa con trai thứ ba của Quốc công. Nhờ có tấm gương xấu của hai huynh trưởng, cậu ta cũng được dạy dỗ nghiêm khắc hơn, tuy có chút tiến bộ, nhưng so với mấy thị đồng được chọn kỹ lưỡng bên cạnh Hoàng đế, thì tài trí vẫn không có gì nổi bật.

Thái hậu biết rõ tính tình của cặp phu thê nhà này, hiểu rằng tức giận cũng chẳng ích gì, đành kiên nhẫn giải thích:

"Hoàng phu đâu thể nào chỉ cần có mỗi cái mặt? Vĩnh Thành tuy có khá hơn hai huynh trưởng, nhưng so với mấy công tử nhà các vương hầu, từ cưỡi ngựa bắn cung đến văn chương thi phú, có thứ gì sánh kịp? Hoàng đế là người có đạo đức, tốt nhất Vĩnh Thành cứ an phận như thế đi, cuộc đời sau này không thiếu gì ân điển. Cần gì phải nôn nóng mà tự biến mình thành trò cười?"

"Cớ sao lại là trò cười được chứ?" Đêm hôm trước, Xương quốc công và phu nhân đã bàn bạc kỹ càng, đúc rút ra được mấy lý lẽ. Nay phu nhân liền đem ra nói lại:

"Phu quân mỗi lần thượng triều về đều không ngớt lời tán dương Quan gia tuổi trẻ tài cao, anh minh sâu sắc, tương lai nhất định chẳng thua kém Tiên đế. Phu thê thần thiếp trộm nghĩ, Quan gia đã quyết đoán, có chủ kiến như thế ắt chẳng cần Hoàng phu tham gia vào chính sự, chỉ cần cứ an phận nối dõi tông đường là đủ. Mấy công tử nhà vương hầu kia tuy giỏi giang xuất chúng, nhưng ai mà biết lòng dạ họ thế nào? Họ chẳng phải người nhà, nhập cung liệu có thật lòng an phận hay không? Còn Vĩnh Thành là đứa có đạo đức, diện mạo đoan chính, tính tình trung hậu, từ nhỏ đã ra vào trong cung nên quen thuộc quy củ, lại quen biết Quan gia từ lâu, chẳng phải là nhân duyên trời định hay sao?"

Một tràng lý lẽ ngụy biện khiến Thái hậu thấy đầu óc choáng váng, chỉ đành nói thẳng:

"Chính mắt ta nhìn Hoàng đế lớn lên đến ngày hôm nay, tâm trí nó thật sự đều đã đặt vào việc trị quốc an dân. Vĩnh Thành nhụt chí như thế, e rằng Quan gia chẳng thèm để mắt đến đâu!"

Trong lòng phu nhân thật sự chẳng để lời Thái hậu vào tai, nhưng ngoài mặt vẫn mềm mỏng nài nỉ:

"Chúng thần cũng chỉ xin cho Vĩnh Thành được tham dự buổi gặp mặt cùng mấy công tử kia một lần. Nếu Quan gia ưng thuận, ấy là phúc phần của Vĩnh Thành; nếu không thì nhà chúng thần cũng sẽ tự an phận rút lui, chẳng tổn hại thể diện của hoàng thất. Ngài xem, vậy chẳng phải là ổn thỏa lắm sao?"

Đã nài nỉ đến mức này, nếu từ chối thẳng thừng thì cũng quá phũ phàng. Thái hậu đang bối rối chưa biết đáp lời ra sao, bỗng nghe ngoài điện có tiếng thông truyền: Hoàng đế vừa bãi triều, đến thỉnh an.

Thái hậu vội nói:

"Việc này nhất định phải được Hoàng đế đồng ý thì mới được. Mấy vị công tử kia, ta đã nói trước với Hoàng đế rồi. Nay muốn thêm cả Vĩnh Thành tham gia thì cũng phải được Hoàng đế cho phép, bằng không đến lúc đó Hoàng đế không thấy thoải mái, thiệt thòi vẫn là Vĩnh Thành thôi."

"Thái hậu nương nương xử trí hợp lý hợp tình!" Phu nhân không nhận ra đó là lời từ chối khéo léo, vui vẻ gật đầu ngay, hớn hở chờ Hoàng đế vào điện.

