Nộp thuế, xà phòng và chiếc xe lăn mới

Hôm nay là ngày nộp thuế, Phương Nhị Nương và Khương Việt đều nghỉ làm, xưởng tạm thời đóng cửa một ngày.

Khi các nha sai đến nhà Nghiêm Chi Mặc, hắn đang ngồi trên chiếc ghế đẩu trong bếp, say sưa đẽo gỗ. Hắn sợ Diêu Chước phát hiện nên mới trốn vào đây, cũng may bếp lò đang sắc thuốc nên khá ấm áp.

Nghe tiếng gõ cửa chẳng mấy thân thiện, hắn biết ngay là nha sai thu thuế đã đến. Hắn vội ném món đồ đang đẽo dở vào chiếc giỏ tre nhỏ, đứng dậy ra đón khách.

“Kính chào các vị quan gia.” Vẻ thư sinh trắng trẻo của Nghiêm Chi Mặc có lẽ là điều mà đám nha sai này chướng mắt nhất.

Hơn nữa, sổ hộ tịch trên tay họ ghi rõ nhà này chỉ có một đồng sinh nghèo và một phu lang, hoàn toàn không có ruộng đất, cũng chẳng có con cái. Đoán chừng không vớt vát được chút béo bở nào, nên thái độ của họ cũng chẳng lấy gì làm tốt đẹp.

Họ vác đao nghênh ngang bước vào sân, quát: “Mau đem tiền ra đây, đừng làm chậm trễ thời gian làm việc của các gia!”

Thuế hiện nay được chia thành “thuế ruộng” và “thuế đinh”. Thuế ruộng là việc nộp một phần hoa lợi từ ruộng đất, năm nay cộng thêm các khoản phụ phí đã tăng lên đến bốn phần mười tổng thu hoạch. Thuế đinh còn được gọi là “thuế đầu người” hay “tiền thân đinh”.

Theo quy định của triều đại này, nam giới từ 15 tuổi trở lên và dưới 60 tuổi được tính là một đinh, mỗi năm phải nộp 450 văn tiền thuế đầu người. Không chỉ vậy, nếu trong nhà có nữ tử hoặc ca nhi quá 15 tuổi mà chưa xuất giá thì phải nộp gấp đôi. Đây là một hình thức “thuế độc thân” nhằm khuyến khích kết hôn sớm, sinh con sớm để gia tăng dân số.

Ví dụ như năm nay nhà họ Diêu đã gả được Diêu Chước đi, coi như bớt được khoản chi gần một lượng bạc. Chẳng trách Ngô thị lại sốt sắng muốn tống khứ Diêu Chước đi như vậy.

Còn nhà Nghiêm Chi Mặc, vợ chồng son mới cưới, trên không có cha mẹ già, dưới không có con cái đến tuổi gả cưới. Họ chỉ cần nộp hai suất thuế đinh, tức là 900 văn.

Nghiêm Chi Mặc lấy ra chín xâu tiền đã chuẩn bị sẵn, cung kính dâng lên.

Mấy tên nha sai cầm lấy và bắt đầu đếm. Nhân lúc này, Nghiêm Chi Mặc bưng nước đường ra mời, rồi lại móc thêm ba xâu tiền lẻ.

“Các vị quan gia đường xa vất vả, mời uống chút nước đường giải khát. Ngoài ra, đây là chút lòng thành, mong các vị trên đường về thành mua bầu rượu uống cho ấm người.”

Nước đường có thể coi là lễ đãi khách cao nhất của nhà nông. Sắc mặt mấy tên nha sai dịu đi hẳn. Nhận lấy tiền, ước lượng thấy cũng đủ mua bầu rượu ngon, khóe miệng đang căng cứng của họ cũng giãn ra không ít.

“Không hổ là đồng sinh Nghiêm tướng công, quả nhiên là người hiểu chuyện. Nếu nhà nào cũng như nhà ngươi thì công việc của chúng ta dễ dàng biết bao.”

Trong lúc nói chuyện, một tên nha sai đã đếm xong tiền, xác nhận không sai sót. Hắn đợi tên cuối cùng ghi chép vào sổ, rồi rảnh rỗi sinh nông nổi, bắt chuyện:

“Ngươi và phu lang nhà ngươi, một người họ Nghiêm, một người họ Diêu, có phải cùng họ với hai hộ gia đình trong thôn này không?”

Nghiêm Chi Mặc không ngờ nha sai lại nhắc đến hai nhà kia, bèn khách sáo đáp: “Đúng vậy, nhà họ Nghiêm ở đầu thôn phía đông là nhà đại ca ta, chẳng qua huynh đệ chúng ta đã phân gia rồi. Còn nhà họ Diêu là nhà mẹ đẻ của phu lang ta.”

