Toàn dân phòng dịch

Vào giữa niên hiệu Sùng Trinh, các nơi liên tục đại hạn nhiều năm, hạn hán khiến sản lượng lương thực giảm sút nghiêm trọng trên diện rộng, thể chất dân chúng suy yếu nghiêm trọng, điều kiện vệ sinh cực kỳ tồi tệ. Ngay cả chuột cũng vì nạn hạn hán mà sinh sôi nảy nở, mang theo mầm bệnh dịch hạch.

Trong nạn hạn hán, dân đói phải gặm vỏ cây, ăn đất sét trắng. Thậm chí có người bắt đầu ăn trộm thức ăn giấu trong hang chuột, ăn cả những con chuột chết la liệt bên đường, khiến dịch hạch bùng phát dữ dội trên khắp cả nước.

Bắt đầu từ năm Sùng Trinh thứ mười bốn, phủ Đại Danh đại dịch hoành hành, năm sáu phần mười người chết, năm đó đại hung; phủ Quảng Bình đại cơ dịch, người ăn thịt người;

Kinh sư đại dịch, Thiên Tân đại dịch, cả tỉnh Hà Nam đại dịch, huyện Dương Vũ thuộc phủ Khai Phong chết mười chín phần mười dân số, vô số người bị diệt vong; ở Vinh Dương, dân chết không ai lo hậu sự, ba tháng đường không bóng người.

Theo chiến sự bùng nổ của Lý Tự Thành tại Hà Nam, dân đói chạy nạn xuống phía nam ngày càng nhiều. Trong đó không ít người đã nhiễm dịch hạch, theo đó mang bệnh đến Giang Nam.

Thêm vào đó, các thương nhân đường dài đi lại buôn bán cũng khiến tình hình dịch bệnh tiếp tục leo thang, bắt đầu bùng phát ở Giang Nam. Mỗi ngày có hàng trăm người nhiễm bệnh và tử vong, nơi đó nhà nhà cửa cửa đều bị ảnh hưởng, không một ai được an toàn.

“Khi quan viên Ngô Ngạn Thăng ở Ôn Châu, Chiết Giang, đi nhậm chức, một trong hai người hầu của y bỗng nhiên chết bệnh. Y sai người hầu còn lại đi mua quan tài, nhưng mãi không thấy trở về. Hóa ra người hầu kia đã chết ngay tại cửa hàng quan tài.”

“Một quan viên phủ Tùng Giang, vừa phút trước còn đang uống trà và đấu cung với đồng nghiệp, phút sau đã đột ngột ngã xuống mà chết.”

“Một cặp vợ chồng mới cưới, sau hôn lễ ngồi lâu trong trướng mà không ra. Người nhà lên xem thì kinh hoàng phát hiện cả hai đã chết ngay trên giường.”

Trong Càn Thanh Cung, Ngô Trung mặt mày trắng bệch đọc 《Hoàng Minh Thời Báo》, giọng nói càng lúc càng nhỏ.

Chư Từ Lãng nghe thế cũng kinh hãi khiếp vía, chỉ có dịch hạch mới có thể có sức tàn phá khủng khiếp đến vậy, thật đáng sợ!

Y nhận lấy 《Hoàng Minh Thời Báo》, đọc các báo cáo tình hình tập hợp từ khắp nơi. Trong đó, điều khiến người ta kinh sợ nhất chính là cái chết quỷ dị của hai tên trộm.

Bản tin kể rằng: Một gia đình địa chủ cả nhà đều chết hết, hai tên trộm định nhân cơ hội này mà phát tài. Hai tên này hẹn nhau cùng hành sự, một tên ở trên mái hiên tiếp ứng, một tên xuống phòng lấy trộm đồ vật rồi đưa lên.

Kết quả là, tên ở dưới vừa lấy được túi đồ thì đột nhiên ngã lăn ra chết. Tên ở trên khi nhận túi đồ cũng nhiễm dịch hạch mà chết ngay lập tức. Khi người ta phát hiện, cả hai tên trộm vẫn còn nắm chặt túi đồ đã trộm được trong tay.