Ngày mười lăm tháng sáu là ngày đại triều. Hoàng đế mặc triều phục như thường lệ, khi đến thỉnh an Thái hậu cũng chưa thay y phục. Vừa vào cửa đã cười nói:

"Hôm nay Tần Hưởng dâng tấu. Hôm mùng mười, Trịnh Đình Cơ và Chỉ huy sứ Thủy doanh Hứa Triển đã bị bắt tại chỗ ở Hải Châu, giờ đang áp giải về kinh. Hai tên này ban đầu còn ngoan cố, may có biểu ca Hàn Vĩnh Tiết nhạy bén, báo với phủ Bố chính sứ trước một bước, nếu không e là lại có chuyện lớn. Hai kẻ phản nghịch thì không cần nói, có điều biểu ca Vĩnh Tiết vốn không nổi bật trong giới tông học, chẳng ngờ lại có tài nắm bắt thời cơ như thế. Xem ra sau này trẫm phải lưu tâm hơn đến các học trò trong tông thất mới được."

Hàn Vĩnh Tiết là cháu họ của Xương quốc công. Cha mẹ đoản mệnh mất sớm nên hắn được gửi nuôi trong phủ, tình cảm gần gũi chẳng khác con ruột. Từ nhỏ hắn đã yêu thích võ nghệ, nay đã thăng đến chức Kinh vệ Thiên hộ, là nhân tài nổi bật của dòng họ Hàn. Hoàng đế khen ngợi như thế, chính là có ý đề bạt. Thái hậu nghe vậy rất vui, nhưng còn chưa kịp mở miệng, phu nhân đã tranh lời, vội quỳ xuống:

"Tạ ơn Quan gia ban ân. Có lời vàng của Quan gia, thần thiếp về nhà nhất định sẽ thúc giục Vĩnh Thành chăm chỉ mài giũa, không phụ kỳ vọng."

Hoàng đế muốn Thái hậu vui lòng, cũng định nhân cơ hội mở lời nói chuyện đổi thị đồng, chẳng ngờ lại bị chen ngang. Nhận ra người đó là phu nhân của Xương quốc công, nàng liền hòa nhã gật đầu, bảo đứng dậy:

"Cữu mẫu đến à? Dạo trước Thôi Thành Tú đến phủ ban thưởng, hồi cung nói cữu phụ không được khỏe, trẫm vẫn lo lắng nhưng vì bận rộn nên chưa kịp thăm hỏi. Hôm nay đại triều, trẫm có cơ hội nhìn kỹ mới thấy người gầy đi nhiều, nhưng tinh thần vẫn tốt lắm. Nếu có cần thuốc thang gì thì cứ đến Thái y viện mà nhận, hay nếu có điều gì khó khăn cứ nói thẳng với trẫm, người một nhà không cần khách sáo."

Lời hỏi han ân cần khiến phu nhân mừng thầm trong lòng. Thấy được Hoàng đế ưu ái, nàng càng chẳng xem lời Thái hậu ra gì, vội nói ngay:

"Không giấu gì Quan gia, thần thiếp có chuyện muốn thỉnh cầu: về Vĩnh Thành..."

Thái hậu không nhịn được nữa, khẽ ho một tiếng, nói:

"Vĩnh Tiết có năng lực như vậy, ta thân là cô mẫu cũng thấy vui mừng. Dạo trước Tùy vương dâng tặng mấy cây như ý đẹp, người đâu, ngươi dẫn phu nhân đi chọn một cây đi."

Rõ ràng đây là lời đuổi khách. Phu nhân đành ngượng ngùng lui xuống, nhưng nét giận trên mặt Thái hậu vẫn còn, Hoàng đế lấy làm lạ, hỏi:

"Biểu ca Vĩnh Thành gây chuyện gì bất hảo sao? Cữu phụ cữu mẫu tính tình thẳng thắn, nhi thần hiểu được. Nếu không phải chuyện gì to tát, nhi thần chỉ cần nói với sư phó một câu là xong."