Suy nghĩ một chút, hắn lại ra vẻ nghi hoặc hỏi: “Không biết hai nhà kia có gây phiền toái gì cho các vị quan gia không?”

Không nhắc đến thì thôi, nhắc đến là mặt tên nha sai liền đen xì ngay lập tức.

“Ai bảo không chứ! Đang yên đang lành thu cái thuế ruộng rồi đi, thế mà hai mụ đàn bà nhà đó cứ khóc lóc om sòm! Kêu ca thuế ruộng sao tự nhiên tăng, lương thực bán hết rồi giờ không đủ ăn cả năm, sống thế nào đây, vân vân… thật đen đủi!”

Gã vừa dứt lời, hai người kia cũng hùa theo: “Chứ còn gì nữa, thuế ruộng tăng là ý chỉ của triều đình, còn dám nghi ngờ triều đình sao?”

Nghiêm Chi Mặc im lặng lắng nghe, thầm nghĩ quả nhiên việc bán lương thực sớm tuy kiếm được tiền nhưng lại bị hớ trong vụ thuế má này. Hơn nữa, hắn nghe Diêu Chước nói, nha sai đi thu thuế mà phật ý chút xíu là không phải chờ ngươi dâng tiền vất vả đâu, mà là trực tiếp đòi luôn. Nghe giọng điệu này, e là nhà Nghiêm lão đại và nhà họ Diêu chắc chắn bị mấy vị này vòi vĩnh một khoản kha khá.

Phòng livestream tràn ngập bình luận bàn tán về chuyện nộp thuế.

【 Tuy thấy nhà họ Nghiêm và nhà họ Diêu xui xẻo thì sướng thật, nhưng ta thấy thuế này cao quá đáng 】

【 Thời phong kiến là vậy mà, nếu không tại sao nông dân vất vả cả năm mà vẫn khổ sở thế? 】

【 Không biết thời đại này có yên ổn không, theo ta biết thì thường tăng thuế lương thực là liên quan đến việc triều đình sắp đánh giặc hoặc xây dựng lớn 】

【 Hưng, bá tánh khổ; vong, bá tánh cũng khổ 】

…

Tiễn ba vị quan gia đi xong, Nghiêm Chi Mặc vào nhà kể chuyện này cho Diêu Chước. Hôm nay Diêu Chước không may vá thêu thùa mà chuyển sang luyện chữ.

Thấy Nghiêm Chi Mặc vào, y đặt bút xuống, xoa cổ tay mỏi nhừ: “Lời phu quân nói lúc trước quả nhiên đã ứng nghiệm, ta đoán mấy nhà hùa theo bán lương thực kia lúc này đang náo loạn đấy.”

Nghiêm Chi Mặc thuận thế ngồi xuống bên cạnh, nắm lấy cổ tay y mà xoa bóp giúp.

“Cho nên làm người không thể thiển cận. Việc nộp thuế là đại sự, lương thực nhiều ít là thứ yếu. Đắc tội với nha sai thì sang năm nếu vẫn là đám người này đến, chẳng phải sẽ bị làm khó dễ sao?”

Diêu Chước nghĩ đến hậu quả mà rùng mình. Bao nhiêu người nhà nông cả đời gặp quan to nhất cũng chỉ là nha sai thu thuế. Đó là những người ăn lộc triều đình đàng hoàng, ngay cả trưởng thôn gặp còn phải khúm núm cười làm lành. Đắc tội đám người này thì đúng là bị ăn thịt không nhả xương.

“Nhà ta hiện giờ không có ruộng đất, chỉ có hai chúng ta, là lúc nhẹ gánh nhất. Nhưng sau này sẽ không thiếu được những ngày phải nộp nhiều thuế hơn.” Trừ ruộng đất ra, phản ứng đầu tiên của Diêu Chước thực ra là nghĩ đến con cái. Đương nhiên con cái phải đủ 15 tuổi mới tính là một suất đinh, mười mấy năm nữa à… nói dài cũng dài, nói ngắn cũng ngắn.

Nghiêm Chi Mặc sao lại không nghe ra ý tứ của Diêu Chước, lập tức mỉm cười trêu: “Để ta xem nào… A Chước hẳn là đang muốn có bảo bảo rồi.”

Quả nhiên hai má Diêu Chước lại nhanh chóng ửng hồng, cúi đầu che giấu. Liếc thấy nét mực trên giấy đang dần khô, y nghĩ rằng đã nói đến đây thì chi bằng hỏi luôn câu hỏi đã ấp ủ từ lâu.

