lấy công đại chẩn

Thấy Lý Thế Dân cùng Trưởng Tôn Vô Cấu cùng những người khác đứng sững sờ, Trương Mục vội vàng kêu lên:

“Bệ hạ, Hoàng Hậu nương nương, Trường Nhạc công chúa, các ngài đã tới rồi, sao còn đứng yên đó? Chẳng lẽ không thấy nạn dân đang chờ ăn cơm sao?”

Trương Mục kêu xong lại hướng về phía nạn dân hô to:

“Hỡi các vị đồng bào, các vị thấy đó? Hoàng đế Bệ hạ của Đại Đường chúng ta, Hoàng Hậu nương nương cùng Trường Nhạc công chúa đích thân đến đây phát cháo cho mọi người. Bệ hạ còn quan tâm đến các vị như vậy, các vị còn gì phải lo lắng nữa?”

Nghe những lời này của Trương Mục, những nạn dân vừa nãy còn đói đến rã rời, tưởng chừng sắp chết, lập tức hò reo vang dội, trên mặt ai nấy đều nở nụ cười hạnh phúc.

Lý Thế Dân: “………………”

Một canh giờ sau, chờ tất cả nạn dân đều đã ăn cơm xong, Trương Mục cùng Lý Thế Dân cũng mỗi người bưng một bát cháo, nép vào ven đường húp soàn soạt.

Một bát cháo xuống bụng, Lý Thế Dân ợ một cái khoan khoái mà nói:

“Thoải mái quá, đã lâu rồi trẫm không được ăn một bữa cơm khoan khoái như vậy. Trước đây sao không nhận ra ăn cháo lại sảng khoái đến thế nhỉ.”

“Bệ hạ, thêm một bát nữa nhé?”

“Đúng ý trẫm.”

Thêm một bát cháo nữa xuống bụng, Lý Thế Dân hỏi Trương Mục:

“Tiểu Mục, khanh nói tai họa này nên chẩn tế thế nào đây? Giang Nam đạo thì lũ lụt, sương giá; Quan Trung thì nạn châu chấu; Sơn Đông thì hạn hán. Chỗ nào cũng có tai họa, nhiều nạn dân như vậy thì chẩn tế cách nào?”

“Bệ hạ, việc này Bệ hạ phải đến triều bàn bạc cùng các quan văn võ chứ.”

“Xì, bàn bạc với đám vương bát đản đó thì ra cái gì? Từng tên từng tên đều chẳng phải kẻ tầm thường. Vừa nãy ở trên triều, bọn chúng nói năng hùng hồn, nhưng đến khi cần lương thực thì từng tên đều ngậm miệng không nói một lời. Cứu tế cần lương thực, đúng rồi, Tiểu Mục, khanh ở Ngũ Hiệp trấn tổng cộng thu được bao nhiêu lương thực?”

“Bệ hạ, thần tuy rằng thu được không ít lương thực, nhưng so với số lượng nạn dân khổng lồ thì cũng chỉ như muối bỏ bể. Bất quá Bệ hạ yên tâm, lương thực của thần một đồng tiền cũng không bán, tất cả đều dùng để cứu tế.”

Nghe Trương Mục nói vậy, Lý Thế Dân vỗ vai Trương Mục, cảm động nói:

“Tiểu Mục, tốt lắm, khanh không giống đám quan viên kia. Nếu bọn chúng đều có thể lấy lương thực trong nhà ra, thì còn lo gì nạn dân? Đại Đường của trẫm, chỉ có khanh là thật lòng thật dạ với trẫm. Chỉ cần trẫm gặp khó khăn, khanh đều dốc hết sức lực ủng hộ. Điểm này, trẫm rõ ràng. Khanh yên tâm, chờ sang năm, trẫm sẽ gả Trường Nhạc công chúa cho khanh.”

“Bệ hạ, Bệ hạ đừng nói vậy. Làm việc là đối với người, nếu Bệ hạ tính toán chi li với thần, thì thần dù thế nào cũng không thể đối xử với Bệ hạ như vậy được? Kỳ thật thần không nói Bệ hạ cũng biết, thần khi tấn công Cao Xương đã thu được không ít tiền tài. Phần dâng lên Bệ hạ là tiền bạc trong hoàng cung Cao Xương. Còn số tiền cướp được từ thành Cao Xương, thần đều giữ lại để chuẩn bị mở rộng Hổ Bí quân. Bệ hạ……………”

Lời của Trương Mục còn chưa dứt, Lý Thế Dân đã ngắt lời nói:

“Tiểu Mục, đừng nói nữa, khanh là người đáng tin. Với bản lĩnh của khanh, việc đó dễ như trở bàn tay, nhưng khanh chẳng màng tham nhũng. Giờ khanh hãy nói cho trẫm nghe tai họa này nên chẩn tế thế nào? Hiện tại chỉ riêng Ngũ Hiệp trấn của khanh đã có hai mươi vạn nạn dân, toàn bộ khu vực Trường An ít nhất có năm mươi vạn. Hơn nữa con số này còn sẽ gia tăng, cuối cùng rất có thể đạt tới một trăm vạn. Đây chính là con số khổng lồ, mỗi ngày chỉ riêng việc ăn cháo thôi, không biết phải tiêu tốn bao nhiêu lương thực.”

Nghe Lý Thế Dân nói vậy, Trương Mục chìm vào trầm tư.

Từ trước đến nay, các triều đại đều có tình hình tai nạn. Các loại thủ đoạn cứu tế cũng muôn hình vạn trạng, trong đó thiết thực nhất chính là lấy công làm chẩn tế.

Nghĩ vậy, Trương Mục liền nói với Lý Thế Dân:

“Bệ hạ, lấy công làm chẩn tế.”