(Các câu chuyện cổ trên đều được lấy từ ghi chép của một người di dân đời Minh tự xưng là “Hoa Thôn Phục Vụ Giả”, được ghi lại trong hồi ký 《Hoa Thôn Đàm Hướng》 của y.)

Từ những báo cáo này, Chư Từ Lãng cảm thấy mức độ coi trọng của dân chúng đối với dịch hạch vẫn còn quá thấp. Tình hình đã đến nước này rồi mà họ vẫn còn dám hội họp, tham gia cưới hỏi tang ma sao?

Suy nghĩ kỹ lưỡng, Chư Từ Lãng nhanh chóng đưa ra quyết định: không chỉ giới hạn ở các địa phương ven sông Trường Giang, mà toàn bộ các tỉnh Giang Nam đều phải phong thành, phong đường, thực hiện chế độ quản lý nghiêm ngặt từng hộ, cấm tất cả các cuộc tụ họp, bao gồm cả cưới hỏi, tang ma và thăm thân!

Trong thành Nam Kinh cũng ở trong trạng thái giới nghiêm. Tử Cấm Thành Nam Kinh càng quy định: Quan viên triều đình nhà có người mắc bệnh, hoặc có từ ba người trở lên bị nhiễm bệnh, dù bản thân không bệnh cũng không được vào cung trong vòng một trăm ngày!

Để thực hiện chính sách, quan phủ cũng hành động. Theo chế độ Đại Minh, khi dịch bệnh bùng phát, quan phủ cần phải thiết lập ngay các nơi chữa bệnh chuyên biệt. Triều đình sẽ sắp xếp các y quan tương ứng để điều trị cho bá tánh mắc bệnh.

Hơn nữa, trong thời Minh, y quan đã biết đeo khẩu trang che mặt để giảm tỷ lệ lây nhiễm từ bệnh nhân, mặc dù không biết thứ này rốt cuộc có hữu dụng hay không.

Họ cũng dùng lá ngải cứu xông khói phòng ốc, nói là để trừ tà. Thực ra, từ góc độ y học hiện đại mà nhìn, đây chính là dùng vật chất đặc biệt sinh ra từ việc đốt ngải cứu để diệt khuẩn, từ đó đạt được mục đích dự phòng.

Nhưng mầm bệnh không phải vi khuẩn, có thể dự phòng nhưng không thể trừ tận gốc. Đối với tình huống điều trị, Ngô Lại Nhưng cùng một danh y ở Phúc Kiến đã nghiên cứu ra “châm máu pháp”, tức là liệu pháp lấy máu, có hiệu quả kỳ diệu trong việc điều trị dịch hạch.

Nguyên lý của “châm máu pháp” là thông qua việc kích thích phản xạ tại các huyệt vị trên cơ thể người, thúc đẩy tế bào bạch huyết tăng vọt trong thời gian ngắn, từ đó phá hủy hoàn toàn mầm bệnh tiềm ẩn. Nói trắng ra, đây chính là dùng phương pháp cực đoan để “kích hoạt” cơ chế miễn dịch của cơ thể người.

Loại bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm này, phần lớn cần dựa vào hệ thống miễn dịch của cơ thể người để tự hồi phục. Ngay cả ở hậu thế, các loại virus vẫn như vậy, dùng thuốc chỉ là để tăng cường hệ thống miễn dịch, chứ không phải là điều trị kháng virus trực tiếp.

Tại các nơi chữa bệnh, mỗi ngày có hàng vạn người xếp hàng đến cầu khám. Bởi vì dịch hạch có tỷ lệ tử vong cực kỳ cao đối với một bộ phận đặc biệt người, nên những bệnh nhân có thể kiên trì được và được cứu chữa đều thuộc về những người có thể chất tương đối mạnh.

