Đêm Giao thừa tuyết lớn, chàng chờ nàng ngoài song cửa

Mùa đông ngày ngắn đêm dài, nhiệt độ giảm đột ngột, mặt hồ ở Bích Lung Hạp đã phủ một lớp băng mỏng. Đồng ruộng có vụ nhàn rỗi, nghề cá cũng thế. Người dân Bích Lung Hạp ít khi ra thuyền vào mùa đông. Hai tháng trôi qua trong yên bình, thoáng cái đã tới tháng Chạp. Từ ngày cúng Táo quân, nhà nhà đã bắt đầu chuẩn bị đón Tết. Phụ nữ tụ tập bên bờ sông giặt giũ chăn màn, phơi phóng quần áo. Trong sân nhà cũng bắt đầu quét dọn, treo đồ trang trí, chuẩn bị cho đêm Giao thừa.

Đêm Giao thừa là ngày lễ náo nhiệt nhất, cũng là ngày lễ được coi trọng nhất theo phong tục truyền thống. Từ Trung thu đến cuối năm, cả một năm trôi qua trong kinh hoàng và lo lắng. Nay Nam Bắc tạm thời yên ổn, may mắn sống được đến Tết, nhà nhà đều hân hoan vì được sống sót sau tai ương, ai cũng muốn cố gắng tổ chức cho thật tươm tất.

Nhưng Tết năm nay vẫn lạnh lẽo hơn nhiều so với mọi khi, dù sao khói lửa chiến tranh vẫn chưa tan, tiền bạc lương thực của bá tánh phần lớn đã nộp thuế, trong tay không còn tiền. Người dân Bích Lung Hạp vốn thích náo nhiệt, thường đi lại thăm hỏi khắp nơi, tạo thêm chút không khí lễ Tết.

Chỉ là, sự náo nhiệt này chẳng liên quan gì đến Tạ Bích. Chàng đi trên tuyết đến khu mộ của Tạ gia, nằm ở nơi giáp ranh giữa Bích Lung Hạp và Vĩnh Châu. Mộ tổ của Tạ gia vốn ở kinh thành, nhưng tổ phụ từng sống trọn đời ở đây, vẫn chưa dời mộ đi. Sau này, phụ thân và các thúc bá trong họ cũng có một chi được chôn cất tại đây. Tạ Bích mỗi tháng đều đến bái tế. Gần đến cuối năm, Tạ Bích đi cúng bái tổ tiên Tạ gia, rồi một mình trở về Tạ phủ.

Cái lạnh buốt giá, tuyết bay lả tả. Ngày thường chưa cảm thấy gì, nhưng hôm nay Tạ phủ dường như quá đỗi lạnh lẽo.

Trúc Tây cũng nhận ra điều đó. Mấy năm nay Tạ phủ ít người, nhưng may mà các chi phụ đều ở kinh thành, ngày lễ Tết qua lại thăm hỏi lão phu nhân, cũng không cảm thấy cô đơn.

Nay lang quân một mình nơi đất khách quê người, càng thêm hiu quạnh.

Nếu có một vị phu nhân… nhất định mọi chuyện sẽ rất khác…

Nhưng chuyện này Tạ Bích trước nay không muốn nhắc đến nhiều. Trúc Tây nghĩ ngợi, rồi đề nghị mời các văn sĩ ở Đàm Châu đến đàm đạo.

Tạ Bích khẽ gật đầu: “Đông người hơn cũng tốt.”

Giang Lai Văn nghe tin, lập tức tìm không ít bằng hữu đến Tạ phủ. Họ đều là những bậc học giả có tiếng tăm, tụ tập trong sảnh đường Tạ phủ, bàn kim luận cổ, vô cùng náo nhiệt.

Tạ Bích mỉm cười lắng nghe một lát, rồi đi ra sân, đứng bên thủy tạ hồi lâu.

Cuộc đàm đạo náo nhiệt vừa rồi càng khiến Tạ Bích nhận ra lòng mình rõ hơn.

