Đêm vượt sông

Đêm băng qua sông bắt đầu.

Trời mưa lất phất. Dòng Thạch Hãn sáng rực như đêm hội hoa đăng, nếu không thường xuyên bị những cột nước dựng lên sau tiếng pháo nổ chói mắt.

Tiếng pháo nổ dồn dập, san sát như hàng ngàn sinh vật thủy quái vừa gầm gào vừa quẫy vùng, khiến dòng sông chao nghiêng, đổ rạp, đổi màu.

Chỉ khi pháo ngừng, dưới ánh đèn dù, người ta mới nhận ra những đoàn quân xuôi dòng, ngang dòng bằng đủ các loại phương tiện: xuồng cao su, thuyền dân, phao ni lông, dây chằng vắt ngang... Cũng như đoàn người dự hội, ken chật, ngậm tăm.

★ Tại khúc sông cạn, một tốp bộ đội cởi trần như nhộng, ôm đồ lội qua. Trên vai họ lỉnh kỉnh súng đạn, ba lô, gạo, thuốc... Ra giữa dòng, đụng phải một chiếc thuyền đang chèo xuôi do một cô gái điều khiển. Không kịp hụp xuống, họ để hở toàn thân khiến cô gái vội quay đi, chiếc thuyền chở đầy lính bỗng lạng sang bên, chao đảo. Đến khi các chàng trai hụp thấp người xuống, nhe răng cười trắng nhởn, cô mới lấy lại thăng bằng chèo tiếp.

Trên thuyền, tiểu đội của Tạ ngồi ôm súng thu lu. Người chèo không ai khác chính là cô gái đã cứu đứa bé khỏi vòng tay mẹ trong buổi chạy loạn hôm trước, cũng là cô sinh viên áo trắng diễn thuyết trên sân trường khiến viên Thiếu úy biệt động dù say mê trước đó.

Dáng cô mềm mại, nghiêng nghiêng như bước ra từ huyền thoại. Thỉnh thoảng, ánh lửa pháo soi lên người cô, tạo nên nét đẹp kiêu hãnh, mong manh. Có những con thuyền vượt qua, có những con thuyền tụt lại, lại có những con thuyền bị sóng đánh tròng trành suýt đổ.

Cầm súng chắc trong tay, nhưng đôi mắt Bình, chàng họa sĩ tương lai, vẫn cứ nhìn cô say mê rồi chặc lưỡi: "Không thể có hình ảnh nào đẹp và bi tráng hơn thế này, anh Cường ơi! Giá như lúc này có chiếc máy ảnh trong tay..."

Cường cũng đang nhìn cô, khẽ gật đầu: "Mình cũng đang ước giá như có chiếc máy thu âm."

Rồi anh ngước nhìn bầu trời đang nhòe sáng tối, như lắng nghe mọi âm thanh kỳ lạ chưa từng nghe trong một khoảnh khắc trận mạc. Còn Tú, với khuôn mặt trẻ thơ, cứ nháo nhác nhìn đây đó, thỉnh thoảng lại thốt: "Đẹp quá! Giống như hội mừng lúa mới quê em quá!"

Sen mỉm cười suỵt nhẹ, giơ tay chỉ lên trời ra hiệu nhắc cậu phải cẩn thận, rồi quay sang Cường, nói sát vào tai: "Người ta bảo chiến tranh không nên có khuôn mặt đàn bà, nhưng thử hỏi đêm như đêm nay, nếu không có khuôn mặt ấy, dáng hình ấy, thì chuyện vượt sông hay chiến tranh sẽ khô khan, kém phần lãng mạn biết chừng nào!"

Cường nắm chặt tay Sen, biểu lộ sự đồng cảm sâu sắc. Chính trong đầu anh cũng đang nảy lên suy nghĩ ấy, nhưng chưa kịp thoát thành lời. Chỉ có Tạ là cứ mở căng đôi mắt nhìn chếch theo mặt nước về phía bờ bên kia.

