Loạn lạc Tây Bắc (3)

Editor: Đào Tử

_______________________________

Trong khoảnh khắc ngắn ngủi như tia chớp, Thẩm Đường đã đưa ra quyết định.

Phản ứng đầu tiên của cô là quay đầu dặn dò Từ Giải.

"Văn Chú tạm thời ở lại Phù Cô vài ngày đi."

Từ Giải tiến lên, bực bội nói: "Thẩm quân có ý gì? Đừng nói đây có phải bệnh dịch hay không, cho dù có, Thẩm quân lại cho rằng bệnh dịch này là do bọn ta mang từ Thượng Nam đến sao?"

Lại còn muốn giữ hắn lại.

Thẩm Đường hỏi ngược lại: "Giả như đúng là bệnh dịch, Văn Chú định mang theo bệnh khí chạy lung tung khắp nơi, gây bệnh cho mọi người sao?"

Thiếu niên đã có vài phần dáng dấp người lớn, ánh mắt kiên định, giọng nói cứng rắn không cho phép nghi ngờ, không cho phép phản bác.

"Từ Văn Chú! Nếu đúng là dịch bệnh, dù có chết, huynh và ta cũng phải chết ở thành Phù Cô!" Dứt lời, không đợi Từ Giải kịp phản ứng hay có tâm trạng gì, Thẩm Đường khẽ giọng an ủi Lâm Phong: "Lệnh Đức, đừng hoang mang! Trước tiên chuyển mấy người kia đến phòng trống ở trị sở."

Cô lại triệu hồi vài con chim xanh lông vũ óng ánh.

Những con chim xanh cường tráng đó nhanh chóng vỗ cánh bay về phía chân trời.

"Truyền lệnh của ta, phong tỏa thành!"

Thẩm Đường không chắc chắn đó có phải bệnh dịch đang hoành hành ở các thôn làng Thượng Nam hay không, nhưng trước tiên cứ kiếm cớ —— ví dụ như truy bắt tội phạm bỏ trốn —— phong tỏa thành một lúc cũng không sao. Nếu sau đó chứng minh là cô chuyện bé xé ra to, cũng có thể nhanh chóng giải quyết. Dân chúng thậm chí có thể không nhận ra chi tiết nhỏ nhặt này.

Trong lúc mấy người Chử Diệu nhận được tin tức từ chim xanh chạy tới, Thẩm Đường đang đợi tin tức bên ngoài tiểu viện nơi mấy người đó được an trí.

Không lâu sau, hai thầy thuốc một già một trẻ bước ra.

Thẩm Đường tiến lên hỏi: "Đổng lão y sư, tình hình thế nào?"

Khi mấy người Ngu Tử nôn ra máu ngã xuống, Lâm Phong đã cho người đi mời bọn họ đến. Hai người đều là thầy thuốc dân gian, không chỉ là quan hệ thầy trò mà còn là ông cháu. Họ dựa vào việc chữa trị những bệnh thông thường như đau đầu sổ mũi cho thường dân để kiếm sống.

Đặc biệt là ông lão, khi còn trẻ từng làm học trò cho ngự y về hưu của Thái y viện, không quản nắng mưa, cung kính hầu hạ nhiều năm mới làm cảm động lão ngự y, học được chân truyền của người ta, sau đó lang thang khắp nơi hành nghề y nhiều năm, rèn luyện được bản lĩnh khá tốt.

Có điều, ông xuất thân nghèo khó, không có gia thế hiển hách gì đáng kể, thường dân tìm đến ông xem bệnh lại nghèo, thường không có đủ tiền thù lao. Lão y sư thương xót dân chúng, thường miễn tiền xem bệnh, thỉnh thoảng còn phải bù lỗ vài thang thuốc.

Cuộc sống trôi qua vô cùng khó khăn.

Trước đó, lúc giao mùa đông xuân, không ít người đổ bệnh, Thẩm Đường mới phát hiện cả thành Phù Cô rộng lớn vậy mà không có một y quán nào tử tế, dân chúng bị bệnh nếu không cố chịu đựng thì cũng chỉ dùng phương thuốc dân gian.

Cô nghĩ đi nghĩ lại thấy không ổn, bèn sai người đi tìm kiếm.