Chàng không phải người thích náo nhiệt, chàng chỉ là… vẫn luôn rất nhớ nàng…

Nỗi cô liêu trống rỗng trong lòng, dù lời hay ý đẹp náo nhiệt đến đâu cũng không thể xua tan hay lấp đầy.

Chỉ cần nhìn thấy nàng, hai người yên lặng ở bên nhau một lát, đáy lòng chàng liền ngập tràn sự yên ổn vừa vặn.

Chàng muốn gặp nàng.

Chỉ là vào dịp lễ Tết, đến nhà làm khách, qua lại đều là người thân bằng hữu.

Tết năm ngoái, chàng đi đâu nếu không có nàng đi cùng, mọi người đều sẽ kinh ngạc, hỏi chàng thê tử ở đâu.

Năm nay, chàng và nàng đã chẳng còn thân quen, ngay cả đến nhìn nàng một cái, cũng đường đột đến mức khiến hàng xóm phải liếc nhìn.

…

Tạ Bích cũng vào lúc này mới dần nhận ra rằng, hòa ly không phải là một cơn đau đột ngột, mà là vô số khoảnh khắc trống rỗng và cô liêu.

Là sự từ biệt và mất mát hoàn toàn. Từ đây về sau, trong quãng đời dài đằng đẵng, sẽ không còn có nàng bên cạnh nữa.

Tâm trạng chàng nặng trĩu như đá, muốn ra ngoài đi dạo cho khuây khỏa, lại thấy một người dân lạ mặt đang đứng ở tiền sảnh cười chờ chàng.

Người này là một phú thương, thấy Tạ Bích, vội cười nói: “Nghe nói thể chữ Đan Đài mà đại nhân viết vô cùng tao nhã, phiêu dật. Tổ tiên của đại nhân chính là quan phụ mẫu của Bích Lung Hạp chúng tôi, nói ra cũng thật có duyên. Đại nhân còn nhớ hai năm trước ngài đến tế lễ, đã ban chữ cho tiểu nhân. Tiểu nhân đã cho lồng khung treo trên tường, trân trọng vô cùng. Không biết hôm nay… có thể xin đại nhân một bức chữ nữa không… Tiểu nhân đặc biệt có lễ vật hậu hĩnh dâng lên.”

Hai năm trước, tế lễ, ban chữ…

Tim Tạ Bích chợt nhói đau, tức thì nhớ đến chữ “Phúc” chàng đã viết cho nàng.

Từ đó, nàng thích những bộ y phục có hoa văn chữ Phúc, trân trọng cất giữ chữ của chàng, thậm chí cả bánh trung thu cũng thích ăn loại có hoa văn chữ Phúc…

Mà chàng thậm chí đã quên mất đoạn quá khứ không đáng nhắc đến đó…

Tâm can Tạ Bích trào dâng nỗi đau xót, trên mặt vẫn không để lộ cảm xúc mà nhận lời vị phú thương này. Chàng lập tức vung bút, khiến những người xin chữ đều được như ý.

Nhìn người kia vạn lần cảm tạ rời đi, Tạ Bích bất giác nghĩ: Tết sắp đến, theo phong tục, trên cửa mỗi nhà đều phải dán câu đối.

Gần Tết, xưởng thuyền cũng đóng cửa nghỉ ngơi, chàng đã lâu không được gặp nàng.

Nhưng lấy việc ban chữ làm cơ hội, có lẽ, chàng có cơ hội đến nhà thăm nàng lần nữa.

Thoáng cái đã đến hai mươi bảy tháng Chạp, tiếng pháo nổ vang lên đây đó, vô cùng náo nhiệt. Tạ Bích lại đóng cửa từ chối khách, mỗi ngày đều tự nhốt mình trong phòng mài mực viết câu đối.

