Chương 1: Ngươi không phải Tô Thanh Lam

“Như vậy… Như vậy có ổn không?” Trong phòng riêng, một ca nhi với gương mặt trái xoan, da thịt trắng nõn, đôi lông mày thanh tú khẽ nhíu lại, lo lắng hỏi.

Trước mặt hắn là một thiếu niên ngồi thẳng thớm, đầu đội mũ phượng, vai choàng khăn chuẩn bị xuất giá. Nghe vậy, thiếu niên kia vội vàng cúi đầu, khăn gấm trong tay thấm đẫm một lớp mồ hôi mỏng.

“Đừng cử động!” Bà trang điểm khựng lại, ngón tay thô to xoa nhẹ hai cái trên gương mặt gầy đã phủ nhiều lớp phấn. Bà ta nịnh bợ nhìn người phụ nữ bên cạnh: “Phu nhân, ngài nhìn xem, có giống đến năm phần không?”

Người phụ nữ lại gần, cúi mắt nhìn kỹ một lát, rồi chậm rãi tặc lưỡi nói: “Giống… Nhưng cũng không giống lắm.”

Bà trang điểm “ôi ôi” một tiếng, sợ bị chê tay nghề không tốt: “Gương mặt có thể giống một chút thật ra đã là tốt lắm rồi, đứa bé này gầy như con khỉ, sao có thể sánh bằng tiểu thiếu gia được!”

Lời này khiến trong lòng Tô Thanh Lam thoải mái, hắn vô cùng điệu đà kéo khăn: “Còn không phải à, sao hắn có thể so với ta được.”

Nghe vậy, Thẩm Liễu càng thêm xấu hổ, đầu suýt nữa đã chôn vào trong quần áo.

Hôm nay là ngày vui lớn của hai nhà Cố – Tô, con trưởng của Cố gia, Cố Quân Xuyên kết hôn cùng con út Tô gia, Tô Thanh Lam.

Nhà họ Cố ở trấn Bạch Vân nổi danh trong sạch, tổ tiên từng có tiến sĩ.

Cố Đáo Nguyên thành đạt khi trung niên, khi thi đậu tiến sĩ đã ở tuổi trung niên, con trai Cố Yến cũng đã cưới vợ.

Cố Đáo Nguyên bèn ước định với người bạn thân thiết Tô Cừ, đợi đến khi mấy đứa cháu thành niên, hai gia đình sẽ kết thành thông gia.

Dòng họ Cố gia rất ít con cháu, đến đời Cố Yến chỉ có một người thừa kế. Ông ấy mắc bệnh từ khi còn nhỏ, thân thể gầy yếu, hưởng phúc chẳng được mấy năm đã buông tay nhân gian.

Cố Đáo Nguyên mất con lúc tuổi già, trong lúc vội vã cũng đã cưỡi hạc bay đi.

Chỉ trong khoảnh khắc, nhà họ Cố sụp đổ.

Mẹ Cố, Triệu Xuân Mai, dắt theo một con trai, một con gái, sống lay lắt qua ngày.

Cũng may, Cố Quân Xuyên trời sinh thông minh, đi học từ khi còn rất nhỏ, năm tuổi đã đọc thuộc tứ thư ngũ kinh (*), bảy tuổi xuất khẩu thành thơ, chín tuổi làm đồng sinh, mười lăm tuổi đậu tú tài, thi đậu hạng nhất.

(*) tứ thư: Đại Học, Trung Dung, Luận Ngữ, Mạnh Tử; ngũ kinh: Kinh Thi, Kinh Thư, Kinh Lễ, Kinh Dịch, Kinh Xuân Thu

Chỉ một thoáng huy hoàng nổi bật, chẳng còn ai nhắc lại chuyện nhà họ Cố sa sút, chỉ nói người này vô cùng thông minh, ắt có thể vực dậy gia đình.

Thời gian trôi qua, đến khi Cố Quân Xuyên đến tuổi cưới vợ, hai nhà đã làm xong tam thư lục lễ (*), mắt thấy sắp phải thành thân, lại xảy ra biến cố.

(*) tam thư: Sính thư, Lễ thư, Nghênh thân thư; lục lễ: Nạp thái, Vấn danh, Nạp cát, Nạp chinh, Thỉnh kỳ, Thân nghênh

Vào ngày giỗ của cha Cố, trời bỗng đổ cơn mưa, tiếng sấm ầm ầm, mưa bụi không dứt, khiến đường núi trơn trượt, lầy lội không đi nổi.

Trên đường quay về, Cố Quân Xuyên bị ngã từ giữa sườn núi xuống, gãy mất một chân.