Bất ngờ, hàng chùm pháo sáng lại rực lên, rơi xuống, nhấp nhóa như những con mắt thóc mách, thô bạo. Chốc lát, tất cả thuyền xuồng và mọi vật thể đang di động trên mặt nước vội tấp vào bờ hay đứng im phăng phắc. Mặt sông lại vắng hoe, lặng tờ như khúc sông chết, như đoạn sông hàng trăm năm bị bỏ quên trong lau lách, hoang dại.

Như thói quen của quy luật giết người, và cũng là cách chơi lập trình của tư duy quân sự Mỹ, giống như trận chiến trên bờ: sau B52 rải thảm là bộ binh đổ quân, ở đây sau pháo sáng là pháo nổ. Nổ dữ dội hơn.

Nổ như trút đỗ. Nổ kiểu kẻ giàu tiêu tiền không đếm. Đã có xuồng dính mảnh đạn chúi mũi xuống, đã có xuồng hứng cả cột nước ụp vào như muốn nhấn chìm xuống đáy. Người trên xuồng văng ra như tảng đất có hình hài, lại có xuồng trúng pháo vỡ tan, biến mất trong lòng nước.

Những mảnh gỗ và đầu người bồng bềnh, lóp ngóp, vật vờ, trồi sụt...

Pháo ngừng. Mặt sông chợt tối sầm. Thuyền của cô gái tên Hồng lại nhanh chóng lao ra giữa dòng. Tất cả xuồng thuyền lại trở về quỹ đạo sang sông. Thoáng nhận ra dáng chèo của cô đã có chiều đuối dần, bai chèo khoét trong lòng nước không còn ngọt sâu như cũ, Cường đứng lên: "Xin lỗi, cô để tôi chèo phụ cho một lúc!"

Hồng nhìn nhanh sang anh, khẽ nhíu mày: "Người như anh không chèo được đâu."

"Sao?" Anh trợn mắt.

"Phải quen và khỏe kia, chứ nhìn anh yếu ớt, thư sinh lắm!"

"Đừng đùa, hồi ở nhà, tôi đã từng chèo Peritsoir trên Hồ Tây giành giải nhất đấy!"

"Em không biết Peritsoir là gì, nhưng anh cứ ngồi yên đó, mỗi người mỗi việc."

Một trái pháo "đĩ" – cách lính thường gọi những trái pháo đi một mình, đỏng đảnh, bất ngờ – nổ gần khiến chiếc thuyền bị bốc đít, muốn nhủi đầu xuống hút nước vừa mở ra sâu hoẳm. Cô suýt chút nữa rời tay khỏi bai chèo ngã dụi ra khỏi mạn thuyền nếu không được cánh tay rắn chắc của Cường kịp giữ lại. Anh đứng bật dậy, giằng lấy bai chèo, trừng mắt ấn cô ngồi xuống. Ánh mắt đầy uy lực ấy khiến cô bất giác ngoan ngoãn, đành phải ngồi im.

Nhưng đúng là chưa quen thật. Mũi thuyền bắt đầu đi thẳng, rồi lạng qua lạng lại như gã say thuốc lào, rồi quay tròn. Đến lượt cô gái đứng dậy, trừng mắt lại: "Đã bảo rồi, bướng! Anh trả tôi bai chèo đây, sợ gì chả sợ, sốt ruột!"

Tự ái, anh lại ấn cô ngồi xuống, quả quyết hơn rồi cởi phăng áo, mắm môi, căng gáy, vận sức vào tay chèo. Pháo sáng trôi xa soi rõ khuôn ngực nở nang vuông vức, săn rắn nhễ nháng nước của người lính.

