Chuyến Về Nhà

Dạo này La Ninh đau răng dữ dội.

Má trái cô hơi sưng, chỗ đau nhất là chiếc răng khôn mọc lệch tận trong cùng đang bị viêm. Cảm giác như một ngọn lửa âm ỉ cháy lan, càng về đêm ngọn lửa ấy càng bùng lên, như muốn thiêu rụi cả cái đầu. Cô nằm vật trên giường, tay ôm gối, vừa thở dốc vừa lật từng trang sách.

Ba mẹ thúc giục cô đi khám nha sĩ, nhưng cô cứ trì hoãn mãi.

“Tranh thủ trước Tết nhổ cái răng đó đi,” La Chấn Dương – ba cô – ngồi trên ghế, tách xong múi quýt, ăn thong thả rồi phủi tay.

“Đau răng thế này thì học hành, làm việc gì cho được?”

Ông liếc sang con gái đang ôm mặt uống nước, dứt khoát ra tối hậu thư.

Chỉ nghĩ đến cảnh nhổ răng, La Ninh đã thấy tim đập mạnh. Dù ngoài mặt dạ vâng nghe lời, trong lòng cô lại lén ngậm đá lạnh để giảm đau, quyết không bước chân vào bệnh viện.

Còn một tháng nữa là Tết. La Ninh tranh thủ lúc họ hàng chưa tụ tập đông đủ, xách giỏ trái cây đến thăm ông bà nội.

Ông nội cô năm nay tám mươi tư tuổi, gần đây bị đột quỵ nhẹ, phải nhập viện cấp cứu, nằm điều trị hai tháng trời. Con trai và con dâu thay phiên chăm sóc. La Ninh cũng đã ghé thăm vài lần, nhưng hiếm khi thấy ông tỉnh táo. Cuối cùng, bác sĩ khuyên nên đưa ông về nhà tĩnh dưỡng – lời nói ám chỉ rằng chẳng còn sống được bao lâu nữa.

Thật ra, quan hệ giữa La Ninh và ông bà nội chẳng mấy thân thiết. Hồi nhỏ từng sống với họ một thời gian, nhưng trong ký ức của cô, dù không thiếu thốn vật chất, khuôn mặt ông bà hiếm khi nở nụ cười với cô.

La Ninh tuy nhỏ nhưng không ngây thơ. Cô biết rõ ông bà nội không thích mình – vì cô là con gái. Nhà có hai con trai, ba mẹ cô vì công việc nên chỉ sinh được một đứa, còn chú thím thì chỉ có một cô con gái – em họ của cô, La Nhiên Nhiên.

Việc đậu xe với La Ninh chưa bao giờ dễ dàng. Cô loay hoay mãi mới tìm được chỗ trước dãy nhà tập thể cũ kỹ, thì bỗng có người gõ cửa kính.

Bên ngoài là một cô gái trẻ, xinh xắn, mặc áo khoác mỏng giữa trời đông lạnh, miệng nhai kẹo cao su.

La Ninh không ngờ lại gặp đúng La Nhiên Nhiên ở đây.

“Chú thím hôm nay cũng đến thăm ông à?” Cô vừa bước xuống xe vừa hỏi.

“Chị đến không đúng lúc rồi,” La Nhiên Nhiên bĩu môi, chỉ vào chiếc xe đậu bên cạnh. “Không chỉ ba mẹ em, mà các cô dì chú bác bên nội cũng đến đông đủ cả.”

La Ninh lập tức cảm thấy da đầu căng lên.

Những buổi họp mặt như thế này luôn khiến cô khó xử.

Hai mươi sáu tuổi, vẫn sống cùng cha mẹ, đối mặt với những khuôn mặt quen mà như lạ. Nói chuyện thì ngại, im lặng thì càng ngượng. Cả đám người xúm xít hàn huyên, chào hỏi xã giao, nói những lời dạy đời đầy vẻ từng trải – tất cả khiến cô mệt mỏi cả thể xác lẫn tinh thần.

Cô chỉ chào hỏi qua loa rồi viện cớ đi thăm ông để trốn vào phòng.

