Cái neo và nỗi cô đơn

Tết Trung Thu thật lạnh lẽo, đặc biệt là khi mặt trời lặn, gió đêm hiu quạnh, người ta phải khoác thêm áo dày. Nếu là ban ngày, những trái đậu tương sẽ nằm trên mặt đất, nổ lép bép dưới ánh nắng, châu chấu nhảy nhót xuyên qua giữa chúng, chẳng bao giờ lạc đường… Minh Nguyệt nghĩ đến cảnh tượng ở nhà vào thời điểm này, không có ai để tâm sự nên cô ghi lại vào sổ tay.

Khi Lý Thu Tự tìm thấy cô, phòng học đã vắng dần người. Trung Thu không được nghỉ, nhưng giờ tự học buổi tối bị hủy bỏ, những học sinh nhà gần có thể về nhà ăn Tết. Anh gõ cửa sổ: “Lý Minh Nguyệt?”

Minh Nguyệt mừng rỡ chạy ra.

Chiếc áo khoác ngoài của cô đã ngắn, áo bên trong cũng không còn vừa vặn, bị kéo lên một đoạn. Năm nay, Minh Nguyệt lớn phổng phao rất nhanh, tay dài chân dài, quần áo mặc trên người luôn có vẻ chật chội. Lý Thu Tự thấy cô tươi tắn, dường như cũng không nhận ra điều gì bất thường.

“Cháu cứ tưởng chú không đến nữa.” Minh Nguyệt phấn khích nói.

Lý Thu Tự nói: “Đã hứa rồi, đương nhiên chú phải đến chứ.”

Minh Nguyệt cảm thấy Lý Thu Tự là một người giữ lời hứa. Cô có rất nhiều điều muốn nói, nhưng khi thực sự gặp anh, lại không biết nên bắt đầu từ chuyện nào. Lý Thu Tự thì hỏi những chuyện hết sức bình thường. Anh hỏi cô nghe giảng thế nào, chỗ ở, ăn uống, quan hệ với bạn bè. Minh Nguyệt đáp: “Cháu thấy mọi thứ đều trở nên khó hơn, nhưng cháu theo kịp. Chỉ là cháu chưa từng học máy tính, không biết dùng một chút nào. Cả tiếng Anh nữa, nhiều bạn đã học qua ít nhiều rồi, cháu thì chưa.”

Cô nói những điều này khá bình tĩnh. Chưa học, chưa từng thì cũng đành chịu. Giờ đã đi học rồi, dù chậm hơn người khác một chút, cuối cùng cũng sẽ bắt kịp thôi.

“Những chuyện các bạn nói trong ký túc xá, cháu cũng không tham gia được, cháu chưa từng đi những nơi đó, cũng chưa ăn những món các bạn nói.”

Lý Thu Tự nhìn cô qua gương chiếu hậu: “Có phải là khó hòa nhập không?”

Minh Nguyệt nói: “Không có ạ, cháu có thể nghe các bạn nói. Chỉ cần nghe thôi cháu đã biết thêm nhiều điều trước đây không biết rồi. Cháu cũng kể cho các bạn nghe chuyện ở nhà cháu nữa.”

Lý Thu Tự cười nói: “Chú cứ lo cháu không thích nghi được, xem ra cũng ổn nhỉ.”

Minh Nguyệt gật đầu: “Đúng là không quen ạ, có mấy lần cháu rất nhớ nhà, suýt khóc. Nhưng cháu cũng không thể cứ mãi nghĩ về chuyện này, cháu đến đây để học mà, muốn học tốt thì phải thích nghi với bên ngoài.”

Cô biết bạn bè tò mò. Nghe cô biết thổi kèn suona, họ cười ha hả. Kèn suona là một thứ cũ kỹ, lạc hậu. Hễ nhắc đến nó là gợi lên tiếng kèn than khóc thảm thiết ở dưới quê, hoặc là sự vui mừng rộn rã, tưng bừng khi cô dâu mới về nhà. Nhưng kèn suona vang vọng, có thể xuyên thấu mây trời.

Minh Nguyệt cảm thấy không thể giải thích được với mọi người, nên lười không muốn nói thêm nữa. Cô không hiểu tại sao các bạn lại cho rằng kèn suona rất tầm thường, còn chơi đàn piano, kéo đàn violin lại là tao nhã. Nhận thức của họ cũng khác biệt như thế.

