Bầu Trời Sao Và Tình Cảm

Từ cửa hông phía tây nam của dinh thự nhà họ Tạ đi ra, men theo đường bờ ruộng một đoạn sẽ gặp một con suối nhỏ ở đầu ruộng, nước chỉ ngập đến ngang hông. Đây là nơi nông dân quanh vùng thường lui tới lấy nước. Những ngày này, Tạ Cánh bận rộn ở sảnh chính cùng người trong tộc kiểm kê sản nghiệp, còn Lục Lệnh Tùng thì ung dung dạo quanh. Dinh thự của họ không thua kém gì những gia đình quyền quý ở ngõ Ô Y, hắn thong thả đi dạo mà không gặp trở ngại. Tuy nhiên, khi mọi việc đã xong xuôi, hắn cũng nhìn ra dòng suối từ lâu, chỉ là trong phủ còn có Lục Thư Thanh, nếu chưa được Tạ Cánh cho phép, hắn không dám dẫn đứa bé ra chơi.

Trở về viện, hạ nhân vội vã tìm đến đưa cho hắn một bức thư, nói rằng Tạ Cánh dặn: \"Người bảo nhất định phải giao tận tay điện hạ.\"

Lục Lệnh Tùng lòng chùng xuống, không biết liệu có phải vì chuyện chia tài sản không đều hay bị ai bắt nạt mà Tạ Cánh nhờ hắn giúp đỡ. Nhưng nghĩ lại, dù giàu hay nghèo, quan hay nông, người họ Tạ đều an phận với số phận, chẳng có chuyện tranh giành gia sản ầm ĩ đến mức phải động tay động chân.

Hắn vội mở thư ra, thấy chỉ có một câu: \"Tối nay em muốn ăn cơm vụn vàng.\"

Người hầu sốt ruột hỏi: \"Có chuyện gì quan trọng sao ạ?\"

Lục Lệnh Tùng im lặng hồi lâu rồi đáp: \"... Không sao. Phòng bếp ở đâu?\"

Đến giờ ăn, Lục Thư Thanh không cần người đuổi theo đút từng muỗng, nhưng cậu có thói quen nhai chậm, ăn từ tốn, và hay lơ đễnh. Chạng vạng tối, khi Tạ Cánh trở về phòng, cậu vẫn ngồi trên bậc cửa, cầm chén nhỏ xúc từng muỗng cơm bỏ vào miệng.

Tạ Cánh hỏi: \"Sao con lại ngồi đây ăn vậy?\"

\"Ông bà ở ngoài kia cũng ăn như vậy.\"

\"Ngoài nào?\"

Lục Thư Thanh giơ tay vẽ một vòng tròn rộng trong không trung, chỉ về hướng tây nam: \"Ở —— ngoài đó ạ.\"

Tạ Cánh không hiểu, bước vào phòng. Lục Lệnh Tùng đứng bên trong đáp thay: \"Nhóc con thấy người dân quê ngồi ăn trên bờ ruộng nên học theo đấy.\"

Bàn đã dọn sẵn bữa tối cho Tạ Cánh, hương thơm gạo nóng và hơi ấm thức ăn vẫn tỏa ra. Cơm vụn vàng chính là cơm chiên trứng, món ăn ít tốn công nhất trong danh sách của Lục Lệnh Tùng, cũng không cần kỹ thuật đặc biệt. Hắn vốn không thích nấu món này, nhưng trong phủ ai cũng thích, mỗi lần nấu xong, tiểu tư nha hoàn đều đứng chờ bên ngoài phòng khách, đợi ba vị chủ tử ăn xong là ùa vào tranh nhau vét sạch.