Ông nằm liệt giường, nói năng lảm nhảm, không rõ nghĩa. Hồi còn khỏe, ông thích đi dạo, chăm chim cảnh, giờ đến việc đại tiểu tiện cũng không tự lo nổi. Trên giường bệnh, ông chẳng còn dáng vẻ nghiêm nghị năm xưa.

Ông gầy trơ xương, thân hình như một cái bao rỗng. Thấy La Ninh bước vào, ông cố gắng rướn người, phát ra vài âm thanh khó hiểu, nước mắt lập tức trào ra.

La Ninh không biết phải nói gì. Tự nhận mình là người lạnh lùng, lý trí, nhưng lúc này cô cũng không khỏi chua xót. Nhìn ông nằm đó, cô bỗng nhớ lại hình ảnh ông mạnh mẽ, uy nghiêm ngày trước.

Ông từng là giáo viên cấp ba, nghiêm khắc, ít cười. Ông mang trong mình “ưu điểm” của thế hệ cũ: tiết kiệm, khiêm tốn. Dù gia đình có điều kiện, ông vẫn sống giản dị. Là trí thức, nhưng ông luôn dạy con cháu phải có cảm giác “mình còn kém cỏi” để không ngừng phấn đấu.

“Tất cả đều thấp kém, chỉ có học vấn là cao quý.”

Đó là nguyên tắc giáo dục ông theo đuổi.

La Chấn Dương – ba cô – bị ảnh hưởng sâu sắc từ ông.

Hồi nhỏ, La Ninh hiếm khi được tiêu vặt. Dù ba cô thương con, chỉ cần cô mở lời là ông sẽ cố gắng đáp ứng, nhưng đến tuổi dậy thì, cô bắt đầu có lòng tự trọng. Cô từ bỏ các buổi vui chơi với bạn bè, cam chịu làm một học sinh lặng lẽ, chẳng ai để ý.

Lần này, La Ninh định thăm ông xong là về, nhưng lại bị giữ lại ăn cơm.

“Sao chị chỉ ăn rau trộn vậy?” La Nhiên Nhiên ngồi cạnh, gắp một miếng sườn nướng bỏ vào đĩa nhỏ trước mặt cô. Vì còn chưa tốt nghiệp đại học, chỉ dịp nghỉ đông này hai chị em mới có dịp trò chuyện nhiều hơn.

La Ninh vội đưa lại cho cô phần sườn dê còn lại:

“Không ăn được, mấy hôm trước răng khôn viêm, đau muốn chết,” cô chỉ vào má phải, nói khẽ. “Giờ chỉ dám ăn đồ mềm.”

La Nhiên Nhiên đáp:

“Em cũng từng thế, nhổ xong là khỏi đau liền.”

La Ninh vội xua tay:

“Giờ thì đỡ rồi.” Chỉ nghĩ đến cảnh nhổ răng, cô đã thấy chân mềm nhũn.

“Tưởng tượng thôi cũng thấy kinh khủng.”

“Chị nên đi nhổ đi,” em họ tỏ vẻ am hiểu. “Không phải ai nhổ răng cũng đau đâu. Em gặp được bác sĩ giỏi, nhổ nhẹ nhàng lắm.”

Không biết có phải do La Nhiên Nhiên nói to hay không, mấy cô dì gần đó đều chú ý, chủ đề bàn tán lập tức dồn về phía hai người.

La Ninh bắt đầu thấy không ổn. La Nhiên Nhiên còn đang đi học, nên những câu hỏi lập tức đổ dồn về phía cô.

“Ninh Ninh năm nay bao nhiêu rồi? Làm nghề gì?”

“Dạ, 26… Hiện tại đang ôn thi công chức giáo viên.”

“Tốt quá, ba mẹ cháu đều là giáo viên, lại chỉ có mỗi cháu là con gái, về đây làm việc tiện chăm sóc hai người.”

La Ninh chỉ gật đầu lia lịa. Nhưng họ hàng chưa buông tha:

“Đã có người yêu chưa?”

“Dạ, hiện tại cháu chưa nghĩ tới.” Cô liếc sang cầu cứu La Nhiên Nhiên. Cô em họ nhanh chóng hiểu ý, đứng lên rót nước, cắt ngang chủ đề.

Chiều hôm đó, La Nhiên Nhiên không về nhà mà chủ động đưa La Ninh đi khám răng.

