Nỗi lo hói đầu sớm

Cố Trì bắt đầu tính toán các khoản chi cho Thẩm Đường.

Dựa trên mức sống tối thiểu, một người cần ít nhất bốn mẫu ruộng xấu mới đủ sống. Điều này còn phải dựa trên việc thuế má không quá nặng nề, các loại thuế không quá rắc rối. Nếu cộng thêm các khoản như thuế ruộng đất, thuế thân, thuế nông nghiệp, thì gánh nặng đè lên vai dân thường sẽ vô cùng lớn.

Họ cơ bản là đang lằn ranh giữa sống và chết đói.

Hiện tại bỏ qua các yếu tố khác, chỉ tính sản lượng trung bình của một mẫu ruộng, một người cần canh tác bốn mẫu ruộng mới đủ duy trì cuộc sống. Thẩm Đường mang theo dân thường từ quận Tứ Bảo, binh lính được thu nạp, cùng một nghìn người của Triệu Phụng, tổng cộng khoảng năm nghìn người, theo tiêu chuẩn tối thiểu cần canh tác hai vạn mẫu ruộng!

Ngoài những người này, còn có những nông dân tự canh tác ban đầu của thành Phù Cô, những tá điền không có ruộng đất của riêng mình... tổng cộng cũng có hơn mười ngàn người... Mấy nhà ở thành Phù Cô hợp sức lại chiếm sáu phần ruộng đất trong địa phận Hà Doãn, phần lớn ruộng đất còn lại trong tay dân thường đều là ruộng xấu.

Nếu thêm thuế...

Đừng nói bốn mẫu ruộng, thêm hai mẫu nữa cũng chưa chắc đủ.

Nhìn những phép tính Cố Trì đưa ra, Thẩm Đường gần như chết lặng —— Cô đang xem Cố Trì tính toán ư?

Không, cô đang xem sự "nghèo túng" của mình!

Cố gắng kiềm chế cơn đau đầu muốn nổ tung, cô xoa xoa thái dương.

Cố Trì nhạy bén nhận ra sự khó chịu của cô.

Anh ta quan tâm hỏi: "Chủ công có đang nghe ta nói không?"

Thẩm Đường: "Nghe đây, nghe đây... Chỉ là, ta nghe mà thấy hơi đau đầu, cảm giác rất kỳ lạ, khó diễn tả, cứ như có tám trăm tên Công Tây Cừu đang vây đánh ta, đấm đá túi bụi, đánh cho ta hoa cả mắt..."

Vấn đề là các khoản này đều được ghi chép bằng chữ, lại còn là chữ viết dọc, từ phải sang trái, chi chít chen chúc nhau, cái cảm giác đọc ấy, thực sự "phê" đến tê dại! Đủ sức khiến người ta sùi bọt mép!

Với điều kiện làm việc như thế này ư?

Ha ha, hiệu suất làm việc thấp thật sự không phải vì cô lười biếng đâu!

Càng xem càng tức, càng xem càng giận!

Cứ tiếp tục thế này, e là cô sẽ hói đầu sớm mất.

Cố Trì khẽ giật khóe miệng.

"... Hói đầu... sớm?"

"Chính là rụng hết tóc! Đây là nguy cơ tuổi trung niên mà bất kỳ ai cũng có thể đối mặt, chỉ là có người 'may mắn' được trải nghiệm sớm hơn mà thôi."

Ví dụ như bản thân cô.

Thẩm Đường đã có thể thấy trước tương lai tóc mình rụng từng mảng lớn! Cô định thương lượng với Cố Trì, trước khi tiếp tục khai hoang có nên cải cách lại cách ghi chép sổ sách hay không.

Chỉ dựa vào việc ghi từng chữ một —— chẳng hạn như, ngày XX tháng XX năm XX, ruộng ở địa điểm XX thành Phù Cô X khoảnh X mẫu, thuế XX thạch; hoặc ngày XX tháng XX năm XX, địa điểm XX thành Phù Cô X hộ X người, thuế XX—— phải đến năm nào tháng nào mới xong?

Người viết mệt, người xem cũng mệt.

Sau này nếu có chuyện cần phải tra sổ sách...

Ha ha, tra sổ sách đối chiếu cũng đủ mệt bở hơi tai.

Không cải cách việc ghi chép sổ sách, thật sự có lỗi với vầng hào quang sáng chói trên đầu nữ chính của cô! Cải cách tốt, hạnh phúc cho mọi nhà!

Cố Trì: "..."

Suy nghĩ của Thẩm Đường luôn nhanh chóng, vội vàng và phức tạp, giữa hàng đống lời nói có vẻ vô nghĩa lại xen lẫn một hai thông tin quan trọng, ngay cả Cố Trì cũng không thể hoàn toàn nắm bắt được cô rốt cuộc muốn nói gì.