Không giống như cơm chiên trứng ngoài quán, trứng được xào thành từng mảng nhỏ như \"vụn vàng\", Lục Lệnh Tùng đánh trứng thật đều, để lớp trứng vàng óng phủ lên từng hạt cơm, trông như những bông hoa cúc nhỏ nở giữa mùa xuân. Vì là cơm nhà, hắn không tiếc nguyên liệu, rắc đầy đậu Hà Lan và tôm xắt hạt lựu. Do hắn nêm nhạt, Tạ Cánh thường múc một muỗng ớt bằm nhỏ vào góc chén, thỉnh thoảng trộn ăn cùng.

Tạ Cánh đói cồn cào, ăn non nửa bát mới mở miệng: \"Trị quốc cũng như nấu một món ăn nhỏ, mà món ăn nhỏ lại là món khó nấu nhất. Anh chiên cơm ngon thế này, trong lòng em đã coi anh là minh quân thiên cổ rồi.\"

Lục Lệnh Tùng nghẹn lời, nhưng không đầu bếp nào ghét bị khen. Thấy Tạ Cánh ăn ngon, hắn vui vẻ, nghiêng đầu nhìn y, bỗng hỏi: \"Tối nay em có việc gì không?\"

Thấy y lắc đầu, Lục Lệnh Tùng nói: \"Vậy chúng ta ra con suối ngoài kia bơi đi.\"

Tạ Cánh nhớ ra con suối từ lâu. Lúc nhỏ, y thường cùng anh em họ ra đó bắt cá, bị thầy giáo bắt được trách phạt, từ đó không dám đến nữa.

Tạ Cánh không giỏi bơi, vốn không lớn ở vùng sông nước như Giang Hoài, kỹ năng chỉ ở mức bình thường. Ở Kim Lăng, y càng ít có dịp. Ao cạn và hồ trong vương phủ không thích hợp, bờ sông Trường Giang nguy hiểm, nước xiết không an toàn, còn sông Tần Hoài thì quá ồn ào, người qua lại tấp nập. Nếu để cả thành nhìn thấy cảnh Chiêu vương điện hạ dạy thế tử bơi, ngày hôm sau chắc sẽ vào cung lĩnh phạt.

Thấy đôi mắt Lục Lệnh Tùng sáng bừng, rõ ràng hiếm khi thoát khỏi ràng buộc, hứng lên muốn chơi, lại trời oi bức, Tạ Cánh không có lý do ngăn cản.

\"Nhưng Thanh Nhi không thể ngâm nước lâu, em sợ con cảm lạnh.\"

Lục Lệnh Tùng hứa chắc: \"Ta biết chừng mực. Chân chân là do một tay ta chăm bẵm, chuyện này mà em không tin ta sao?\"

Hai người bàn bạc xong, Tạ Cánh gọi tôi tớ dọn dẹp, quay mặt ra cửa, thấy Lục Thư Thanh vẫn chưa ăn xong.

Mùa hè phương Bắc trời tối muộn, ba người trò chuyện thêm vài câu, đợi tiêu hóa xong mới chậm rãi bước ra hậu viện. Lúc này, phía chân trời vẫn còn mảng xanh đậm mờ.

Tạ Cánh đứng trên bờ ruộng, cầm hai chiếc đèn lồng chiếu sáng cho Lục Lệnh Tùng. Lục Thư Thanh không biết bơi, nhưng may không sợ nước. Cậu bé được Lục Lệnh Tùng dễ dàng đỡ lên bằng một tay, tay còn lại bảo vệ, bắt đầu dạy cách nín thở.

Tuy nhiên, Lục Thư Thanh không thích học bơi, thích vỗ nước tung tóe theo kiểu bơi chó hơn. Lục Lệnh Tùng xách con trai lên chơi trò hất nước, chẳng mấy chốc nước bắn đến tận gấu quần Tạ Cánh, khiến y vứt đèn xuống, nhảy xa ba trượng, cảnh cáo: \"Hôm nay em không xuống nước thôi đấy. Có giỏi thì lần sau về hồ nước nóng trong nhà đánh tiếp, không tạt đến mức hai cha con anh phải xin tha thì em theo họ anh!\"

Hai người dưới nước không để ý lời cảnh cáo. Lục Thư Thanh trèo lên sau cổ cha như con khỉ nhỏ, được hắn vác lên vai hò hét. Lục Lệnh Tùng chạy vài bước lên bờ đuổi theo Tạ Cánh đang chạy hoảng. Vì chân trần chạy không tiện, hắn bị vấp, trong khoảnh khắc chỉ kịp che chắn cho Lục Thư Thanh, bản thân ngã kéo theo Tạ Cánh xuống mép bờ, cả người ướt sũng, bọt nước văng tung tóe.