Một tên què, dù tài năng văn chương có nổi bật đến đâu, cũng đã bị chặt đứt con đường làm quan.

Tô gia rất có địa vị, lúc trước chịu gật đầu không phải vì ước định của tổ tiên, mà là vì coi trọng tương lai tốt đẹp của Cố Quân Xuyên, mà nay tình hình đã thay đổi bất ngờ, lập tức không đồng ý nữa.

Tô Thanh Lam là đứa con nhỏ nhất, còn là một ca nhi, từ nhỏ đã được xem như hòn ngọc quý, hắn khóc lóc thảm thiết, đòi sống đòi chết ——

“Cái tên Cố gia kia đã sa sút, nghèo đến mức chỉ còn vài gian nhà ngói, ngay cả người hầu cũng chẳng có, con gả qua đó ngoại trừ chịu khổ, thì vẫn là chịu khổ!”

“Con không gả, mấy người có bản lĩnh thì ép con chết đi! Mấy năm trước hứa hẹn vớ vẩn, bây giờ dựa vào cái gì mà phải giữ lời!”

“Cha mẹ chê con là ca nhi! Không thể lập công danh như anh trai! Nên không thương con!”

Cha Tô cũng biết đây không phải là một mối nhân duyên tốt, nhưng tam thư lục lễ đã hoàn thành hết cả rồi, toàn bộ thân thích bạn bè đều biết tin, không có lý do gì không gả.

Đến lúc đó truyền ra ngoài, Tô gia sẽ bị người đời khinh bỉ là kẻ thất tín bội nghĩa, hùa theo kẻ mạnh, chèn ép kẻ yếu, chắc chắn sẽ chìm trong nước bọt.

Cha Tô bảo người hầu nhốt Tô Thanh Lam vào phòng, chưa đến ngày xuất giá thì không được ra ngoài, ngoài mặt thì nói là bị bệnh.

Nhưng mẹ Tô, Lư thị, thì lại đứng ngồi không yên, khi tuyệt vọng cái gì cũng có thể thử, suy nghĩ ra một cách này.

Thẩm Liễu có xuất thân bần hàn, mẫu thân chết sớm, cha mang theo cậu và em gái sống lay lắt qua ngày.

Trong nhà nghèo đến mức chẳng có gì cả, dựa vào cha và cậu ngày thường làm chút việc vặt để duy trì kế sinh nhai.

Năm kia xảy ra trận hạn hán nặng, mùa màng thất thu khắp nơi, ngay cả việc vặt cậu cũng chẳng thể làm nữa, trong nhà đói đến mức không có gì để ăn, sau đó lại xảy ra dịch bệnh, em gái không thể sống nổi, mới mười hai tuổi đã ra đi.

Đầu năm nay, tuyết lấp núi, thời tiết lạnh đến mức chết người, tuổi cha đã cao, bệnh vô cùng nghiêm trọng, đau khổ chịu đựng mấy tháng, cuối cùng vẫn bệnh chết.

Trong thôn của bọn họ chẳng có mấy nhà giàu, người chịu cứu trợ người nghèo càng không có.

Thẩm Liễu ngay cả quan tài cũng không có, đành phải mang đôi giày rơm rách đi bộ mấy ngày, trèo qua hai ngọn núi, mới tìm được trấn Bạch Vân.

Khi gặp được Lư thị, trên đầu Thẩm Liễu dính cỏ, đã quỳ ba ngày trước cổng thị trấn.

Mặt trời chiếu đến mức cậu sắp mất ý thức, vào khoảnh khắc sắp chết đói, rốt cuộc cũng có người nói chuyện với cậu.

Tuổi của Thẩm Liễu xấp xỉ Tô Thanh Lam, phụ thân đã chết, không còn vướng bận, cũng chẳng phải người địa phương, không ai biết… Dù gầy như con khỉ, nhưng cũng không tìm được ai thích hợp hơn cậu.

Đến lúc đó đánh tráo tân nương, suốt đêm đưa Tô Thanh Lam đến nhà ngoại ở Tấn Châu, tránh tai mắt thiên hạ rồi tính sau cũng không muộn.

——

“Sớm biết như vậy, sao lúc trước hắn không ngã chết đi… Có thể thoát khỏi chuyện này, đúng là đáng xấu hổ.” Khuôn mặt nhỏ của Tô Thanh Lam đỏ lên, trong miệng như có cục u, chẳng nói được nửa lời hay.

Người phụ nữ nghiêng người nhìn Thẩm Liễu một cái, rồi nhìn về phía Tô Thanh Lam, buồn bã nói: “Bé con ngoan của mẹ, sao số con khổ vậy chứ.”