Nhưng có một điểm anh ta hiểu, chủ công muốn đổi cách ghi chép sổ sách.

Anh ta ôn hòa nói: "Xin Chủ công cứ nói."

Thẩm Đường lấy ra vài tấm thẻ tre trống —— tuy hiện tại đã có kỹ thuật làm giấy, nhưng sản lượng giấy không nhiều, vẫn là loại hàng hóa xa xỉ, điều này liên quan đến chi phí nhân công, chi phí nguyên liệu và trình độ kỹ thuật. Thẩm Đường chỉ là một quận thủ nghèo túng.

Dù sau khi tịch thu tài sản của kẻ khác mà phất lên nhanh chóng, nhưng vẫn còn lâu mới được tự do sử dụng giấy, nên các công việc hành chính vẫn chủ yếu dùng thẻ tre.

Chỉ cần tư duy không bảo thủ, luôn có nhiều cách giải quyết hơn là khó khăn. Thẩm Đường coi khoảng trống giữa các thẻ tre như các cột của một bảng, rồi dùng dao khắc các hàng ngang, cuối cùng tạo thành một bảng biểu đơn giản trên thẻ tre.

Chữ viết nhiều nét, nên thay thế bằng số.

Thẩm Đường liệt kê từng số tương ứng với từng chữ.

"Huynh xem, như vậy chẳng phải rõ ràng hơn sao?"

Cố Trì cầm lên xem, phát hiện thứ này ngoài việc thói quen đọc hơi lạ, việc ghi chép thực sự tiện lợi đơn giản, không chỉ thuận tiện cho việc ghi chép mà còn thuận tiện cho việc kiểm toán sau này, chỉ là ——

Anh ta chỉ ra điểm mấu chốt: "Dễ làm giả."

Chỉ cần chèn thêm một con số cũng không dễ bị phát hiện.

Sắc mặt Thẩm Đường cứng đờ: "Hả?"

Cố Trì chuyển giọng, mỉm cười khen ngợi: "Tuy nói vậy, nhưng quả thực là một cách làm khéo léo, cũng dễ dàng sử dụng, còn việc làm giả sổ sách cũng không khó giải quyết, khi kết toán vẫn dùng cách ghi chép cũ là được. Nếu số liệu không khớp, nhìn qua là biết ngay."

Đôi mắt Thẩm Đường sáng hẳn lên.

"Vậy là cách của ta có thể dùng được?"

Cố Trì cười nói: "Nếu hữu dụng, tại sao không dùng? Nhưng, cách này chắc không phải do chủ công tự nghĩ ra nhỉ?"

"Ha ha, đâu có tự nghĩ ra được, ở quê ta thường dùng thôi."

Nghe vậy, Cố Trì không tìm hiểu sâu thêm.

Anh ta đã du ngoạn khắp các nước Tây Bắc, không dám nói là đã đi qua mọi nơi, hiểu rõ mọi tập quán, nhưng kiểu ký hiệu đại diện cho số, sổ sách dạng bảng biểu như thế này... Thực sự chưa từng thấy. Có lẽ...

Là do kiến thức anh ta hạn hẹp?

Hay lẽ nào, chủ công có điểm đặc biệt nào đó.

Là người thông minh, Cố Trì tự nhiên hiểu giữa người với người cần có khoảng cách, nhất là khi một trong hai người là chủ công. Đạo làm văn sĩ của anh ta đã khiến Chủ công chẳng còn "bí mật" nào, nếu còn tò mò quá mức, sớm muộn gì cũng mất mạng.

"Giữ chừng mực" cũng là bài học bắt buộc đối với một văn sĩ văn tâm.

Hơn nữa, áp dụng phương pháp ghi chép tiện lợi này cũng là tự tạo phúc cho mình, đã hưởng lợi ích rồi thì cần gì phải tìm hiểu gốc gác phương pháp này từ đâu. Cố Trì sửa lại nội dung tính toán trước đó, giúp Thẩm Đường hình dung rõ hơn về khoản thiếu hụt hiện tại.

Khai khẩn đất hoang là việc tất yếu.

Hơn nữa, còn cấp bách.

Phải kịp trước vụ xuân.

Nếu lỡ vụ xuân, nghĩa là năm sau sẽ không có thu hoạch, không có thu hoạch thì sẽ không có thuế má, dẫn đến không có nguồn vốn để tiếp nhận lưu dân. Đồng thời, việc xây dựng thành Phù Cô cũng phải bắt đầu đi vào ổn định.

Nếu không thì lấy đâu ra chỗ an cư lạc nghiệp cho nhiều lưu dân như vậy?

Thẩm Đường sầu não hai tay ôm mặt, Cố Trì lại hỏi: "Số ruộng đất tịch thu được, Chủ công định xử lý thế nào? Chia cho dân hay là..."