Tạ Cánh vừa thốt vừa gằn giọng: \"Tốt nhất là anh rời khỏi người em trong ba tiếng đếm. Nếu không, sáng mai cả quận Trần sẽ lan truyền tin động trời là Chiêu Vương phi tàn nhẫn giết chồng. Ba, hai, một, một, một...\""

Chữ \"một\" lặp lại cả chục lần, nhưng Lục Lệnh Tùng vẫn bất động. Đếm đến mức Tạ Cánh cũng không nhịn được cười phá lên, vừa mắng vừa đẩy hắn: \"Buông Thanh Nhi ra, đừng đè con!\"

Ba người tách ra, Lục Thư Thanh da thịt non mềm, sợ con bị đá vụn, Lục Lệnh Tùng nhấc bổng cậu đặt lên người Tạ Cánh. Mất vật chắn, Tạ Cánh mới chú ý đến cảnh sắc trên cao, vội đẩy Lục Thư Thanh: \"Mau ngẩng đầu lên, nhìn kìa!\"

Ban ngày trời trong xanh, đến khi đêm buông, bầu trời đầy sao rực rỡ hiện ra rõ mồn một. Dải Ngân Hà tráng lệ kéo dài từ đông bắc như nước sông Hoàng Hà đổ từ chín tầng trời, cuồn cuộn không dứt, rực sáng muôn đời.

Lúc đầu, Tạ Cánh không nhận ra sự khác biệt. Ở Kim Lăng, sao không ít hơn, nhưng khi nhìn vào đáy mắt lại chẳng giống chút nào. Đến khi nghe Lục Lệnh Tùng khẽ thốt lên tiếng thán phục như thể lần đầu nhìn thấy, y mới tỉnh ngộ — không phải vì tinh tú, mà ở bầu trời. Bầu trời kinh thành bị chia cắt thành ô vuông như bàn cờ, nhưng đêm ở quận Trần rộng lớn khoáng đạt, dung nạp vạn vật — đây chính là bầu trời cố hương y vẫn đau đáu nhớ về, ngay cả trong mơ cũng vấn vương.

Trên đường về, Tạ Cánh và Lục Lệnh Tùng sóng vai đi trước, băng qua bờ ruộng, thỉnh thoảng vài con đom đóm sáng rực chầm chậm bay lên từ đám cỏ, dệt thành con đường về nhà lấp lánh ánh sáng dịu nhẹ. Lục Thư Thanh bước theo sau, Tạ Cánh vô thức đưa tay ra phía sau muốn nắm lấy tay con, cậu nhóc bèn tung người nhảy lên bắt lấy, giẫm lên bóng của mẹ và cha.

Hoàng đế định thời hạn hồi kinh trước Trung thu, nhưng mới đầu tháng bảy đã truyền thánh chỉ thúc giục. Phụ tử thiên gia khó làm, đặt trước mắt sợ nuông chiều quá, đặt ngoài tầm mắt sợ khó kiểm soát.

Lục Thư Thanh vừa thân quen với trẻ trong họ, Tạ Cánh muốn thêm vài tháng sống ung dung. Thật ra không ai muốn trở về nhanh như vậy, nhưng quân mệnh treo lơ lửng trên đầu, chung quy không thoải mái, cuối cùng quyết định lên đường về kinh vào ngày mười sáu tháng bảy, bởi không muốn bỏ lỡ sự náo nhiệt tết Trung Nguyên.

