Bước Đường Cùng

"Đại nhân, xin ngài rủ lòng thương, ban cho chút thức ăn."

Trước cửa một tửu lâu tại huyện Thanh Hà, một nam tử cao gầy, quần áo rách rưới, dáng vẻ tiều tụy níu lấy một thực khách vừa bước ra, giọng van lơn.

Vị thực khách kia mặc trang phục của người Hồ, nhưng gương mặt rõ ràng là người Đại Ung. Hắn bực dọc rút tay áo bị nắm, hất mạnh nam tử kia ra rồi càu nhàu: "Thật xúi quẩy, ta còn muốn ngươi thưởng cho ta một nắm bạc ấy chứ."

Vị khách kia quay lưng bỏ đi.

Nam tử bị hất ra lảo đảo mấy bước suýt ngã, còn chưa đứng vững thì tiểu nhị bên trong nghe tiếng đã chạy ra quát lớn: "Lại là ngươi! Còn không cút ngay đi? Ngứa đòn rồi phải không?"

Nam tử hoảng hốt đưa tay che mặt, vội vã lùi khỏi khu đất của tửu lâu.

Y buông tay xuống, ngẩng đầu nhìn tấm biển đã bong tróc sơn, ánh nắng gay gắt chiếu vào mắt khiến y khó chịu phải cúi gằm, đưa mu bàn tay lau mồ hôi trên trán, lưng còng gập rời đi.

Nếu ai chịu nhìn kỹ sẽ thấy nốt ruồi hình hoa bên tai sau lớp tóc vàng xỉn xác xơ, mới biết đó là một ca nhi.

Nếu là hai năm trước, họ còn có thể nhận ra ca nhi này mới chỉ chừng mười bốn mười lăm tuổi. Mà năm nay, đang độ tuổi thanh xuân rực rỡ, Vân Tiểu Yêu vì đói khát nên cả người tiều tụy, đôi mắt mèo từng sáng long lanh giờ cũng đã mất đi ánh sáng, trở nên u ám.

Tửu lâu huyện Thanh Hà tuy có lác đác khách ra vào, nhưng hai bên đường lại rải rác đầy ăn mày. Bọn họ hoặc là dân chạy nạn vô gia cư hoặc là dân làng từ thôn Thanh Khê như Vân Tiểu Yêu.

Vân Tiểu Yêu còn trông thấy vài gương mặt quen thuộc. Nhưng họ lại may mắn hơn y, trong cái bát sứt mẻ có khi là một cái bánh bao, có khi là vài đồng tiền lẻ.

Có người thấy y như chó dữ đang canh mồi, liền che bát trong tay lại, tránh y mà đi.

Vân Tiểu Yêu liếc nhìn qua rồi cúi đầu như cái xác không hồn, vô tri vô giác đi dọc theo con phố chính của huyện Thanh Hà ra khỏi cổng huyện. Đang là những tháng hạn hán liên tiếp, trời nóng như đổ lửa, mặt trời trên đầu dường như muốn nung chảy cả người. Hơi nóng như có thực thể từ mặt đất bốc lên, thiêu đốt đến mức khiến người ta bất an.

Mà lúc này mới chỉ là đầu hạ.

Ra khỏi huyện thành là một con đường đất rộng chừng một trượng, hai bên là những cánh đồng hoang vu nối tiếp nhau. Đáng lẽ thời điểm này cây lúa đã xanh tốt, giờ đây lại tiêu điều xác xơ chẳng có lấy một mảng xanh nào.

Ba năm trước, quận Thanh Thủy gặp đại hạn, các huyện xã xung quanh không nơi nào thoát khỏi, thôn Thanh Khê là nơi chịu tổn hại đầu tiên. Suốt ba năm trời không có lấy một giọt mưa, đồng ruộng không thu hoạch được gì, chỉ trong vài năm ngắn ngủi, dân làng hoặc chết hoặc bỏ trốn, Thanh Khê trở thành địa ngục trần gian.

Thôn thiếu nước thiếu lương thực, lần cuối Vân Tiểu Yêu được uống nước đã là hai hôm trước. Giờ bị nắng gắt thiêu đốt, môi khô nứt nẻ, mắt hoa đầu choáng váng. Không có nước, đến cả mồ hôi cũng chẳng ra được, y cũng chẳng nhớ lần cuối cùng được tắm là khi nào, chỉ thấy người dính dáp khó chịu như chỉ cần chà nhẹ là có thể lột ra từng mảng bẩn.

Trời cao vẫn chưa có ý muốn giáng mưa xuống.

Vân Tiểu Yêu bước đến bờ hồ Thanh Khê trước thôn. Hồ sâu mấy trượng, từ bờ nhìn vào chỉ thấy toàn những mảng đất nứt nẻ.