“Nói thật đi,” cô vừa cài dây an toàn vừa nói, “em không hiểu sao chị lại về đây tìm việc. Chị học đại học ở thành phố lớn, sao lại chọn về đây thi công chức?”

La Ninh đánh lái, mắt liếc vào gương chiếu hậu:

“Chờ em tốt nghiệp sẽ hiểu.”

“Không cần chờ tốt nghiệp,” La Nhiên Nhiên nhún vai. “Ba mẹ em giờ đã bắt đầu chuẩn bị cho em thi công chức rồi. Mà em thì cực ghét làm giáo viên.”

“Chị cũng không thích làm giáo viên,” La Ninh đáp, giọng nghiêm túc, mi mắt hơi cụp xuống.

La Nhiên Nhiên im lặng nhìn cô suốt nửa phút.

“Trên mặt chị có gì à?” La Ninh thắc mắc.

“Chị biết ba mẹ em lúc nào cũng bảo em học theo chị không?”

La Ninh cười khẽ:

“Em tuyệt đối đừng học theo chị.”

Cô nói thật lòng, không phải khiêm tốn. Cuộc đời cô gần như bị vẽ sẵn theo khuôn mẫu lý tưởng của người lớn – khuôn phép, buồn tẻ.

Cô không phải đứa trẻ thông minh. Việc học với cô là gánh nặng, nhưng cô không có điều kiện để phản kháng.

Ba mẹ cô trọng sĩ diện, lúc nào cũng thích so sánh con mình với người khác. Cô đành cắn răng chịu đựng, năm này qua năm khác. Thành tích cô chỉ ở mức khá, thi đại học cũng vất vả lắm mới vào được một trường tốt. Khi đăng ký nguyện vọng, cô lén bỏ qua những trường cha mẹ chọn trong tỉnh, chọn một trường sư phạm ở thành phố ven biển xa xôi.

Cô học cử nhân rồi cao học tại đó. Nửa đầu năm nay, nhờ giáo sư giới thiệu, cô được thực tập ở một công ty không tồi, làm thư ký tổng giám đốc.

So với cuộc sống ở nhà, nơi đó tự do và hấp dẫn hơn nhiều. Nhưng khoảng cách quá xa khiến ba mẹ cô không vui. Làm việc đó sau khi tốt nghiệp là điều họ không thể chấp nhận.

Dưới sự kiểm soát triền miên của cha mẹ, La Ninh đã vượt qua giai đoạn nổi loạn. Giờ đây, cô gần như quá mức bình tĩnh, âm thầm chấp nhận mọi thứ.

Vài năm sống tự do ở một thành phố khác đã là một phần ân huệ. Còn cuộc đời thật sự, cô vẫn phải quay về nơi ba mẹ gọi là “bến đỗ an toàn.”

“Em ghét làm giáo viên, mà chị thì đang thi vào nghề giáo đấy,” La Nhiên Nhiên bĩu môi. “Chờ chị đậu rồi, bước tiếp theo chắc ba mẹ sẽ lập tức giới thiệu đối tượng cho chị.”

La Ninh nghe vậy, chỉ mỉm cười.

La Nhiên Nhiên nhíu mày:

“Chị, không lẽ chị định…”

“Chị định dọn ra ngoài ở,” La Ninh cắt ngang. “Trước kia nhà chị có căn hộ cho thuê, giờ không ai ở. Chị tính chuyển vào đó sống một mình, học hành cũng đỡ bị làm phiền.”

“Bác trai, bác gái đồng ý à?”

“Chị đã chịu về quê làm việc rồi, ba mẹ chị còn gì để càm ràm nữa.”

“Cũng phải. Chị lúc nào cũng là con gái ngoan của hai bác.”

“Em thấy vậy sao?” La Ninh hỏi, giọng nhẹ tênh, cảm xúc giấu kín.

La Nhiên Nhiên láu lỉnh chớp mắt:

“Bề ngoài là thế.”

“Nói rõ ra xem?”

“La Ninh mà ngoan ngoãn thì không hút cái này đâu.” Cô thò tay vào túi áo khoác của La Ninh, rút ra một hộp giấy hình chữ nhật, mở nắp ngửi thử, rồi hí hửng nói: “Em tịch thu cái này.”