Một số thầy thuốc có chút danh tiếng, nghe nói là cái nơi Phù Cô Hà Doãn nghèo nàn xơ xác thì nhất quyết không chịu chuyển đến mở y quán, dù Thẩm Đường hứa cho xây y quán miễn phí, tặng một căn nhà cũng không đồng ý. Đang đau đầu vì chuyện y quán và thầy thuốc, Cố Trì đi công tác một chuyến gặp được hai ông cháu này, nói là tình cờ gặp khi đang uống trà ven đường, khi ấy lão y sư đang bắt mạch khám bệnh cho một bà lão ăn xin.

Cố Trì vừa nhìn đã để mắt đến ông.

Lập tức đưa ra lời mời làm việc ở thành Phù Cô.

Đổng lão y sư ngược lại không từ chối giống như những thầy thuốc khác, ông thường xuyên qua lại với dân nghèo, mấy tháng nay thường nghe bọn họ kể về quận thủ Hà Doãn Thẩm quân thương dân như con cái ra sao, từ khi Thẩm quân đến, Hà Doãn đã thay đổi hoàn toàn.

Lúc này ông mới hiểu, tại sao gần đây mỗi lần ông đi chẩn bệnh đều nhận được tiền khám, thậm chí còn ít phải bù lỗ tiền thuốc hơn...

Hóa ra đều là công lao của vị Thẩm quân này.

Vừa nghe Cố Trì là thuộc hạ của quận thủ Thẩm Đường, Đổng lão y sư không do dự đồng ý ngay, ngày hôm sau đã được người ta dùng xe ngựa cung kính đưa đến Phù Cô, ngay cả bà lão ăn mày kia cũng được nhân tiện đưa về, tìm được một công việc quét dọn ở y quán.

Quận thủ Thẩm quân đích thân tiếp kiến.

Đổng lão y sư nào từng thấy cảnh tượng như vậy bao giờ đâu.

Ông cũng không phải là Thái y lệnh của Thái y viện, cảnh tượng này thật sự khiến ông luống cuống tay chân, thụ sủng nhược kinh.

Nhưng Thẩm Đường làm thế cũng có mục đích.

Đổng lão y sư và cháu trai của ông mở y quán ở thành Phù Cô, nhiệm vụ chủ yếu là khám bệnh cho dân thường.

Khám cho một thứ dân có thể nhận được một khoản trợ cấp từ trị sở, nếu khám bệnh tại nhà còn được nhận thêm một khoản "phí công tác", tương đương với việc trị sở thay thứ dân trả tiền chẩn bệnh và tiền khám bệnh tại nhà.

Tiền mua thuốc vẫn do thứ dân tự chi trả.

Thẩm Đường còn tìm cho Đổng lão y sư một nhóm trẻ con.

Đây đều là học trò.

Đối với hành động này, bọn người Chử Diệu đều phản đối.

Bọn họ biết Thẩm Đường cảm thấy thầy thuốc ở thành Phù Cô quá ít, tìm mãi không ra ai, bực mình, quyết định tự mình đào tạo. Chưa nói đến việc đào tạo thầy thuốc tốn bao nhiêu thời gian công sức, chỉ riêng chuyện Đổng lão y sư đã là một vấn đề lớn.

Đổng lão y sư từ nhỏ đã làm học trò, cung kính hầu hạ lão ngự y như cha ruột, cần mẫn nhiều năm mới được người ta chấp nhận, từng chút từng chút học được bản lĩnh thật sự của người ta, bản lĩnh cả đời này cũng muốn truyền lại cho cháu trai mình.

Nói trắng ra, đây đã là nghề gia truyền.

Không phải là người thân ruột thịt hoặc thân thiết hơn cả máu mủ ruột thịt, ai lại nguyện ý truyền dạy hết? Truyền lại cho một đám học trò không quen biết? Thầy dạy trò cũng phải giấu nghề.

Đổng lão y sư ban đầu cũng không muốn.

Thẩm Đường không nói nhiều, đêm hôm đó liền đến tận nhà khuyên nhủ.

Lúc đó, Đổng lão y sư mượn ánh đèn dầu leo lét, cũ kỹ, nhìn thấy đôi mắt sáng hơn cả đèn dầu kia, bị tấm lòng chân thành của thiếu niên làm cảm động. Ông thương xót bách tính lầm than, mà những việc Thẩm Đường làm cũng là vì muốn mang lại lợi ích cho nhiều bách tính hơn.

Một cái là tình yêu nhỏ, một cái là tình yêu lớn.

Lão già khọm như ông sao có thể ích kỷ?