Trúc Tây vô cùng khó hiểu. Lang quân nhà mình tuy viết chữ đẹp, nhưng trước nay không dễ dàng khoe ra, cho dù là yến tiệc trong cung, cũng chỉ viết qua loa vài chữ…

Mấy ngày nay, lang quân không kể ngày đêm, viết ít nhất cũng phải vài chục cặp câu đối, đâu phải là muốn ra đường bán chữ kiếm sống đâu…

Trúc Tây lắc đầu, không đoán được ý của lang quân…

Chàng không dám hỏi nhiều, chỉ đem bảo vật bút mực của Tạ Bích thu dọn cẩn thận, cho vào giỏ sách, cùng Tạ Bích đi ra khỏi phòng.

Bích Lung Hạp vừa có tuyết rơi, như bị băng phong, mênh mông thanh vắng. Dù mặc áo choàng dày cộm, vẫn khó chống lại cái lạnh.

Tạ Bích ra hiệu cho Trúc Tây gõ cửa các nhà dân trên phố chính của Bích Lung Hạp, lần lượt đi tặng chữ dọc theo con phố.

Dân chúng thấy Tạ Bích đạp tuyết đến, vô cùng kinh ngạc: “Trời lạnh đường trơn, sao lại phiền đại nhân đích thân đến tặng chữ, thật là… thật là tổn phước cho tiểu nhân quá…”

“Không sao.” Tạ Bích cởi mũ choàng, đôi mày thanh tú tao nhã trầm ổn: “Thời gian này, ta thường xuyên đo đạc ruộng nước trong thôn, đã làm phiền các vị rất nhiều. Ngày Tết tặng chữ cũng là chút tấm lòng.”

Dân chúng được sủng ái mà kinh ngạc. Ngày Tết, quan viên ban chữ không phải là hiếm, nhưng đều là các phụ mẫu quan như huyện lệnh, hơn nữa đều là để dân chúng đến huyện nha nhận, cũng chỉ dành cho các hương thân học sĩ có tiếng trong vùng.

Tạ đại nhân thân là một đại quan trấn giữ biên cương, lại nổi tiếng về thư pháp, bút mực đặc biệt quý giá, đích thân đến tận nhà thế này, lại tặng cho dân thường, quả thực chưa từng nghe thấy…

Dân chúng nhìn theo bóng Tạ Bích khoác áo choàng, để lại một hàng dấu chân trên tuyết rời đi, mặt nhìn mặt, đối với vị Tạ đại nhân này càng thêm kính phục, tôn sùng.

Sau khi tặng được vài nhà, Trúc Tây đã hiểu ra.

Phu nhân cũ ở trên con phố chính này.

Lang quân nhà mình là dĩ công mưu tư, ý của túy ông đâu phải ở rượu.

Hàng xóm sát vách của Giang Vãn Nguyệt là Lưu thẩm. Sau khi Lưu thẩm mở cửa, Trúc Tây nói rõ mục đích đến. Cả nhà Lưu thẩm vội quỳ xuống đất nhận chữ. Tạ Bích bảo họ đứng dậy: “Lưu thẩm hà tất phải khách sáo như vậy. Tổ phụ, phụ thân của ta đều ở Bích Lung Hạp. Ta cũng sớm đã coi Bích Lung Hạp là nửa quê hương của mình. Gần đến Tết, tặng các vị hương thân mấy câu đối cầu may thôi, không cần đa lễ.”

Lưu thẩm và mọi người hàn huyên vài câu, cung kính tiễn Tạ Bích đi.

Tạ Bích vừa đi, Lưu thẩm liền cùng trượng phu thì thầm: “Bà nói xem, Tạ đại nhân thân phận tôn quý như vậy, tại sao lại đi từng nhà tặng câu đối? Lẽ nào là… là thấy nhà chúng ta có thuyền, lại cũng được coi là nhà giàu ở Bích Lung Hạp, nên đến lôi kéo?”

“Thôi đi, người ta là thân phận gì. Đừng nói là nhà giàu ở Bích Lung Hạp, cho dù ông là phú thương ở Đàm Châu, có rảnh cũng chưa chắc gặp được mặt vàng của ngài ấy!”