Giữa tháng bảy không chỉ là dịp cúng tế người thân đã khuất, mà còn là thời điểm thu hoạch mùa màng, từ xưa có tục \"tang sự làm vui\". Ở Kim Lăng, do sông ngòi phong phú, người ta thả đèn hoa đăng trên sông tưởng nhớ, còn phương Bắc lại là treo đèn trên mộ phần, dâng hương cúng tế. Dinh thự họ Tạ ở ngoại ô huyện Dương Hạ quận Trần, phần mộ tổ tiên chiếm diện tích lớn, tọa lạc ngay con đường tất phải đi qua khi vào thành.

Họ đợi trời tối hẳn mới lên đường. Sau khi Tạ Cánh cúng bái trước phần mộ ông bà nội, y nói với Lục Thư Thanh: \"Con có thấy những ngọn đèn này không? Trong tim đèn có một vương quốc nhỏ, những người thân đã khuất sống ở trong đó. Chỉ cần con thắp sáng đèn, họ sẽ nhìn thấy con.\"

Lục Thư Thanh vẫn chưa hiểu ý nghĩa cái chết, Lục Lệnh Tùng và Tạ Cánh cũng không cố dạy. Bốn vị trưởng bối còn khỏe, chắc chưa phải đối mặt sớm. Đợi cậu lớn hơn, học đến câu \"dài ngắn theo mệnh trời, mong cầu rồi cũng tận\", sẽ hiểu.

Phố chợ đêm đâu đâu là giọng nói xa lạ. Lục Lệnh Tùng tự nhận cách phát âm rõ ràng, vậy mà liên tục gặp người bán hàng tỏ vẻ không hiểu, khiến hắn buồn bực. Hắn thử bắt chước kiểu phát âm kỳ lạ của chữ \"trung\", hỏi Tạ Cánh: \"Em có nói được tiếng quê nhà không?\"

Tạ Cánh lắc đầu, rồi gật: \"Em nghe hiểu, nói cũng đôi chút nhưng không chuẩn. Hồi nhỏ, thầy dạy sau này đều phải lên kinh ứng thí, chỉ được nói tiếng Quan Thoại. Ông bà nội cũng chỉ nói chuyện với em bằng tiếng Quan Thoại.\"

Đi ngang qua quầy bán \"bánh canh\", mì cắt nấu nước dùng đậm đà hầm xương dê, đặc sệt màu trắng ngà như sữa bò, thêm đậu phụ, rong biển thái sợi, trứng cút. Mùi thơm khiến người ta không khỏi nuốt nước bọt.

Lục Thư Thanh vốn vùi mặt vào vai mẹ, chỉ lộ đôi mắt tròn xoe nhìn xung quanh, vừa ngửi thấy mùi liền hít hít, không cưỡng lại được ngoảnh đầu nhìn. Lục Lệnh Tùng tự giác rút tiền mua, gắp một sợi mì, thổi nguội đưa lên miệng con trai.

Tạ Cánh nghiêng mặt nhìn, nhắc nhở: \"Con tự cầm lấy mà ăn, hút sợi mì cho hết, đừng để rơi vãi xuống cổ áo.\"

Lục Thư Thanh hút sợi mì y hệt chú chuột nhỏ, nuốt hết rồi nói: \"Dì bảo không được 'húp sùm sụp' như thế này.\"

\"Con còn muốn ăn nữa không?\" Lục Lệnh Tùng hỏi, tiếp lời: \"Dì con nói đúng, ở nhà và trên bàn tiệc trong cung không được. Nhưng ra ngoài chơi, không quen biết ai, con muốn ăn thế nào thì cứ ăn.\"

Ba người ăn hết sạch tô bánh canh. Tạ Cánh vốn không thích mùi thịt dê, nhưng cách chế biến dân gian nồng đượm hương vị đời thường, dùng nhiều dầu mỡ gia vị mặn nên át đi mùi gây của dê, chỉ còn hương thơm đậm đà. Bao năm bên cạnh Lục Lệnh Tùng, y dần bị ảnh hưởng, quen khẩu vị của hắn. Lại thêm Lục Thư Thanh nhỏ, thức ăn trẻ con cần thanh đạm, nên đã lâu y không thưởng thức hương vị nguyên bản quê nhà.