Thẩm Đường cũng không phải là người lãnh đạo keo kiệt, thích chiếm lợi, không chỉ dùng đòn tấn công tư tưởng, chiếm lấy đạo đức tối cao, còn dùng chiến thuật "đánh trúng sở thích", ví dụ như tặng Đổng lão y sư vài cuốn sách y thuật.

Thứ này Thẩm Đường không có, nhưng người khác có nhé.

Với các văn sĩ văn tâm hàng đầu, họ chính là những kho sách di động!

Kỳ Thiện và Khang Thời, hai người này lúc rảnh rỗi đều từng đọc qua mấy quyển của 《 Nông Tang Tập Yếu 》, người trước nhớ được ba quyển, người sau bổ sung thêm một quyển. Chử Diệu còn nhớ được năm quyển 《 Tề Dân Yếu Thuật 》, phải biết rằng nó tổng cộng chỉ có mười quyển chín mươi hai chương!

Bắt những văn sĩ văn tâm này lại lắc nhẹ vài cái, nhất định sẽ moi ra được vài cuốn sách y thuật có thể làm Đổng lão y sư động lòng.

Đổng lão y sư tiến lên: "Xin chào Thẩm quân."

Cháu trai và học trò phía sau cùng hành lễ.

Thẩm Đường nói: "Miễn lễ."

Đổng lão y sư hỏi: "Thẩm quân có thể dời bước nói chuyện cùng ta một chút không?"

Trong lòng Thẩm Đường hơi trầm xuống: "Đương nhiên có thể."

Đổng lão y sư không nhắc đến bệnh tình của mấy người Ngu Tử, mà hỏi cô có biết về dịch bệnh từng xảy ra ở Hà Doãn không.

"Biết."

Chuyện này xảy ra hai năm trước khi Thẩm Đường nhậm chức, cô có ấn tượng sâu sắc —— trước đây khi xử lý vấn đề của Trương thị Hà Doãn, đệ đệ của gia chủ Trương thị đã sai người hầu lừa gạt bách tính gặp nạn, nói dối là trong tay có thuốc chữa bệnh, nhưng còn thiếu một vị thuốc dẫn, cần con trai con gái trong nhà bách tính phối hợp, dùng thủ đoạn này hại chết hơn hai mươi đứa trẻ vô tội rồi vẫn thoát tội, khiến dân chúng oán hận sôi sục.

"Hai lần dịch bệnh cùng một nguồn gốc sao?"

Những nếp nhăn trên khuôn mặt Đổng lão y sư càng thêm sâu.

Nói với giọng nặng nề: "Phải, triệu chứng gần như hoàn toàn giống nhau."

"Gần như giống nhau?"

"Vậy có nghĩa là còn có điểm khác biệt?"

Đổng lão y sư: "So với trước càng nguy hiểm hơn."

Thẩm Đường: "..."

Nói đơn giản là phiên bản nghiêm trọng hơn của dịch bệnh lần trước?

"Lần trước làm sao chữa khỏi? Có lưu lại bệnh án không?"

Đổng lão y sư lắc đầu, nói ra một sự thật kinh hoàng: "Không ai chữa khỏi, người nhiễm bệnh không một ai sống sót. Các thầy thuốc được quận phủ cử đến, mười người thì bảy người đã chết..."

Hai thôn làng bùng phát dịch bệnh đã bị quận phủ cử người phong tỏa, chỉ những người khỏe mạnh mới có thể sống sót đi ra.

Đổng lão y sư không tham gia vào đợt tình nguyện đó.

Tình hình cụ thể cũng là nghe từ những thầy thuốc may mắn sống sót kể lại.

Ông chắc chắn rằng dịch bệnh lần này có liên quan đến lần trước, có lẽ là mầm bệnh của lần trước đã ẩn mình hai ba năm rồi bùng phát trở lại, tình hình dịch bệnh càng thêm nguy hiểm và dữ dội hơn. Thẩm Đường thân là quận thủ phải nhanh chóng đưa ra quyết định, cân nhắc vì bách tính trong thành.

Thẩm Đường hít sâu một hơi.

Cô nói: "Ta biết rồi."

Cho người kiểm tra những mục tiêu mấy người Ngu Tử từng tiếp xúc, đồng thời phân chia và cách ly thành Phù Cô, chia thành mấy khu vực riêng biệt, mỗi khu vực không được tự ý di chuyển. Các ngã tư đường có binh lính canh gác, những người đã phát bệnh được sắp xếp ở trị sở, những người đã tiếp xúc được sắp xếp ở một khu vực cách ly khác để theo dõi, những người còn lại vẫn sinh hoạt như bình thường, ngăn chặn việc tiếp xúc với những người mới đến từ vùng dịch.