Lưu thẩm hiểu chuyện hơn phu quân của mình. Tạ Bích tuy ở Bích Lung Hạp đã lâu, người cũng thân thiện, nhưng chàng vẫn là người ở trên cao.

“Thế… tại sao ngài ấy lại đến đây?”

“Ông nói xem… có phải chúng ta được hưởng sái của hàng xóm không?”

Lưu thẩm kéo tay áo trượng phu, hai người cùng đứng bên cửa sổ nhìn ra ngoài, chỉ thấy Tạ đại nhân đến trước cửa sân nhà Giang Vãn Nguyệt, lại cứ đi đi lại lại ở cửa, dường như đang trầm tư.

Trong sân vọng ra tiếng cười nói vui vẻ của ngày lễ. Tạ Bích sững người, rồi mới bảo Trúc Tây lên gõ cửa.

Vì là ngày Tết, Giang Vãn Nguyệt đang cùng tổ phụ và phu thê Tần Thuận chơi bài cửu. Tần Lãng vì muốn để Bùi Quân và Giang Vãn Nguyệt tiếp xúc, đã cố ý bảo biểu cô mẫu dẫn Bùi Quân đến. Vì có họ hàng ở đó, Bùi Quân lại đến với thân phận biểu huynh, khiến Giang Vãn Nguyệt không nói được gì. Mấy người chơi bài cửu, cũng trò chuyện rất vui vẻ. Bỗng nghe ngoài cửa có người gõ, Giang Vãn Nguyệt mở cửa ra, lại tức thì chết lặng.

Tạ Bích khoác áo choàng, đứng trước cửa với vẻ thanh tú, trầm ổn. Không khí lạnh buốt, ánh mắt chàng càng thêm trong trẻo, đôi môi mỏng vì lạnh mà có chút tím tái.

Tạ Bích vội liếc qua, thấy Bùi Quân đang ngồi bên bàn tròn cười rạng rỡ, lòng chàng quay cuồng, nhưng mặt vẫn không đổi sắc. Chàng đưa câu đối trong tay cho Giang Vãn Nguyệt, chậm rãi nói: “Tết đến rồi, đây là câu đối ta viết, nhà nào cũng có…”

Có lẽ vì quá lạnh, lúc chàng nói, hơi thở mang theo một tia run rẩy.

“Không cần…” Giang Vãn Nguyệt theo phản xạ muốn từ chối: “Nhà đã có câu đối rồi, không cần đại nhân phải bận tâm.”

Tạ Bích đứng dưới thềm ngước mắt lên. Nàng mặc áo khoác gấm dệt màu hồng thẫm, cổ áo có một vòng lông thỏ mềm mại, còn đang ôm một chiếc lò sưởi cầm tay, trông vừa rực rỡ lại vừa ấm áp. Mà ánh mắt nàng nhìn chàng lại đầy phòng bị, cảnh giác… Tạ Bích chỉ cảm thấy có một con dao cùn đang mài mòn tim mình. Ngày Tết, nam tử khác đường đường chính chính vào nhà, cùng nàng quây quần một bàn, có trưởng bối gia đình đi cùng, cười nói vui vẻ. Mà nàng đối với chàng lại lạnh lùng, xa cách đến vậy… Tạ Bích nuốt xuống sự nghẹn ngào nơi cổ họng, thì thầm: “Nàng nhận lấy đi, bên trong có chữ Phúc ta đặc biệt viết cho nàng. Không phải nàng từng nói, thích nhất là chữ Phúc sao…”

Tạ Bích không đợi Giang Vãn Nguyệt trả lời, tiếp tục nói, giọng khàn khàn: “Còn có câu đối của Tết Đoan Ngọ, Trung thu, Tết Nguyên tiêu… Nàng đã thích, sau này ta sẽ luôn viết cho nàng, hoặc là…”

“Hoặc là nàng có gì muốn ta viết, cứ nói với ta một tiếng…”

Chỉ cần là ngày lễ chàng nghĩ đến, lần này chàng đều viết hết cho nàng.