Thái hậu khó xử, trong lòng mắng nhiếc cặp phu thê Xương quốc công cả ngàn lần, đành nghiến răng thở dài:

"Không có chuyện gì cả, chỉ là hai vợ chồng họ hồ đồ nghĩ quẩn, nảy ra một ý nghĩ ngớ ngẩn. Hoàng đế cứ coi như trò cười đi, đừng để trong lòng." Rồi bà kể lại đầu đuôi chuyện phu nhân vào cung, lại nói: "Con cũng biết tính tình hai người ấy, ỷ lại quen thói, chẳng biết điều gì cả. Nhưng cả đời dựa vào ai gia để no ấm thì không nói, chứ làm gì có phúc phận làm Hoàng phu? Con cứ coi như không biết gì cả, lát nữa để ai gia mắng cho một trận, coi như xong chuyện."

"Nhưng nhi thần lại thấy lời cữu mẫu có lý đấy chứ." Nguyên Gia thầm nhẩm những lời phu nhân vừa nói, đột nhiên cảm thấy từng câu đều hợp lý: tất cả đám thị đồng kia nàng đều không thấy phù hợp. Chi bằng chọn một người con trai công hầu mờ nhạt, không nổi bật để đặt vào vị trí Hoàng phu. Vừa không gây sóng gió lại chắn được nhiều chuyện, đây chẳng phải là một kế sách che mắt thiên hạ hay sao? Nguyên Gia âm thầm ghi nhớ công lao của phu nhân, thấy Thái hậu áy náy thì vội an ủi:

"Đó chẳng phải lời khách sáo. Thực lòng mà nói, nhi thần xưa nay chưa nghĩ đến việc này, đêm qua suy nghĩ cả đêm cũng không tìm được ai thích hợp. Nay nghĩ lại, nếu giữ mấy thị đồng kia ở lại trong cung thì uổng phí tài năng, đưa ra tiền triều làm tâm phúc còn hơn. Vả lại, e là họ không cam tâm ở mãi trong cung. Đến lúc làm loạn thì mất thể diện cho cả đôi bên. Thà chọn vài đứa ngốc nghếch, thật thà, không có tham vọng, cũng yên ổn hơn."

"Lời ấy cũng có lý." Thái hậu suy nghĩ rồi nắm tay Hoàng đế mà than thở: "Giang sơn xã tắc này, rồi cũng đến ngày con phải một mình gánh vác. Tuy không trông mong gì ở một đứa ngốc nghếch an phận, nhưng ít ra cũng không lo nó gây chuyện mưu quyền loạn chính, thế cũng yên lòng. Có điều không nhất thiết phải là Vĩnh Thành. Trước tiên phải xem hai bên có ưa thích nhau hay không, có hợp tính khí hay không, sau này mới dễ chung sống. Thôi thì ngày mười sáu tháng sáu, ta sẽ nói rõ với mấy nhà kia hãy lẳng lặng mà quan sát. Sau này gặp được ai vừa ý rồi quyết định cũng không muộn."

Nguyên Gia thấy kế này hiệu quả, càng thuận nước đẩy thuyền:

"Nếu cữu mẫu đã muốn Vĩnh Thành biểu ca đi cùng, vậy cứ cho đi cùng đi. Lúc Thời hoàng đế còn sống cũng thân thiết với nhà cữu phụ, nay đến dâng hương là hợp lẽ, chẳng ai dám lời ra tiếng vào."

Phu nhân Xương quốc công theo cung nữ nâng khay vàng đựng cây như ý đi ra. Vừa hay nghe thấy lời Hoàng đế, trong lòng bà mừng vui như mở hội, nghĩ thầm: quả là tình thân trên hết, Hoàng đế đối đãi với người nhà thật quá có lòng, việc này chẳng phải đã thành rồi đấy sao?

Nhưng phu nhân đâu biết rằng trong lòng Hoàng đế lại tính toán khác: ngày mười sáu tháng sáu, thế nào nàng cũng phải tìm cách rút đến am Từ Thọ. Mà Hàn Vĩnh Thành là người nhà Thái hậu, có thân phận, có địa vị, lại thân cận, tính tình ngốc nghếch, thật thà, biết nghe lời, chịu làm một con cờ kín miệng cho nàng, chẳng phải là cái cớ hoàn hảo được dâng đến tận tay hay sao!