Hoàng Thái tử hạ chỉ, thông qua tám trăm bức công văn khẩn cấp truyền đến các tỉnh Giang Nam, liên tục nghiêm lệnh các quan viên ở mọi nơi nhất thiết phải coi trọng việc thực thi. Nếu có ai làm trái, thực hiện không hiệu quả, cả nhà sẽ bị lưu đày đến Đông Phiên.

Các nha môn ở khắp nơi không dám trì hoãn, lập tức tuân lệnh thực hiện việc gián đoạn giao thông, kiểm tra nghiêm ngặt. Họ tổ chức các tuyến phòng thủ trùng điệp bao quanh những châu huyện bị dịch hạch nghiêm trọng nhất, ngăn ngừa dịch bệnh lan tràn quá mức.

Trước tiên, khu vực ven sông Trường Giang bị cấm thuyền bè đi lại, không một chiếc thuyền nào được vào sông. Tất cả thuyền bè đều được tập trung tại các bến tàu của châu huyện, do quân đội thống nhất quản lý. Mọi tổn thất sẽ do nha môn địa phương xuất tiền bồi thường.

Các lối vào càng dán đầy hoành phi, viết rằng: "Dân chạy nạn xuống phương Nam chớ chạy loạn, tuân theo sắp xếp sẽ được ăn no. Quyết tâm đánh thắng cuộc chiến phòng dịch, Trời phù hộ Đại Minh vượt qua nạn lớn!"

Dưới những lệnh cấm nghiêm ngặt từng cấp từ quan viên cấp trên của Trần Bình, các nơi ở Giang Nam dán cáo thị cấm việc thăm thân, thăm bạn. Nhiều nơi còn có những khẩu hiệu tuyên truyền khá kỳ lạ, như: "Năm nay đến cửa, sang năm viếng mồ mả!"

Có nơi, cổng thôn viết: "Đường này cấm đi lại, người ngoài tự tiện vào thôn tương đương đồ sát làng ta! Kẻ nào xâm nhập, người đó ắt tàn phế!"

Lại có nơi, giáp trưởng đeo khẩu trang, tay cầm Thanh Long Yển Nguyệt Đao canh gác ở cổng thôn, cấm bất kỳ người ngoài nào vào thôn. Nếu có ai vi phạm, sẽ không chút nương tay.

Trong tháng Tư, tình hình dịch bệnh đã được kiểm soát, nhưng vẫn lan rộng trong một phạm vi nhất định. Truy cứu nguyên nhân, đó là do thi thể của người nhiễm bệnh đã chết thông qua ruồi nhặng để truyền bá mầm bệnh.

Vì thế, Chư Từ Lãng đặc biệt tổ chức triều hội để thảo luận vấn đề này.

Theo hiệu lệnh của y, Dương Sĩ Thông, Tổng đốc Lưỡng Quảng đang báo cáo công việc tại thành Nam Kinh, đã đề nghị tại triều hội việc hỏa táng các thi thể này để kiểm soát sự lây lan của dịch bệnh.

Không ngoài dự đoán, Dương Sĩ Thông bị các quan lại triều đình phản đối và mắng chửi. Vào thời điểm đó, hỏa táng tương đương với việc nghiền xương thành tro, ai lại muốn đem người thân của mình đốt thành tro? Đây quả thực là đại nghịch bất đạo!

“Người chết là việc lớn, nhập thổ vi an. Dương Sĩ Thông ngươi uổng công đọc sách thánh hiền, lại còn muốn làm ra chuyện trái luân lý đạo đức như vậy, thật là sỉ nhục của giới đọc sách chúng ta!”

“Đúng vậy, đáng chém!”

Đối mặt với sự quát mắng của các quan lại triều đình, Dương Sĩ Thông nhắm mắt nói: “Dịch hạch hoành hành, sức tàn phá lớn đến mức ai cũng đã thấy! Mức độ nghiêm trọng đã vượt qua hiếu đạo. Lúc này, hãy dùng Đại Đạo chi pháp, để những thân thể mắc bệnh dịch trở về với Trời Đất!”