Trung Nguyên cũng là lễ Vu Lan đạo Phật, ngoài chợ dựng sân khấu diễn vở \"Mục Liên cứu mẹ\". Trong cung năm nào cũng diễn \"Khuyên thiện ký\", Lục Lệnh Tùng và Tạ Cánh nghe đến phát chán, nhưng kịch dân gian Trung Nguyên kết hợp võ thuật xiếc tạp kỹ, khá mới lạ.

(*) \"Khuyên thiện ký\" (劝善记) là vở kịch truyền kỳ nổi tiếng do Dư Tượng Đẩu thời Minh sáng tác, thể loại khuyên răn hướng thiện, giáo huấn nhân quả báo ứng, khuyến khích làm điều tốt tránh điều ác. Chỉ là vở Mục Liên trang trọng, thâm trầm, u tối. Ban nãy đi ngang mộ tổ tiên, Lục Thư Thanh không sợ, nhưng đến cảnh mẹ Mục Liên bị đày xuống quỷ đạo chịu cực hình, lại ôm chặt mẹ không buông.

Tạ Cánh nhẹ nhàng dỗ dành: \"Đây là vở diễn dạy người đời thiện ác cuối cùng đều gặp báo ứng. Mẹ con một đời giàu sang bình yên, chưa từng tạo nghiệp chướng, sẽ không chịu cực hình như thế, con yên tâm.\"

Dỗ dành cả buổi, Lục Thư Thanh mới tin không phải mẹ nào cũng xuống địa ngục, miễn cưỡng để Lục Lệnh Tùng bế lên ngồi cao trên vai, cùng đi mua bánh đậu phộng ngọt giòn thơm vừa ra lò.

Tạ Cánh tìm quán trà bên đường, gọi ấm tín dương mao tiêm ngồi đợi. Trong quán có ca múa nhạc, y chán ngồi xem, chợt nảy ý đùa giỡn, mượn vòng ngọc xanh lá của cô gái đánh đàn nguyệt đeo vào cổ tay, vén tay áo lên che giấu thân phận.

Khi Lục Lệnh Tùng quay lại, vừa đi ngang nhã tọa, Tạ Cánh đột nhiên vươn tay từ sau rèm lụa chặn bước hắn, ngón tay khẽ lật, chiếc quạt xếp cài hờ bên thắt lưng rơi vào tay y.

Vải rèm mỏng, ánh sáng trong rực rỡ, tuy không nhìn rõ mặt Tạ Cánh nhưng dáng người và động tác rất rõ. Y bắt chước động tác múa quạt trong khúc Côn Sơn, một tay cầm cánh quạt, một tay đỡ mép quạt, chỉ dùng hai điểm tựa mà xoay ngược lên xuống. Rồi đổi sang cầm hai bên sườn quạt, vừa để quạt tự động lật mặt vừa xoay cánh, vẽ đường cong mềm mại tròn trịa. Từng động tác biến hóa mượt mà như nước chảy mây trôi, cuối cùng gập quạt \"cách\" một tiếng, đưa ra khỏi rèm, chỉ thẳng vào trước mặt Lục Lệnh Tùng.

Lục Lệnh Tùng chẳng lộ rõ biểu cảm: \"Thanh Nhi, con thấy bàn tay này có đẹp không?\"

Lục Thư Thanh gật đầu, hắn nói: \"Vậy chúng ta gọi chủ nhân ra ngắm một chút, chịu không?\"

Tạ Cánh nghe vậy thoáng sững sờ, nhưng chỉ một khắc sau cổ tay đã bị nắm lấy, cả người bị kéo ra khỏi rèm, mất thăng bằng ngã về phía trước.