“Phu quân, trừ con trai ra, chàng thích con gái hay ca nhi hơn?”

Nghiêm Chi Mặc ôm y vào lòng, đầu ngón tay vân vê lọn tóc rủ xuống của y.

“Tại sao phải trừ con trai ra? Chẳng lẽ ta không thể thích con trai, chỉ thích con gái và ca nhi thôi sao?”

Diêu Chước chỉ cảm thấy hắn không đứng đắn: “Làm gì có nhà nào lại không thích con trai.”

Nghiêm Chi Mặc không giải thích tường tận, nhưng quả thực đây là lần đầu tiên hắn suy nghĩ về vấn đề này. Hắn trầm mặc một lát rồi đáp: “Nếu không chọn được thì làm sao bây giờ? Chỉ cần là bảo bảo của ta và A Chước, ta đều thích.”

Diêu Chước nghe xong, trong lòng thầm tính toán. Người ta nói con trai giống mẹ, con gái và ca nhi giống cha. Thực ra, nếu không muốn lãng phí phong thái của phu quân nhà mình thì nên sinh mỗi loại một đứa là tốt nhất.

Nghĩ đến đây, y lại thấy mình thực sự bị Nghiêm Chi Mặc chiều hư đến mức sinh ra ảo tưởng. Ca nhi vốn khó thụ thai, đâu thể như luộc sủi cảo, muốn sinh là sinh dễ dàng đến thế được.

Thu hồi suy nghĩ, hai người tán gẫu xong, Nghiêm Chi Mặc vào bếp bưng thuốc đã sắc xong lên. Uống xong, hắn tiện thể dạy Diêu Chước một bài học chữ.

Hôm qua Nghiêm Chi Mặc đi trấn giao nến, như đã hứa, mua về một cuốn Thiên Tự Văn bản vỡ lòng cho trẻ em. Tên của hai người đều đã học xong, bài học hôm nay là câu “Thiên địa huyền hoàng, vũ trụ hồng hoang”.

Dạy xong, hôm nay Diêu Chước có việc để làm. Chiếc bàn nhỏ lấy từ nhà Phương lão đại về dùng rất tiện. Nghiêm Chi Mặc lót chăn dày sau lưng cho y, nửa người trên ngồi dậy làm gì cũng không bị ảnh hưởng.

Ăn trưa xong, thấy trời còn sớm, Nghiêm Chi Mặc quyết định để việc đẽo gỗ lại sau, tranh thủ hôm nay thử nghiệm làm xà phòng.

Hôm qua đi trấn, hắn còn ghé qua xưởng ép dầu, ép số hạt cây sơn mang theo thành dầu. Xưởng ép dầu trên trấn chưa từng thấy ai ép dầu từ loại hạt này, hỏi đi hỏi lại mấy lần mới chịu làm, còn thu trước quá nửa tiền cọc. Lượng dầu ép ra từ hạt cây sơn nhiều hơn Nghiêm Chi Mặc tưởng tượng, một túi hạt ép được đầy một bình.

Ngoài ra, khuôn đúc cũng đã xong. Đóa hoa đào nhỏ mà Phương lão đại khắc thực sự rất đẹp, hắn vẫn chưa cho Diêu Chước xem, coi như một bất ngờ nho nhỏ.

Tro kiềm đốt hôm kia cũng đã thêm nước và lắng đọng hai ngày, hiện giờ phân tầng rất rõ ràng. Lớp trên là nước kiềm trong veo, lớp dưới là cặn tro đen sì.

Nguyên liệu đã sẵn sàng, Nghiêm Chi Mặc bắt đầu thao tác trong bếp.

Bước đầu tiên, hắn dùng vải lọc lấy nước kiềm ra, để riêng.

Bước thứ hai, đổ dầu vào nồi, thêm nước kiềm theo tỷ lệ nhất định. Đây là bước then chốt quyết định thành bại của mẻ xà phòng. Do nước kiềm làm thủ công thế này có độ kiềm chịu ảnh hưởng lớn từ môi trường, không ổn định, nên không có tỷ lệ sẵn để tham khảo, chỉ có thể tự mò mẫm.

Nghiêm Chi Mặc ước lượng đổ vào khoảng gấp ba lần lượng nước kiềm so với dầu, rồi nhóm lửa nấu.

Thế là công đoạn mệt nhọc nhất đã đến. Nghiêm Chi Mặc cầm chiếc xẻng gỗ khuấy liên tục, khuấy rồi lại khuấy. Vì quá trình này quá nhàm chán, hắn bảo Vượng Tài mở bản điện tử của cuốn sách mua lần trước ra, vừa khuấy vừa đọc.