Bà ta lau nước mắt: “Cũng may hai người chưa gặp nhau mấy lần, cứ cắn chặt không buông, hắn còn có thể làm gì… Đến lúc đó nếu hắn thật sự phát hiện, gạo sống cũng đã nấu thành cơm chín, hắn còn dám không nhận à?”

Tô Thanh Lam gật đầu liên tục, dữ dằn tiến đến trước mặt Thẩm Liễu: “Trước đây đã nói gì với ngươi, ngươi phải nhớ cho kỹ, nếu đến lúc đó kêu người tới đánh, ta sẽ không tha cho ngươi!”

Thẩm Liễu rụt đầu, gật đầu như giã tỏi: “Phu nhân, thiếu gia đối xử tốt với ta, dù ta làm trâu làm ngựa cũng phải báo đáp, tuyệt đối sẽ không làm chuyện gì khiến ngài thất vọng.”

Tô Thanh Lam liếc cậu một cái, thoáng ngồi dậy: “Biết là tốt!”

Đang nói, bên ngoài vang lên tiếng đập cửa, bà đỡ dâu cách ván cửa nói: “Phu nhân, thiếu gia, giờ lành đã điểm, chú rể đang ở bên ngoài đón dâu đó ạ!”

Nghe tiếng, Lư thị đáp lời một câu: “Biết rồi.”

Rồi nghe Tô Thanh Lam bên cạnh mỉa mai nói: “Què rồi mà còn tới cửa đón, làm bộ tình sâu nghĩa nặng gì chứ, nhìn thôi cũng thấy chướng mắt!”

Thẩm Liễu chưa kịp nghĩ gì nhiều, khăn voan đỏ đã phủ lên mặt, cũng không biết tay ai đang đè trên lưng mình, cửa phòng kẽo kẹt một tiếng mở ra, cậu bị đẩy ra ngoài.

Bên ngoài ồn ào náo nhiệt, âm thanh kia hình như truyền đến từ tiền viện.

Tiếng chiêng trống vang lên, tiếng người hò hét, không biết ai nói gì, tiếng la ó liên tục, khiến người nghe khó chịu.

Bỗng nhiên, thanh âm của Lư thị cách khăn voan truyền tới, bà ta đè giọng xuống đến mức thấp nhất: “Thẩm Liễu, ca nhi của ta từ nhỏ đã bị chiều hư, nói chuyện có hơi khó nghe, ngươi thông cảm một chút.”

Thẩm Liễu sững sờ, cậu không biết sao đột nhiên Lư thị lại ăn nói nhẹ nhàng như vậy, chỉ nhỏ giọng đáp: “Không dám…”

Lư thị thở dài: “Ra khỏi cánh cửa này, ngươi không phải là Thẩm Liễu nữa, ngươi chính là Tô Thanh Lam. Ta biết ngươi chịu ấm ức… Ta thay con ta, cảm ơn ngươi.”

Thẩm Liễu định nói không ấm ức, cậu chỉ có một cái mạng tiện này, có thể sống tiếp, có cơm ăn áo mặc đã là vô cùng may mắn.

Tô gia không chỉ giúp cậu an táng cha, còn trời xui đất khiến để cậu làm chính thê nhà họ Cố… Tuy cậu chưa từng gặp chàng trai nhà họ Cố, nhưng có thể kết thân với Tô gia, ắt cũng là dòng dõi mà cậu không thể với tới.

Cậu cảm kích không hết, sao dám cảm thấy bất công chứ? Bỗng dưng, cánh tay mập mạp của ma ma duỗi ra, nhét một dải lụa đỏ vào trong tay Thẩm Liễu, trong lòng cậu run rẩy, một đầu khác của tơ lụa mà cậu không nhìn thấy, chắc là phu quân của cậu.

Âm thanh ồn ào xung quanh cậu càng lúc càng lớn: “Cố huynh đúng là có phúc, chúc sớm sinh quý tử, ba năm hai đứa!”

“Hai nhà liên hôn, tốt đẹp như Tần Tấn (*)! Nhân duyên tốt, nhân duyên tốt!”

(*) thời Xuân Thu, vua Tần và vua Tấn luôn gả con cho nhau, thế nên, sau này thường gọi những cuộc hôn nhân tốt lành giữa các quốc gia hay thế tộc lớn là “nên duyên Tấn Tần”

……

Thẩm Liễu nghe mà giật mình, cậu có thể cảm giác được, người bên cạnh quả thật có tật trên đùi, đi đường loạng choạng, khập khiễng.