Lục Lệnh Tùng cười: \"Bàn tay của em dù hóa thành tro ta cũng nhận ra.\"

Tạ Cánh đứng vững, xoay nửa vòng thoát khỏi vòng tay, ném quạt giấy về lại cho hắn, nói khiêu khích: \"Những gì em biết còn nhiều hơn thế nữa đấy.\"

Cánh tay y thon dài trắng trẻo, vén tay áo cao lên, để lộ khuỷu tay thanh tú, gầy nhưng sắc sảo. Tạ Cánh nhìn thẳng không chớp mắt, khóa chặt ánh mắt vào Lục Lệnh Tùng. Cổ tay nâng lên hạ xuống, uốn cong thả lỏng, lượn vòng trước ngực thế \"vân thủ\", rồi một tay hướng xuống, một tay hướng lên, đầu ngón tay đan chéo nhau, uốn lượn linh hoạt như thân rắn, tựa như mọi phong tình chảy xuôi theo đôi tay nối dài trước mặt.

Lục Lệnh Tùng nhận ra: \"Phiên vân phúc vũ thủ?\"

Tạ Cánh đắc ý gật đầu, cúi xuống hôn mạnh lên má Lục Thư Thanh đang vỗ tay cổ vũ, cười: \"Năm ngoái em học của chị Tiêu đấy.\"

Lục Lệnh Tùng không truy hỏi học để làm gì — chỉ cần đoán cũng biết, đây là chiêu Tạ Cánh dùng để \"thu phục\" hắn. Hắn nắm lấy khuỷu tay xinh đẹp ấy, khẽ véo vài lần, nói: \"Tay rất đẹp, múa cũng hay, chỉ là chưa khoác đúng y phục, đứng đúng nơi mà thôi.\"

Tạ Cánh linh cảm Lục Lệnh Tùng sắp nói không đứng đắn, quả nhiên hắn hạ giọng thầm bên tai y: \"Ta thấy giường ngủ ở Vương phủ cũng đủ rộng. Đợi về nhà ta tặng em y phục mới, em múa trong màn, lúc ấy ngắm mỹ nhân dưới đèn chẳng phải thú vị hơn xem ở đây sao?\"

Tạ Cánh tưởng tượng cảnh ấy đã thấy ê răng, xua tay: \"Khen anh sớm quá rồi. Dựa vào tài làm hôn quân bẩm sinh này của anh, tốt nhất đừng kế thừa đại thống, em không muốn vào sử sách mang tiếng yêu phi họa quốc.\"

Ngày rời khỏi quận Trần là buổi sáng sớm, người nhà họ Tạ kính cẩn đưa tiễn như ngày y trở về. Nhưng giờ Tạ Cánh hiểu, sự thầm lặng ấy không phải xa cách lạnh lùng, mà là quy tắc đối nhân xử thế của họ — những con người gắn bó cố thổ, an phận thiên mệnh. Họ không biết nịnh bợ, cũng chẳng giỏi bày tỏ lưu luyến, chỉ lặng lẽ đứng đó, lặng lẽ đưa tiễn, để tình cảm máu mủ sâu đậm ấy hòa tan vào không khí.

Tạ Cánh vịn khung cửa sổ xe, ngoái đầu nhìn thật lâu. Mãi đến khi tổ trạch phía sau hóa thành chấm đen không còn nhìn rõ, y mới lặng lẽ ngồi lại trong xe.

Lục Lệnh Tùng thấp giọng an ủi: \"Chắc chắn chúng ta sẽ còn quay lại mà.\"

Tạ Cánh khẽ gật đầu, nhưng trong lòng nghĩ, có lẽ rất nhiều năm về sau, hoặc chẳng còn cơ hội để quay về nữa.