Nàng đã thích chữ của chàng, vậy chàng sẽ viết thêm cho nàng. Nếu nàng không tiện treo, chàng sẽ tặng chữ cho cả con phố, để nàng không phải lo lắng…

Mà những điều này, có phải đã quá muộn rồi không…

Giang Vãn Nguyệt vừa thắng hai ván, đang vội vàng đẩy bài cửu, lắc đầu nói: “Chữ của đại nhân nhất định là cực tốt, nhưng dân nữ là một kẻ thô kệch không biết văn chương bút mực. Ngày đó có thích, cũng không phải vì chữ… Đại nhân đã đánh giá quá cao dân nữ. Dân nữ trong lòng lo lắng, không có gì muốn viết cả…”

Gió lạnh cuốn theo những chiếc lá khô trên mặt đất, khiến Tạ Bích bất giác rùng mình.

Không phải vì chữ, hiển nhiên là vì người…

Trước kia nàng hết mực yêu quý chữ của chàng, là vì trong lòng nàng cất giấu hình bóng của chàng. Nay trong lòng nàng đã sớm không còn chàng, sao lại hiếm lạ mấy nét chữ này?

Lòng Tạ Bích tràn đầy chua xót, đôi mắt cụp xuống nhuốm một màu đỏ hoe.

Trước kia, lúc nàng tha thiết mong mỏi, chàng lại chẳng đoái hoài.

Nay lại cố ý dụng tâm bù đắp thế này, ngay cả chàng cũng cảm thấy mình vừa đáng cười vừa đáng than.

Lúc này, bóng dáng cao lớn của Bùi Quân chậm rãi bước tới, đứng trên bậc thềm, từ trên cao nhìn xuống vị khách trong tuyết, rồi sững sờ: “Sao lại là Tạ đại nhân? Đại nhân mau vào đi—”

Nơi này rõ ràng là nhà của nàng. Hắn ta đứng bên cạnh nàng, tùy ý nhiệt tình mời chàng vào, cái dáng vẻ đó, như thể hắn ta là chủ nhân của căn nhà này, đang mời khách vào ngồi chơi.

Tạ Bích ngẩng đầu nhìn. Tuyết rơi lất phất, họ đứng sóng vai trong ánh đèn, như thể một gia đình. Tạ Bích từ từ nắm chặt tay, rồi lại bất lực buông ra. Trong nhà, tổ phụ đã khẽ ho một tiếng: “Hôm nay là cuối năm rồi, đừng làm phiền Tạ đại nhân nữa— Anh Nhi, tiễn khách!”

Bùi Quân nhướng mày. Tạ Bích lại rất biết điều, dùng thân phận vãn bối chắp tay ở cửa nói: “Nhân dịp Tết đến, vãn bối kính chúc Tần lão gia tử thọ tỷ Nam Sơn, phúc thọ an khang.”

Tổ phụ hừ lạnh một tiếng: “Lão già ta đây xuôi nam ngược bắc, chỉ lo lắng cho mỗi một đứa tôn nữ này. Nay nó đã rời khỏi hang hùm miệng sói, mắt nhìn thấy bĩ cực thái lai, ta gặp chuyện vui, tự nhiên sẽ phúc thọ an khang.”

Tim Tạ Bích như bị dao đâm xuyên qua, mỉm cười không nói. Cả nhà nàng cười nói vui vẻ, chỉ có chàng là một vị khách không mời mà đến, thừa thãi và chướng mắt…

Tạ Bích hít một hơi thật sâu, cáo từ rồi đi ra cửa. Trước khi đi, chàng đặt câu đối trong tay vào tay Giang Vãn Nguyệt, khẽ nói: “Nàng… nếu không thích thì vứt đi cũng không sao, nhưng những cái Tết sau này, ta đều sẽ viết chữ Phúc cho nàng.”