Minh Nguyệt chăm chỉ học hỏi. Có vài giáo viên thích đợi sẵn ở hành lang trước vài phút, để chuông vừa reo là vào lớp ngay. Minh Nguyệt rất thích hỏi bài thầy cô. Cô đánh dấu những bài không biết, tranh thủ lúc rảnh chạy ra hỏi. Các bạn trong lớp nhìn ra ngoài, chỉ thấy một mình Minh Nguyệt đứng cạnh giáo viên hỏi không ngừng.

Cô còn thích trả lời câu hỏi. Đã là học sinh cấp ba rồi, ai lại thích thể hiện bản thân như học sinh tiểu học? Minh Nguyệt lại thích. Cô thấy thầy cô giảng bài rất vất vả, đôi khi đặt câu hỏi mà không ai giơ tay, nếu cô biết, cô sẽ giơ tay trả lời thầy cô. Thầy cô cười hiền hòa nhìn cô, dành cho cô nhiều lời khen ngợi.

Một số bạn học bàn tán về cô. Lý Minh Nguyệt thích thể hiện bản thân, cô không phải là học sinh nổi tiếng từ trường cấp hai nào thi lên, cũng không phải là nhân vật nổi bật. Nhưng cô thích thể hiện. Lý Văn, cô gái cao ráo, xinh đẹp, sành điệu, nhiệt tình cũng không như cô. Lý Minh Nguyệt đặc biệt không giống ai.

Minh Nguyệt không quan tâm chút nào đến những lời bàn tán đó. Cô chìm đắm trong thế giới riêng của mình, muốn làm gì thì làm đó. Cô không tự ti, cũng không tự phụ. Cô cảm thấy mọi thứ đều mới lạ và khó hiểu. Cô cố gắng lý giải nhưng thường không tìm được câu trả lời, đành mặc kệ.

Cô kể những chuyện này cho Lý Thu Tự nghe, từng chút một. Khi họ ngồi vào bàn ăn, cô vẫn còn kể. Lý Thu Tự nhớ vẻ mặt cô khi nói mình là ếch ngồi đáy giếng. Anh nhắc đến câu này, Minh Nguyệt cười phá lên: “Cháu vẫn là ếch, nhưng giờ đã bò lên trên rồi!”

Lý Thu Tự đón cô về nhà. Anh hiếm khi tự nấu ăn, nhưng hôm nay anh vào bếp, làm bốn món mặn và một món canh.

Minh Nguyệt nói với anh: “Ở chỗ cháu mời khách, nếu là khách quan trọng sẽ dọn tám món nguội trước, rồi bốn món xào, tám món hấp và một món canh ngọt. Tổng cộng là tám nguội, mười sáu nóng.”

Lý Thu Tự cười nói: “Ăn hết không? Đó là cỗ bàn rồi!”

Minh Nguyệt thấy anh vui vẻ, cô cũng thấy rất hạnh phúc. Anh là người quen thuộc nhất, người cô quý mến nhất ở nơi này. Cứ như thể anh đã từng đến thôn Tử Hư, thì anh là một phần của Tử Hư. Cô một mình ở thành phố, chỉ khi gặp Lý Thu Tự mới cảm thấy nhà mình cũng không còn xa lắm.

“Sau này khi cháu đi làm kiếm tiền, chú đến nhà cháu chơi, cháu sẽ chuẩn bị tám món nguội, mười sáu món nóng cho chú.”

“Thật vinh hạnh. Chú chờ đấy, chờ đến lúc cháu mời chú ăn mấy chục món.”

Tối nay Lý Thu Tự không có tâm trạng hào hứng, anh vẫn mỉm cười nhẹ nhàng, lắng nghe cô bé nói. Anh không hiểu sao Minh Nguyệt lại có nhiều chuyện để nói đến thế. Thoáng chốc anh thấy cô như một đứa trẻ, thoáng chốc lại thấy cô có nhiều suy nghĩ.

Anh nhìn cô, đột nhiên nói: “Chú tưởng cháu sẽ nhớ gia đình lắm vào dịp Trung Thu, mong được về nhà.”

Minh Nguyệt nhìn anh: “Cháu chỉ nhớ bà và Đường Đường thôi, nhưng cháu không về được.”

Lý Thu Tự gật đầu: “Ừm, cháu không nhớ bố mẹ thì chú nhớ rồi.”

Minh Nguyệt rất bình tĩnh: “Họ không nhớ cháu, cháu cũng không nhớ họ. Ai tốt với cháu, cháu mới nhớ người đó.”

Cô cảm thấy đây là lẽ thường tình nhất. Cô đã từng kát khao tình yêu, kiểu tình yêu của bố mẹ, nhưng thực sự không rõ cảm giác đó là gì. Nhưng họ không cho, cô biết phải làm sao. Cô không còn kỳ vọng nữa, kỳ vọng chỉ mang lại đau khổ. Cô cảm thấy cuộc sống đã có quá nhiều điều không như ý rồi, không cần phải chịu thêm nỗi đau không cần thiết.