Nhưng dù là vậy, y vẫn cưỡi ngựa, dẫn theo bạn bè thân quyến đến đón, hẳn là người rất tốt, rất chân thành, hắn phải rất hài lòng với mối hôn sự này.

Nếu y biết mình là giả…

Thẩm Liễu không dám nghĩ nữa.

Người bên cạnh hỗ trợ vén màn kiệu lên, rồi vô cùng cẩn thận dìu cậu vào.

Đến khi cậu ngồi ngay ngắn, mới bảo người khiêng kiệu nâng kiệu.

*

Trong phòng tân hôn, ánh nến chập chờn, cả phòng ngập tràn hương thơm.

Thẩm Liễu ngồi trên giường, không dám nhúc nhích dù chỉ một chút.

Không biết đã qua bao lâu, ngoài cửa bỗng vang lên tiếng nói chuyện: “Thật sự đã say rồi, tửu lượng của Triệu huynh thật tốt.”

“Hôm nay là một ngày lành, ta cũng không giữ huynh lại nữa, nếu là ngày thường, ta nhất định sẽ uống một đấu rượu, làm trăm bài thơ (*) với huynh!”

(*) thời xưa, văn nhân thường hay uống rượu, ngâm thơ so tài với nhau, thịnh hành nhất là vào thời nhà Đường. Ngoài ra cụm “nhất đấu thi bách thiên” (一斗詩百篇) cũng được trích từ “Ẩm trung bát tiên ca” của Đỗ Phủ.

Một lát sau, tiếng nói chuyện dần im ắng.

Hai tiếng gõ cửa “cốc cốc” vang lên, Cố Quân Xuyên chậm rãi nói: “Tô công tử, ta vào đây.”

Cánh cửa đóng lại, tiếng bước chân vang lên, một tiếng nặng, một tiếng nhẹ, là chàng trai của nhà họ Cố.

Cố Quân Xuyên nhìn ca nhi đang ngồi trên giường, không thể diễn tả được cảm giác trong lòng.

Y đến gần hơn, nhẹ giọng nói: “Tô công tử, thất lễ.”

Khăn voan được vén lên trong nháy mắt, hai người đồng thời sững sờ.

Thẩm Liễu nhìn chàng trai trẻ trước mặt, lông mày nhíu chặt, tim đập thình thịch không ngừng —— sao lại là huynh ấy, cậu… đã gặp y rồi.

Hơn ba năm trước, lễ tế thần hằng năm ở trấn Bạch Vân.

Khắp làng trên xóm dưới đều biết, ở lễ tế thần và tổ tiên hằng năm ở trấn Bạch Vân, luôn có nhà giàu quyên tiền phát cháo, nếu may mắn, còn có thể ăn được mì trắng.

Thẩm Liễu nghe mà lòng nóng như lửa đốt, bèn dẫn em gái nhỏ, đi theo các ca nhi lớn tuổi hơn trong thôn, đi xe bò đến trấn Bạch Vân.

Lễ tế thần hằng năm được tổ chức tại một ngôi chùa trên núi xa thị trấn, khi bọn họ đến thì đúng lúc trong chùa phát cơm chay.

Thẩm Liễu xếp hàng ở phía cuối đám người, lúc đang chờ phát cơm chay thì thấy một vị công tử trẻ tuổi đang bước lên những bậc đá xanh dài, mặc một bộ áo dài trắng tinh khôi như ánh trăng, dáng người cao ráo, thẳng tắp, tuấn tú như hạc tiên, khiến người ta không thể rời mắt.

Thẩm Liễu cứ thế nhìn chằm chằm, như đống bùn đất tầm thường trên đời, lén lút ngắm bồ đề một cái, chỉ dám ngắm nhìn, không dám mơ ước.

Khi đó, em gái còn đứng bên cạnh kéo cánh tay cậu, hỏi cậu đang nhìn gì thế?

Thẩm Liễu giật mình, nói bừa: “Thì, đang xem hoa…”

Một bông hoa trên đỉnh núi vĩnh viễn không thuộc về cậu.

Mà nay, bông hoa ấy lại ngay trước mắt.

Trái tim của Thẩm Liễu không ngừng đập mạnh.

Bỗng nhiên, chàng trai trước mắt chậm rãi đưa tay ra, sờ lên vành tai của Thẩm Liễu.

Lòng bàn tay lướt qua trên vành tai, lông mày Cố Quân Xuyên càng nhíu chặt hơn.

Tuy y chỉ gặp Tô Thanh Lam vài lần khi còn bé, nhưng trên vành tai của Tô Thanh Lam không có nốt ruồi, cậu không phải Tô Thanh Lam.