Chỉ lát sau, có lẽ anh đã nhớ lại những động tác chèo cơ bản, mũi thuyền giữ được cân bằng, chỉnh hướng, xé một đường thẳng sang bờ bên kia. Lại một trái pháo "đĩ" nữa nổ ngay sát mạn thuyền. Đáy thuyền dâng bềnh lên khỏi mặt nước rồi hạ xuống cái doành, muốn lật sấp. Thân hình anh cũng tròng trành như đi trên dây thép, nhưng liền sau đó, bằng đôi chân choãi rộng, anh đã lấy lại thăng bằng. Con thuyền tiếp tục xé sóng lướt đi.

Pháo vẫn tiếp tục trò chơi cấp tập, cấp tập đến mức đùa giỡn với sự sợ hãi tột cùng của thần kinh con người. Anh vẫn chèo, chèo bình thản, chèo rạp người như một dân ngư phủ thực thụ. Bên trái anh, một con thuyền khác cách đó không xa trúng nguyên trái pháo tan vụn, biến mất cả thân thể ngồi trên rồi chìm nghỉm, biến mất từ từ trong dòng nước bầm đỏ. Tú ôm chặt mặt, kêu rú lên. Bình cũng thoáng ngơ ngẩn.

Tạ văng một câu chửi tục vu vơ bắn cả nước bọt không biết về hướng nào: "Mẹ thằng Mẽo! Mày xổ thì xổ mẹ nó ra một thể, cứ như thằng sa đì đái dắt thế này thì bố mày điên lắm rồi!"

Cường càng khoét mạnh bai chèo. Thoáng ánh mắt cô gái nhìn lên anh. Ánh mắt chứa cả lửa và nước...

Rồi con thuyền cũng thoát khỏi những thước nước tử thần, cập bờ tơi tả, xộc xệch. Chờ mọi người lên hết, Cường mới lên sau, hơi loạng choạng.

Tạ chợt kêu: "Cường, mày bị thương rồi!"

Tất cả nhìn lại: từ bả vai trần của anh, máu đang thấm tràn xuống ngực.

Ánh mắt cô gái sững lại một giây, rồi kéo anh ngồi xuống, gắt nhưng giọng lại nghẹn: "Người gì mà gàn thế, không biết kêu lên một tiếng, máu chảy hết thì sao?"

Anh cười, một cái cười trẻ trung và rất tươi.

"Lại còn cười nữa, ghét!"

Cô xé nhanh vạt áo mình băng vội cho anh. Anh lại cười nữa nhưng lần này cái cười có phần chìm lắng hơn.

"Cô gái! Cho tôi được mang theo vạt áo này bên mình đến... hết chiến dịch nhé! Coi như lá bùa bảo mạng."

Cô gái làm như không nghe thấy, đi nhanh đến bên Tạ: "Các đồng chí đi nhé! Cứ theo đường mòn này là đến. Hai trăm mét nữa thôi. Em quay lại đón tốp khác!"

Tạ oang oang: "Ừ, chào cô, cám ơn cô, cô đi nhé!... Mà cô tên là gì? Hỏi để lần sau còn biết đường mà gọi?"

"Em tên Hồng."

"Cám ơn cô Hồng nhé!"

Giọng tiểu đội trưởng vẫn oang oang, rồi quay lại đội hình, hô khẽ: "Thế là chưa mất thằng nào. Quá tốt! Tiểu đội một hàng dọc, cách nhau mười thước, tiến vào Thành cổ, tiến!"

Cô gái nhìn nhanh sang Cường rồi bước đến cạnh Tú đứng ở sau cùng, làm như vô tình: "Này em, cái anh chèo đò vừa rồi tên gì?"

"Chị muốn hỏi ai cơ?"

Tú giả vờ ngây ngô.

"Thì cái anh bị thương ở vai đó."

"À, anh Cường sinh viên."

"Sinh viên..."

Cô khẽ mấp máy môi nhìn theo bóng Cường đang dần dần khuất chìm vào bóng tối Thành cổ, như một khu thành không có thật...