Lý Thu Tự trầm ngâm: “Cháu thi đỗ vào đây, có lẽ họ biết sẽ rất tự hào.”

Minh Nguyệt hoàn toàn không để tâm: “Cháu không biết. Cháu tự hào và bà tự hào là đủ rồi.”

Anh cười cười: “Cháu có cái nhìn thoáng thật đấy.”

Nụ cười của Lý Thu Tự có vẻ xa xăm, con người anh và lời nói của anh dường như không ăn khớp. Minh Nguyệt lặng lẽ nhìn anh một lát, hỏi: “Có phải chú thấy rất cô độc không?”

Cô hỏi quá thẳng thắn. Lý Thu Tự nói: “Sao cháu lại hỏi vậy?”

Minh Nguyệt nói: “Vì chú ăn Tết với cháu, còn người nhà của chú đâu?”

Lý Thu Tự nói: “Chú chính là người nhà của chú.”

Minh Nguyệt thầm nghĩ, thế thì thật đáng thương, cháu còn có bà và em gái. Cô cảm thấy biểu lộ sự đồng cảm là không lịch sự lắm. Cô nhanh chóng nghĩ ra điều gì đó, hơi do dự hỏi: “Chú một mình sao?”

“Phải.”

“Sống một mình thì vất vả lắm.”

Lý Thu Tự cuối cùng cũng cười thật sự, như thể không biết nói gì về cô bé. Một người lớn như anh, dường như lại cần một cô bé an ủi.

“Sống một mình dễ mất đi hy vọng, ví dụ như cháu, cháu đến thành phố học, lòng tràn đầy nhiệt huyết. Cháu muốn sau này bà và em gái được sống tốt, tất cả chúng cháu đều được sống tốt. Nhưng chú một mình, có lẽ không biết nên phấn đấu vì ai.”

Minh Nguyệt ngập ngừng nói xong: “Chú có phải như vậy không?”

Lý Thu Tự chống cằm, nhìn cô rất lâu. Minh Nguyệt nghĩ mình đã nói sai, cô cười ngượng ngùng: “Nếu cháu nói không đúng, mong chú đừng trách cháu.”

Anh vẫn cười: “Cháu còn nhỏ, nghĩ nhiều thật. Thế theo cháu thì làm sao giải quyết cái kiểu không có hy vọng này?”

Minh Nguyệt nói: “Cháu cũng không rõ, nhưng đã sống rồi thì cứ sống cho tốt thôi.” Cô không kìm được mà nói với anh: “Chú biết mỏ neo không? Cái dùng để cố định thuyền ấy.”

Lý Thu Tự gật đầu.

Minh Nguyệt khoa tay múa chân: “Từ trấn Ô Hữu đi về phía bắc có một con sông. Bên bờ sông có neo đậu thuyền bè. Khi không dùng thì phải tìm một cái neo để giữ lại, nếu không nó sẽ trôi đi mất. Người ta cũng cần có một cái neo, để không bị trôi dạt vô định.”

Lý Thu Tự hỏi: “Ai đã dạy cho cháu những đạo lý này?”

Minh Nguyệt tỏ vẻ đương nhiên: “Cháu tự nghĩ ra. Cháu nhìn thấy cái gì là suy nghĩ về nó một lúc. Giờ cháu đã kể hết những điều cháu nghĩ cho chú rồi đấy.”

Lý Thu Tự chìm vào trầm tư. Anh luôn cảm thấy cô còn nhỏ, nhưng đột nhiên nhớ lại, thời niên thiếu của mình cũng tương tự. Anh đã hiểu ra nhiều điều, và thế giới vì thế cũng trở nên vô vị.

Minh Nguyệt nhìn khuôn mặt, đôi mắt anh, cô đưa ra phán đoán: “Chú không được vui.”

Lý Thu Tự nói: “Thật sao? Sao chú lại không biết nhỉ?” Anh cảm thấy nụ cười của mình chưa từng tắt đi. “Không hẳn, chú cũng không có lúc nào thấy quá vui.”

Cảm xúc của anh không hề có sự lên xuống, như một dòng sông không có dòng chảy ngầm nào. Minh Nguyệt thầm nghĩ, anh sống trong căn nhà như thế này, một người tốt như thế, nhưng cũng cô độc. Trên đời có người nào không cô độc không?