Tạ Bích ra khỏi cửa, trong đầu chàng là hình ảnh Giang Vãn Nguyệt và Bùi Quân sóng vai đứng trong tuyết. Hình ảnh đó dần tan vỡ, như những mũi tên bay tán loạn, đồng loạt tấn công vào tim chàng. Có lẽ… họ đã sớm có hôn ước, nếu không sao lại vào lúc này thành đôi như vậy… Tạ Bích đột nhiên không còn sức để đi tiếp, chàng mơ màng dừng bước. Quay đầu lại là vạn nhà lên đèn, mỗi ô cửa sổ đều là tiếng cười ấm áp vui mừng. Chàng đứng trên nền tuyết lạnh lẽo, nhìn ánh đèn từ cửa sổ nhà Giang Vãn Nguyệt. Thân thể đông cứng, nhưng chàng lại không hề thấy lạnh.

Sau khi Tạ Bích đi, Giang Vãn Nguyệt mở hộp ra. Bên trong không chỉ có một cặp câu đối ngày Tết, mà quả nhiên còn có của Tết Đoan Ngọ, Trung thu và các ngày lễ khác…

Đó là chữ Phúc viết theo thể Đan Đài, vừa phiêu dật lại vừa đoan chính, còn vương lại mùi mực thơm mát.

Giang Vãn Nguyệt ngẩn ngơ hồi lâu, từ từ đưa tay, nhẹ nhàng lướt qua chữ Phúc.

Từng có một chữ Phúc nàng trân quý vô cùng. Tờ giấy mỏng manh đó như một giấc mộng mà nàng cố sức níu giữ, nhưng cuối cùng, vẫn rơi xuống sông, ướt đẫm rồi trôi theo dòng nước.

Chữ Phúc này viết cẩn thận hơn chữ kia, nét bút cũng tinh xảo, sinh động hơn.

Dù Giang Vãn Nguyệt không rành bút mực, cũng có thể nhìn ra chữ này rất đẹp.

Nhưng dù đẹp đến đâu, cuối cùng cũng không phải là chữ mà nàng đã từng nâng niu trong tim nữa rồi.

Sau khi Giang Vãn Nguyệt ngủ say, nàng lại mơ thấy Tạ Bích. Trước khi gả cho người ta, Tạ Bích luôn xuất hiện trong giấc mơ của nàng. Nhưng lần này, là lần đầu tiên nàng mơ thấy Tạ Bích sau khi hòa ly.

Tạ Bích trong mơ mỉm cười đưa cho nàng tờ giấy đỏ mỏng manh, trên đó là chữ “Phúc” mực còn chưa khô.

Giang Vãn Nguyệt có chút do dự, nhưng nụ cười của Tạ Bích ấm áp, đôi mày thanh tú thoát tục vẫn như lần đầu gặp gỡ.

Đó là thiếu niên mà nàng đã từng tha thiết mong nhớ.

Nàng không kìm được, lại đưa tay về phía chàng.

Ai ngờ chữ Phúc đó đột nhiên biến thành chiếc khăn trùm đầu màu đỏ nặng trĩu, che phủ kín mít ập xuống người nàng. Nàng bị chiếc khăn che mất tầm nhìn, loạng choạng, không nhìn rõ con đường phía trước. Khăn trùm đầu càng lúc càng nặng, nàng dần dần không thở nổi.

Cảm giác ngạt thở mãnh liệt khiến Giang Vãn Nguyệt bừng tỉnh khỏi giấc mơ.

Đêm lạnh thanh vắng, chỉ có một vầng trăng khuyết, rắc xuống ánh sáng lạnh lẽo.

Giang Vãn Nguyệt lau khô nước mắt nơi khóe mi. Sáng sớm hôm sau, nàng liền nhóm bếp lửa, cùng Thu Ly, đem hết số câu đối mà Tạ Bích gửi tới đốt thành tro bụi.