Lý Thế Dân: “……………”

“Lấy công làm chẩn tế? Là ý gì?”

“Lấy công làm chẩn tế chính là việc châu phủ đầu tư xây dựng các công trình cơ sở hạ tầng, cho phép nạn dân tham gia vào các công trình đó để nhận thù lao lao động, thay thế cho hình thức cứu tế trực tiếp. Đó là một loại chính sách hỗ trợ.”

Nghe vậy, Lý Thế Dân rất đỗi vui mừng, lập tức tiếp tục hỏi:

“Tiểu Mục, khanh nói rõ hơn xem nào, việc lấy công làm chẩn tế này thực hiện thế nào?”

“Bệ hạ, thần cả gan hỏi một câu, Bệ hạ có phải đang tích trữ một lượng lớn quân giới, lương thảo để chuẩn bị tấn công Đông Đột Quyết phải không?”

Lý Thế Dân: “……………”

“Đông Đột Quyết liên tiếp xâm phạm biên giới, còn từng sỉ nhục Thái Thượng Hoàng và cả trẫm, không diệt Đông Đột Quyết, thề không bỏ qua.”

“Bệ hạ, vậy thì đơn giản thôi, đem số lương thảo, tiền tài đã chuẩn bị để tấn công Đông Đột Quyết ra, chúng ta sửa đường. Tục ngữ có câu, muốn giàu thì phải làm đường.”

Lời của Trương Mục còn chưa nói xong, Lý Thế Dân đã ngắt lời:

“Không được, tấn công Đông Đột Quyết là nguyện vọng cả đời của trẫm, tuyệt đối không thể từ bỏ.”

Trương Mục: “………………”

“Bệ hạ, Bệ hạ hãy nghe thần nói hết đã. Chúng ta đem số lương thảo, tiền tài này ra để sửa đường, từ Trường An kéo dài đến tuyến đường biên giới phía bắc, xây dựng đường xi măng. Cứ như vậy, không chỉ có thể thông qua việc sửa đường để cải thiện thời gian vận chuyển lương thảo đến tuyến biên giới sau này, mà còn có thể thực hiện chẩn tế thông qua việc trả thù lao lao động cho nạn dân tham gia sửa đường. Hơn nữa còn có thể khiến dân chúng ở Trường An không oán ghét nạn dân, dù rằng sự xuất hiện của nạn dân đã mang lại bất tiện cho cuộc sống của họ. Nhưng nếu có thể khiến họ xây cầu sửa đường, thì họ cũng sẽ nhận được lợi ích thiết thực.”

Lý Thế Dân: “………………”

“Tiểu Mục, ý của khanh là sửa đường là để chuẩn bị cho việc tấn công Đông Đột Quyết sau này sao?”

“Chẳng lẽ không phải sao? Bệ hạ là người cầm quân, Bệ hạ có biết vì sao ngày thường lương thảo dồi dào, mà một khi đánh giặc lại thiếu thốn lương thảo không?”

“Điều này đơn giản thôi, ngày thường quân đội đóng quân tại địa phương, lương thảo do địa phương cung ứng. Nhưng đánh giặc thì không giống, binh mã chưa động, lương thảo phải đi trước. Cần điều động dân phu vận chuyển lương thảo không quản ngàn dặm xa xôi, trên đường này người ăn ngựa uống đều là tiền thuế của dân. Một xe lương thực từ địa phương vận đến tiền tuyến, có thể bị tiêu hao mất một nửa. Vạn nhất gặp phải thời tiết âm u mưa gió, đường sá khó đi, có khi còn bị tiêu hao hết sạch. Năm đó Lưu Bang khởi binh, chẳng phải cũng vì lý do này sao? Hơn nữa chờ họ trở về, vẫn còn phải ăn lương. Điều này có nghĩa là, trong thời chiến, lương thực tiêu thụ nhiều gấp ba lần ngày thường.”

“Bệ hạ, đó chưa phải là tất cả. Chúng ta sửa đường xi măng, đường xi măng Bệ hạ biết chứ? Chính là loại đường dưới chân chúng ta đây. Trời âm u mưa gió cũng chẳng sợ, bằng phẳng như ngày nắng. Chờ tấn công Đông Đột Quyết, việc vận chuyển lương thảo chẳng phải sẽ dễ dàng hơn rất nhiều sao? Hơn nữa, cho dù không sửa đường, nạn dân không có cơm ăn, Bệ hạ chẳng lẽ đành trơ mắt nhìn sao? Vì tấn công Đông Đột Quyết, mà trơ mắt nhìn nạn dân chết đói ư?”

Nghe những lời này của Trương Mục, Lý Thế Dân sững sờ.

Từ khi làm ăn cùng Trương Mục, bản thân mình cũng trở nên giàu có, không ngừng chuẩn bị cho việc tấn công Đông Đột Quyết.

Minh ước Vị Thủy vừa qua đi không ngừng nhắc nhở mình rằng, Đông Đột Quyết nhất định phải bị diệt trừ.

Trước kia nghèo khó, không có cách nào, chỉ có thể nén giận. Bây giờ có tiền rồi, đám lão tướng dưới trướng của trẫm vẫn chưa già yếu, cần phải một tiếng trống làm tinh thần hăng hái, bắt gọn Đông Đột Quyết.

“Tiểu Mục, nếu trẫm đem số thuế má đã chuẩn bị để tấn công Đông Đột Quyết ra giao cho khanh để chẩn tế nạn dân, thì khanh mất bao lâu thời gian để an trí ổn thỏa nạn dân?”

Trương Mục: “……………”

“Một năm, cho thần một năm thời gian, thần liền có thể an trí ổn thỏa những nạn dân này.”