“Chú sinh ra đã là một ngư ông, cũng như cá sinh ra là cá vậy.” Cô nhớ đến câu nói trong cuốn Ông già và biển cả, cuốn sách do anh đưa. Nếu một người sinh ra đã cô độc thì đó cũng là chuyện không thể tránh khỏi.

“Vậy cháu có thể lắng nghe chú nói chuyện. Nếu chú không muốn nói với cháu thì chú hãy tìm một người mà chú muốn chia sẻ với họ.”

Minh Nguyệt linh cảm nói: “Một người bạn mà mình có thể thổ lộ mọi mong muốn, khát vọng, nỗi buồn, niềm vui trong lòng, có thể phơi bày trần trụi tâm hồn mình với người đó, dốc hết những khuyết điểm đáng yêu và những ưu điểm tốt đẹp của bản thân mà không cần lo lắng bị phản bội.”

Lý Thu Tự thấy quen tai: “Sao lại văn vẻ thế?”

Minh Nguyệt nói: “Đây là câu nói trong Lão Goriot, cháu đã đọc rồi.”

Lý Thu Tự nói: “Trí nhớ thật tốt.”

Minh Nguyệt lắc đầu: “Không phải hoàn toàn đâu ạ. Có lúc cháu muốn nhớ lại quên mất, còn chuyện muốn quên thì lại nhớ.”

Lý Thu Tự nói: “Đôi khi cháu nói chuyện cứ như một người lớn vậy.”

Minh Nguyệt thẳng thắn: “Cháu nghĩ gì thì nói đó. Trước đây ở nhà, bà bận làm việc không có thời gian nghe cháu nói. Đường Đường còn quá nhỏ. Cháu với bạn học cũng không hợp để tâm sự. Cháu đem những điều muốn nói kể cho con cừu non nhà cháu nghe, nó còn có thể giữ bí mật cho cháu.”

Lý Thu Tự vẫn cười: “Còn cháu thì sao? Có thể giữ bí mật cho chú không?”

Minh Nguyệt lập tức đáp lời: “Có ạ.”

Nhưng anh lại đột nhiên trêu cô: “Nhưng chú chẳng có gì muốn nói.”

Minh Nguyệt lộ vẻ hơi thất vọng, lại có chút ngại ngùng. Cô nhìn ra ban công thốt lên: “Kìa, trăng lên rồi!”

Mặt trăng nhô lên giữa các tòa nhà, lớn vô cùng. Minh Nguyệt chưa từng thấy mặt trăng nào như vậy. Cô nhìn thấy nó, quá gần, cảm thấy không thể chịu đựng nổi, như thể đôi mắt bị ánh trăng làm cho bỏng rát. Minh Nguyệt lại nhìn Lý Thu Tự, trong khoảnh khắc đó, anh cũng giống như mặt trăng.

Lý Thu Tự đi ra ban công, ngắm mặt trăng một lát rồi nói với cô: “Lát nữa chú đưa cháu về trường, mang theo chút đồ ăn nhé.”

Minh Nguyệt vẫn còn mải ngắm trăng. Vầng trăng cô quen thuộc, giờ lại xa lạ đến thế. Lòng cô cũng trở nên cô đơn. Cô được ánh trăng thanh lạnh, u buồn chiếu rọi, đột nhiên giật mình, một sự thật hiển hiện rõ ràng trong đầu: Bắt đầu từ năm nay, mặt trăng sẽ không còn thường xuyên ở trước mắt như trước nữa.

Nhưng cô vẫn yêu mặt trăng. Vừa nhắm mắt lại, cánh đồng kế bên dưới ánh trăng, ngọn cây, mái nhà, sườn núi đen thẫm như một bức tranh không bao giờ phai màu hiện ra hoàn toàn.

Cô luôn có cách để chống lại sự cô độc trong đời mình. Minh Nguyệt nói: “Cháu chưa được tham quan phòng ngủ của chú.”

Lý Thu Tự nói: “Trong phòng hơi bừa bộn, không có gì đáng xem đâu.”

“Lần trước cô Mạnh đã ngủ trong phòng chú.” Minh Nguyệt đột nhiên nhớ ra.

Lý Thu Tự hơi ngạc nhiên: “Trong phòng chú á?”

Minh Nguyệt nói: “Cháu cứ tưởng cô Mạnh là bạn gái chú.”

Lý Thu Tự lập tức phủ nhận: “Không phải.” Anh như bị chạm vào điều cấm kỵ: “Sao cháu lại nghĩ về chuyện này? Cháu có biết bạn gái là gì không?”

Trong lòng Minh Nguyệt chợt dâng lên niềm vui, không rõ mình vui vì điều gì.