Y còn nhớ dáng vẻ hồ khi đầy nước—nước xanh biếc, lúc có gió thì gợn sóng lăn tăn, lúc không gió thì liễu rủ ven bờ, phản chiếu trời xanh mây trắng.

Thậm chí vào mùa nước lớn còn từng cuốn đi mấy mạng người. Nhưng nay, dù Vân Tiểu Yêu có nhảy xuống, hồ nước cạn này cũng không thể cuốn y đi được.

Y đứng bên hồ rất lâu, tâm trí rối loạn, không muốn về nhà nhưng cũng không còn nơi nào để đi. Đôi chân nặng tựa ngàn cân, y lại quay về thôn Thanh Khê.

Giờ đây thôn đã không còn ra dáng thôn làng gì nữa. Nó như một lão nhân bệnh tật hấp hối, sau ba năm hạn hán, khắp nơi đều là cảnh tượng hoang tàn.

Nhà Vân Tiểu Yêu là một viện nhỏ sạch sẽ, dù mất mùa thì Vân mẫu vẫn cố quét tước tinh tươm. Qua cánh cửa rào, Vân Tiểu Yêu thấy người đàn ông đang ngồi dưới mái hiên, thân thể gầy guộc run rẩy theo phản xạ, hơi thở gấp gáp. Y cúi gằm đầu, không dám bước vào.

Người đàn ông trung niên dưới hiên mặt vàng vọt dữ tợn, thấy Vân Tiểu Yêu tay không trở về, liền nhổ một tiếng rồi đứng dậy: "Ngươi còn dám vác mặt về!"

Nói xong, ông ta tiện tay rút cây gậy dựa trên tường, bước tới phía Vân Tiểu Yêu. Tiếng bước chân mỗi lúc một gần như tiếng quỷ đòi mạng, một giọng nói trong đầu bảo y chạy đi, nhưng chân lại không cử động nổi. Vân Tiểu Yêu biết nếu mình bỏ chạy, đón chờ sẽ là trận đòn còn tàn nhẫn hơn. Y chỉ có thể quỳ xuống, hai tay ôm đầu, chỉ cầu mong đừng lỡ tay đánh vào đầu.

Cây gậy không tiếng động giáng xuống, kèm theo lời mắng chửi thô tục: "Đồ phá của, đến miếng ăn cũng xin không được, còn mặt mũi về nhà."

Vân Tiểu Yêu ôm đầu nằm rạp xuống đất, gò má gầy gò cọ vào đất trầy xước chảy máu. Một lúc lâu, y không phân biệt được là thân thể bị đánh đau hơn hay mặt bị rách đau hơn.

Y cắn môi, hít một ngụm bụi, muốn ho nhưng lại nhịn.

Vân phụ vẫn đang mắng: "Nuôi một con lợn còn có ích hơn ngươi, ăn chực uống chực bao năm, một hớp nước cũng xin chẳng được..."

Vân Tiểu Yêu đã quen với lời mắng mỏ tục tĩu của cha, những lời khó nghe hơn cũng từng nghe qua. Trong mắt cha, chỉ cần đổi được một cân gạo hay một thùng nước, y là thứ có thể bán đi bất cứ lúc nào. Cổ họng trào vị máu tanh, bóng tối trước mắt ngày càng dày đặc, ngay khi y sắp ngất đi, cây gậy trên người y tạm dừng.

Là Vân mẫu nghe tiếng chạy ra, ôm chầm lấy Vân phụ, khóc lóc cầu xin: "Tướng công đừng đánh nữa, Tiểu Yêu chịu không nổi đâu."

Vân phụ hất bà ra, còn tức giận đánh hai cái lên người bà: "Ngươi còn mặt mũi mà khóc à, toàn là đồ ngươi sinh ra—đồ phá của!"

Vân Tiểu Yêu nghe thấy tiếng, không biết sức lực từ đâu, lao lên che trước người mẫu thân, miệng cuống cuồng nói: "Cha, đừng đánh nương, con sẽ xin được nước mà."

Vân phụ lại quật mạnh hai cái lên người y rồi vứt gậy mắng: "Xin không được thì đừng về."

Lão ta trở vào nhà, để lại mẹ con hai người nước mắt chảy ròng. Vân mẫu nước mắt rơi đầy khuôn mặt nhăn nheo, vuốt ve vết thương trên mặt Vân Tiểu Yêu, vừa khóc vừa nói: "Đều tại nương không tốt."

Vân Tiểu Yêu lắc đầu: "Có đau không?"

Vân mẫu lệ rưng rưng lắc đầu, bà kéo tay áo lau máu trên mặt y: "Nương sẽ đi cùng con."

Vân Tiểu Yêu nhịn đau từ chối: "Nương ở nhà nghỉ đi, con xin được nước sẽ về." Dứt lời, y đỡ bà dậy rồi quay người bỏ đi.