Bốn cổng thành Phù Cô đóng bớt hai cổng.

Một cổng dùng cho bách tính ra vào làm việc hàng ngày, một cổng dùng để chuyển những bách tính đã xuất hiện triệu chứng dịch bệnh vào khu vực cách ly.

Mặc dù y thuật hiện nay chưa phát triển lắm, nhưng bách tính cần cù thông minh cũng dần dần đúc rút được một số kinh nghiệm phòng dịch, ví dụ như đốt cỏ xua đuổi côn trùng và bệnh khí, hun cây ngải, rửa tay, thậm chí sau khi phát hiện dịch bệnh cũng biết tập trung bệnh nhân ở một nơi, cách ly bọn họ với người khỏe mạnh, cắt cử người canh giữ khu vực xảy ra dịch bệnh, ngăn chặn bách tính nhiễm bệnh khí chạy lung tung...

Thầy thuốc cứu được thì cứu.

Không thể cứu ——

Thì chỉ có thể phong tỏa khu cách ly chờ ổ dịch tự tiêu biến.

Đổng lão y sư đã tiếp xúc với bệnh nhân, cũng biết bản thân là thầy thuốc không thể rời khỏi nơi này, trong lòng không hề lo sợ, nhưng thấy Thẩm Đường cũng không có ý định rời đi, ngược lại chuẩn bị bước vào căn nhà sắp xếp người bệnh, lập tức ngăn cản: "Thẩm quân không nên ở lại nơi này."

Thẩm Đường tỏ thái độ kiên quyết: "Ta là quận thủ Hà Doãn, không ở lại trị sở chủ trì công việc chung thì nên ở đâu? Văn sĩ văn tâm ít nhất còn có văn khí hộ thể, nếu dịch bệnh thật sự nguy hiểm đến mức có thể đánh gục cả ta, ta càng không thể rời đi!"

"Nhưng mà..."

"Ta vào xem đã!"

Bước chân chưa kịp bước vào nhà đã dừng lại.

Cô quay đầu dặn dò Lâm Phong đang đi theo phía sau: "Lệnh Đức, muội đến kho kiểm kê xem có bao nhiêu vải gai, lấy ra toàn bộ! Rồi truyền tin đến cửa hàng bách hóa Phù Cô tìm Dương công, vải gai ở đó cũng lấy ra... Nếu vẫn chưa đủ thì đi thu mua ở nhà dân!"

Vải gai là loại vải thường dùng của người dân để may quần áo.

Gia cảnh hơi khá giả một chút hoặc nữ quyến trong nhà có tay nghề tốt, vải gai tích trữ lại cũng có thể được vài tấm.

"Lang quân cần nhiều vải gai như vậy để làm gì?"

Thẩm Đường: "Dùng để làm khẩu trang."

Ai mà biết dịch bệnh này lây truyền qua đường nào.

Cứ đeo khẩu trang trước đã.

"Khẩu trang?"

Lâm Phong không hiểu đây là thứ gì.

Nhưng theo nghĩa đen, chắc là giống mạng che mặt? Chỉ khác là mạng che mặt dùng để che mặt, còn thứ này dùng để che miệng?

Thẩm Đường nói: "Lễ Ký chẳng phải có ghi chép —— che miệng, sợ hơi thở chạm vào người khác sao? Khẩu trang chính là để ngăn cách và lọc khí giữa người với người, nếu không khí bẩn trong miệng bệnh nhân thở ra lại bị người khỏe mạnh hít vào, người khỏe mạnh cũng sẽ bị lây nhiễm."

Mắt Đổng lão y sư sáng lên, kinh ngạc nói: "Nhiều năm trước ta tình cờ có được một quyển sách cổ, trên đó có ghi chép của bậc tiền bối —— người mắc dịch bệnh là do nhiễm phải bệnh khí từ trời đất, theo năm tháng lúc nhiều lúc ít, theo phương hướng lúc dày lúc mỏng, theo bốn mùa lúc thịnh lúc suy! Khí này đến, bất kể già trẻ mạnh yếu, chạm vào liền mắc bệnh, tà khí xâm nhập qua miệng mũi! Thẩm quân muốn dùng khẩu trang ngăn cách bệnh khí, quả thực khả thi!"