“Cháu đâu có ngốc. Bạn gái là khi chú hẹn hò với một cô gái, cô ấy chính là bạn gái chú.”

Cô đã là học sinh cấp ba, biết những chuyện này là bình thường. Lý Thu Tự muốn nhắc nhở cô không nên yêu sớm, nhưng lại không muốn lên mặt dạy đời, bèn nói: “Học hành cho tốt đấy.”

“Vậy cháu có thể vào xem không?”

“Xem gì?”

Minh Nguyệt mím môi cười, chỉ vào phòng ngủ của anh. Lý Thu Tự nói: “Thật sự chẳng có gì đáng xem đâu.”

“Cháu tò mò. Cháu còn muốn xem cả nhà vệ sinh nam trong trường như thế nào nữa cơ.”

Lý Thu Tự cười: “Đừng nói bậy.”

Tâm trạng anh trở nên nhẹ nhõm hơn, nhưng anh nghi ngờ Minh Nguyệt thiếu kiến thức về giới tính, cô bé quá hồn nhiên, thậm chí quá đỗi hồn nhiên.

Lý Thu Tự cuối cùng cũng không nhượng bộ. Anh bảo Minh Nguyệt chọn thêm vài cuốn sách để đọc. Anh nghĩ cô có khả năng cảm thụ mạnh mẽ, luôn có thể dùng cách riêng của mình để diễn tả trải nghiệm cuộc sống. Có lẽ, cô hợp với việc viết lách, nhưng dường như cô lại quá dễ dàng tìm thấy niềm vui.

Khi họ xuống lầu, mùi hoa mộc nồng nàn xộc vào mũi, Minh Nguyệt hắt hơi liên tục. Lý Thu Tự nhìn thấy một người quen. Anh thấy không thoải mái, chỉ là thấy kế hoạch bị đảo lộn. Trong sự xáo trộn đó sẽ có thêm lời giải thích, nói thêm những lời thừa thãi, cứ như thể vài lời nói đó sẽ chất thêm hàng tấn hư vô vào cuộc đời anh.

Lý Thu Tự vẫy tay với Hướng Nhuỵ. Cô ấy lập tức không còn ngó nghiêng nữa, chạy vài bước đến. Cô ấy nghiêng người, cả cơ thể liền nhân tiện áp sát vào anh. Mùi hương nồng nàn, tươi trẻ, nóng bỏng bao trùm lấy anh một cách trọn vẹn.

“Sao em chạy tới đây sớm vậy?”

Hướng Nhuỵ khoác tay anh: “Tại sao em không thể đến sớm?” Cô ấy định hôn anh, Lý Thu Tự hơi né đi: “Phải đưa cô bé này về đã. Em vào nhà đợi anh.”

Hướng Nhuỵ không nhìn thấy ai khác. Khi anh nói, cô ấy mới như thể phát hiện ra còn có người sống. Đây là lần đầu tiên Minh Nguyệt thực sự thấy cảnh người ta yêu nhau. Không cần Lý Thu Tự nói thêm, cô cũng hiểu đây là mối quan hệ bạn gái.

“Ôi, em không để ý. Đây là con nhà ai vậy?” Hướng Nhuỵ muốn nói chuyện thêm với Minh Nguyệt, Lý Thu Tự thay cô trả lời: “Cô bé này nhút nhát, em lên lầu trước đi.”

Hướng Nhuỵ rất nghe lời anh, không hỏi nữa, vui vẻ lên lầu. Minh Nguyệt im lặng quan sát, rồi kết luận: Bạn gái của Lý Thu Tự thích anh nhiều hơn.

“Chú có bạn gái, tại sao lại nói mình cô độc?”

Lý Thu Tự cười: “Cô bé thắc mắc nhiều ghê nhỉ?”

Minh Nguyệt đành nói: “Có lẽ chú sinh ra đã cô độc.”

Anh cười thầm: “Giờ cháu biết bí mật của chú rồi, không được nói cho ai biết nhé.”

“Cô độc thì phải yêu đương sao? Yêu đương rồi sẽ không cô độc nữa sao?”

“Đây là chuyện của người lớn, đợi cháu lớn rồi hãy tự xác nhận.” Lý Thu Tự dừng xe lúc đèn đỏ, cốc nhẹ trán cô. “Trước tiên hãy học hành cho tốt.”

Đèn đường màu vàng chiếu lên mặt. Minh Nguyệt thầm nghĩ: cháu vẫn đang học hành tốt mà. Cô quay đầu nhìn ra ngoài cửa sổ, xe cộ trên đường đang lao nhanh, rất nhiều ánh đèn, đó là dải Ngân Hà dưới mặt đất.