【 Tôi tưởng hắn sẽ bảo Vượng Tài mở phim cho xem chứ, tệ nhất thì xem bình luận cũng được mà? 】

【 Không biết cửa hàng sơ cấp có máy khuấy điện không nhỉ, kiến nghị Mặc Bảo đổi một cái 】

【 Lầu trên, xin hỏi điện lấy ở đâu ra? 】

【 Đổi thêm cục pin là được chứ gì? Tui đúng là một đứa trẻ thông minh! 】

Bình luận càng nói càng xa, còn Nghiêm Chi Mặc chỉ cảm thấy cánh tay mình khuấy đến mức sắp teo đi hai vòng.

Khó khăn lắm chất lỏng trong nồi mới chuyển sang dạng sền sệt, hắn thở phào một hơi, nâng cánh tay đau nhức múc chất lỏng cẩn thận đổ vào khuôn.

Xong xuôi, hắn xếp từng khuôn lên bệ cửa sổ ngoài bếp, giờ chỉ cần lặng lẽ chờ đợi. Xà phòng định hình chậm hơn nến rất nhiều, Nghiêm Chi Mặc đoán ít nhất cần bảy đến mười ngày. Về lý thuyết thì thời gian càng lâu càng tốt, vì xà phòng càng khô thì dùng càng dôi, cũng dễ vận chuyển và bảo quản hơn.

Thoáng cái, mặt trời mọc rồi lặn, lại là một ngày mới.

Phương Nhị Nương và Khương Việt đến từ sớm, vừa làm việc vừa trò chuyện với Diêu Chước đang ngồi trên xe lăn ở cửa nhà chính. Còn Nghiêm Chi Mặc thì được Phương Nhị Nương nhắn bảo, đi sang nhà Phương lão đại lấy chiếc xe lăn và nạng.

Trên đường về, chiếc xe lăn kỳ lạ thu hút không ít ánh nhìn. Nghe nói là Nghiêm Chi Mặc đặc biệt làm cho Diêu Chước, ai nấy đều thầm cảm thán: “Phúc khí của ca nhi què xấu xí kia thật sự tốt đến mức họ không tưởng tượng nổi! Thật không hiểu sao Nghiêm đồng sinh lại chỉ thích mỗi khẩu vị này.”

Chiếc xe lăn mang về, Phương Nhị Nương và Khương Việt xúm lại xem, khen nức nở là làm tinh xảo quá, khiến người ta không dám chạm vào.

“Có gì mà không dám chạm, thứ này còn phải chạy trên đường nữa mà. Nếu chạm nhẹ đã hỏng thì uổng công tay nghề của Phương đại ca rồi.” Nghiêm Chi Mặc rất hài lòng với chiếc xe lăn này, có thể nói là tái hiện hoàn hảo chiếc xe lăn gỗ trong tưởng tượng của hắn.

Hắn đẩy xe đến trước cửa, rồi ngồi xổm xuống trước mặt Diêu Chước.

“A Chước, ta cõng ngươi qua ngồi thử xem.”

Mấy ngày nay Diêu Chước không ít lần được Nghiêm Chi Mặc cõng trước mặt người ngoài nên đã quen hơn nhiều. Y thành thục leo lên lưng Nghiêm Chi Mặc, rồi được nhẹ nhàng đặt ngồi vào ghế xe lăn.

Khương Việt đứng bên cạnh nói: “Để lát nữa ta sẽ ghép ít vải vụn may cái đệm lót lên.”

Phương Nhị Nương tán thành: “Đúng rồi! Ngồi lâu trên gỗ cứng sẽ không thoải mái đâu, lại còn lạnh nữa.”

Còn bản thân Diêu Chước ngồi trên xe lăn thì vừa tò mò vừa có chút câu nệ. Nghiêm Chi Mặc đẩy y đi hai vòng trong sân, rồi dạy y cách điều khiển bánh xe để tự di chuyển. Diêu Chước đắm chìm trong đó, chơi mãi không chán, mặc kệ tay dính đầy bụi đất.

Mọi người đang nghiên cứu xe lăn, định đi lấy nốt đôi nạng thì đúng lúc này thôn trưởng đích thân tới cửa. Mấy ngày nay lo chuyện thuế má khiến thôn trưởng nhiệt miệng, trông ông tiều tụy hẳn đi.

Nghiêm Chi Mặc mời ông vào nhà uống nước nhưng ông xua tay: “Đợi xong việc về nhà ta uống cũng được. Ngươi đi theo ta, mang cả tờ giấy nợ bốn lượng bạc kia nữa, chúng ta sang nhà Nghiêm lão đại đòi tiền!”