Hai môi mấp máy, nói thì dễ. Nước và lương thực lúc này ở huyện Thanh Hà còn quý hơn cả vàng bạc châu báu. Có thể xin được vài đồng tiền nhưng một bát nước thì cực kỳ khó. Y vừa từ huyện trở về, biết rõ nơi đó không xin được nữa, đành vô định bước tiếp.

Thân thể đau nhức nhưng Vân Tiểu Yêu vẫn thấy may mắn, lần này cha y dùng cây gậy nhỏ hơn lần trước, chỉ bằng ngón tay cái, y còn chịu được.

Không có nước, không có gạo, đến y quán cũng chẳng thể vào. Nhưng điều y giỏi nhất chính là nhịn đói, nhịn khát.

Vân Tiểu Yêu hít sâu một hơi, tỉnh táo lại, nhìn quanh—không biết bằng cách nào lại tới sau núi của thôn Thanh Khê. Y ngồi xuống sườn đồi. Trước mắt là những mái nhà lưa thưa trong thôn, sau lưng là khu rừng lẽ ra phải um tùm xanh tốt. Giờ đây sườn núi chỉ còn là những hố đất trơ trọi.

Suốt hai năm mất mùa, sườn núi sau chẳng còn rau dại, rễ cỏ, vỏ cây, hay cả đất sét ăn được—mọi thứ có thể ăn đều bị đào sạch. Vân Tiểu Yêu thở ra một hơi, cảm thấy hôm nay đặc biệt khó sống.

"Tiểu Yêu?" Bỗng một giọng nói vang lên, khiến y giật bắn mình.

Y quay lại, là một phụ nhân tóc búi cài trâm gỗ, mặc váy áo vải thô—trông quen thuộc. Nghĩ một lát mới nhớ ra, đó là Trần mẫu sống dưới chân núi.

"Thẩm." Giọng y khô khốc, nghe ra là đã lâu không uống nước.

"Xảy ra chuyện gì vậy? Sao mặt con bị thương?"

Trần mẫu—tên thật là Hà Ngọc Liên, hai tay trống không, không rõ từ đâu tới, giờ đang đứng chéo bên phải của Vân Tiểu Yêu.

"Không sao, con vô ý bị trầy thôi." Vết trầy trên mặt rát bỏng, Vân Tiểu Yêu cúi đầu, không muốn bà nhìn kỹ.

Nếu là người khác thì đã theo lời y mà bỏ qua, nhưng Hà Ngọc Liên thì không: "Cha con lại đánh con à?"

Vân Tiểu Yêu không gật cũng không lắc. Y nghĩ thầm, thì ra ai cũng biết cha y đối xử với y tệ thế nào.

Hà Ngọc Liên khẽ thở dài: "Theo ta về."

Vân Tiểu Yêu ngẩng đầu, ánh mắt hơi mờ mịt. Bà không nói thêm gì, chỉ ra hiệu cho y đi theo. Vân Tiểu Yêu đành bước theo.

Là về nhà Trần mẫu. Gọi là nhà, thực ra chỉ là một túp lều tranh.

Nói về bất hạnh thì Trần mẫu cũng chẳng kém gì. Chuyện xảy ra khi Vân Tiểu Yêu còn nhỏ, nhưng năm đó ầm ĩ đến mức mấy năm sau vẫn có người nhắc nên y cũng nhớ rõ. Trần mẫu vốn nên sống trong thôn, nhưng bị tộc nhân hãm hại, phải dẫn con trai dọn tới túp lều bỏ hoang dưới chân núi này.

Hà Ngọc Liên mở cửa sân, mời Vân Tiểu Yêu vào: "Tiểu Vọng mấy ngày nay thân thể không khỏe, giờ vẫn còn ngủ, con vào nghỉ một lát."

Vân Tiểu Yêu ngẩng đầu nhìn trời, đã quá giờ trưa, y bị đánh một trận, vậy mà Trần Vọng còn nằm trên giường. Người với người đúng là có số phận khác nhau.

Tháng Chạp năm ngoái, không biết Trần Vọng bị ngã thế nào mà thành ra bệnh luôn, cả ngày nằm giường như người không thể tự lo. Nhưng đó là chuyện y nghe được, nội tình ra sao thì Vân Tiểu Yêu không rõ.

Y không biết Trần mẫu gọi mình làm gì, nhưng giờ cũng không có chốn dung thân, bèn nhận lời.

Trần mẫu bảo y chờ ngoài sân rồi vào một gian phòng, Vân Tiểu Yêu nhìn kỹ, có vẻ là nhà bếp. Một lúc sau, bà bưng một bát bước ra. Bước chân cẩn thận như sợ làm đổ thứ trong bát.

Vân Tiểu Yêu còn chưa thấy rõ trong bát có gì, tim y đã đập mạnh.