Triều hội tranh cãi gay gắt, Chư Từ Lãng lập tức chấm dứt, xem như bỏ qua.

Ngày hôm sau, Dương Sĩ Thông đi thuyền từ biển trở về Quảng Đông. Vừa về đến Quảng Đông, y lập tức hạ lệnh thu thập hàng ngàn thi thể của người nhiễm dịch hạch đã chết, tập trung lại bên ngoài thành rồi hỏa táng.

Nghe tin, giới học thức Giang Nam dùng ngòi bút làm vũ khí, dân tình cũng sôi sục, nhao nhao chỉ trích Dương Sĩ Thông là kẻ táng tận thiên lương, dâng tấu mời Thái tử diệt trừ y để làm nguôi ngoai phẫn nộ của dân thường!

Giữa làn sóng tấu sớ dày đặc, Chư Từ Lãng đã ép buộc dẹp yên việc này, và trì hoãn hơn một tháng. Cuối cùng, thời gian không phụ lòng người có chủ đích, tình hình dịch bệnh ở vùng Lưỡng Quảng đã được xoa dịu đáng kể, số người tử vong nhanh chóng giảm xuống, số người nhiễm bệnh cũng ngày càng ít đi.

Khi Dương Sĩ Thông một lần nữa xuất hiện tại thành Nam Kinh, y tấu rằng: Vùng Lưỡng Quảng đã không còn người nhiễm dịch hạch nữa, thần xin thiên hạ bắt chước!

Tả Đô Ngự Sử Đô Sát Viện Lý Bang Hoa không tin điều này, quyết định tự mình đến Quảng Đông thị sát, vạch trần bộ mặt thật của kẻ này. Song, khi y cưỡi tàu nhanh đến Quảng Châu, phát hiện nơi đây đã giải trừ phong thành, phong đường, người qua lại không ngớt.

Lý Bang Hoa tự mình khảo sát vài nơi, rồi lại cải trang vi hành một phen, cuối cùng đưa ra kết luận: Dương Sĩ Thông không hề nói sai, tình hình dịch bệnh ở Quảng Đông quả thực đã thuyên giảm!

Lý Bang Hoa lập tức dâng thư, tấu mời các tỉnh bắt chước phương pháp của Lưỡng Quảng, thiêu hủy thi thể bệnh nhân.

Tuy nhiên, y rốt cuộc vẫn sợ đắc tội giới học giả thiên hạ, nên đã thêm một dòng phía sau: “Kính mời triều đình ban thưởng quan tài để an táng tro cốt của những người được hỏa táng.”

Việc này chấn động toàn bộ vùng Giang Nam. Chư Từ Lãng đương nhiên bày tỏ sự đồng ý, lại hạ lệnh đem những đồ dùng trong nhà, vật dụng mà bệnh nhân đã tiếp xúc cùng nhau thiêu hủy. Mọi tổn thất sẽ do nha môn địa phương đền bù.

Trải qua mấy tháng tuyên truyền, với sự đầu tư nhiều tiền bạc và lương thực, cùng với việc giám sát phòng ngừa nghiêm ngặt ở khắp nơi, tình hình dịch bệnh ở các tỉnh Giang Nam dần dần chuyển biến tốt đẹp. Dịch hạch đã được kiểm soát hiệu quả. Trừ các phủ huyện ven sông Trường Giang, các tỉnh phía Nam lần lượt giải trừ phong thành, phong đường.

Sau cuộc chiến phòng dịch này, số lương thảo mà Chư Từ Lãng đã tích trữ trong mấy năm gần như cạn kiệt. Thêm vào đó, dịch hạch ở phương Bắc vẫn còn tràn lan, y không thể không trì hoãn kế hoạch cử binh quy mô lớn lên phía Bắc để quét sạch Lưu Khấu.

Tình hình giá cả tăng vọt thì không được viết ra.

Vũ Hán cố lên! Trung Quốc cố lên!

(Kết thúc chương này)