"Cho thuê đi."

Chia thì không thể chia hết được.

Thẩm Đường không có nhiều đất để chia.

Cô chống cằm, lo lắng nói: "Nếu chia ruộng đất trong tay ta cho dân chúng để họ canh tác, ai sẽ được chia ruộng tốt? Ai sẽ được chia ruộng xấu? Ruộng tốt mấy mẫu? Ruộng xấu mấy mẫu? Đây đều là những vấn đề vô cùng phức tạp, khối lượng công việc cũng quá lớn... Hơn nữa, trong thời buổi này, dân chúng rất khó giữ được ruộng đất trong tay, trong nhà có chút bệnh tật hay tai ương nhỏ là có thể phải bán ruộng ngay, dù là chủ động hay bị động..."

Nếu đất ở trong tay Thẩm Đường ngược lại sẽ tốt hơn.

Tiền thuê sẽ gộp vào thuế ruộng, bọn họ có thể canh tác, làm ra bao nhiêu lương thực thì thu hoạch được bấy nhiêu, chỉ cần siêng năng là có thể nuôi sống cả gia đình. Căn cứ vào chất lượng ruộng và sản lượng bình quân mỗi mẫu của một khu vực, thuế đất sẽ thu theo tỷ lệ cố định trên mỗi mẫu là được.

Được mùa thì thu nhiều một chút.

Mất mùa thì thu ít đi một chút.

Lại có chỉ số sản lượng bình quân mỗi mẫu, việc gian lận sản lượng sẽ tương đối khó, còn các loại thuế linh tinh khác thì sau này sẽ bàn bạc thêm.

Trên đại lục có hàng trăm quốc gia, mỗi nước đều có loại thuế và tỷ lệ khác nhau. Cố Trì âm thầm tính toán một hồi, thấy cách này cũng khả thi.

"... Đợi đã, còn một việc nữa." Thẩm Đường xoa mi tâm, tự kiểm điểm xem mình còn quên điều gì, "... Mấy ngày tới làm phiền Vọng Triều cất công một chút, đích thân dẫn người đi đo đất, dựa vào sản lượng mỗi mẫu các năm trước để đánh giá chất lượng..."

Giao việc này cho Cố Trì là tốt nhất.

Không ai có thể lừa anh ta.

Dữ liệu thu thập được cũng sẽ tương đối chính xác.

Thẩm Đường tính toán trong lòng: "Cố gắng hoàn thành trước năm mới, trong dịp Tết sẽ 'cho thuê' ruộng đất cho dân thường, số lượng cho thuê sẽ căn cứ vào số lượng nam nữ và tuổi tác của mỗi nhà... À, nhắc mới nhớ, còn phải đăng ký lại dân số nữa."

Cô đau khổ ôm mặt.

Ngày tháng thế này thật không sống nổi nữa rồi.

Hu Hu hu

Chỉ cần nghĩ đến khối lượng công việc này thôi là Thẩm Đường đã thấy cay mắt chóng mặt, liền sai một con chim xanh bay đến chỗ Khang Thời.

Bảo Khang Thời dẫn theo Lâm Phong phụ trách việc này.

Ban đầu cô định giao cho Chử Diệu.

Nhưng nghĩ đến mái tóc hoa râm của Chử Diệu, những năm qua hắn đã chịu nhiều khổ cực, sợ thân thể chưa hồi phục lại không chịu nổi, nên để Khang Thời làm thay. Anh ta còn trẻ, thức đêm được việc.

Khang Thời: "..."

Cố Trì lại hỏi: "Nam đinh nữ đinh thì cho thuê bao nhiêu?"

Thẩm Đường nói: "Việc này để sau họp bàn lại, nếu trong nhà có võ giả, võ đảm làm ruộng thì có thể cho thuê nhiều hơn."

Cô vẫn không từ bỏ ý định để võ giả, võ đảm làm ruộng, còn định khuyến khích mạnh mẽ điều này. Thẩm Đường bàn bạc với Cố Trì rất nhiều việc, đến khi cô hoàn hồn thì trời bên ngoài đã gần tối mịt. Liền bảo người thắp cho mình một ngọn đèn dầu.

Vì sao không phải là cả căn phòng đầy đèn đóm?

Vì ngũ quan của văn sĩ văn tâm tốt hơn người thường, cộng thêm khả năng nhìn đêm xuất sắc, nên một ngọn đèn đã đủ để làm việc.

Nhà nghèo, tiết kiệm được gì thì tiết kiệm thôi.

Thẩm Đường ăn qua loa một bữa tối, coi như xong bữa, rồi tiếp tục làm việc. Chủ yếu là kiểm tra lại danh sách phạm nhân cần xử lý vào ngày mai. Tuy rằng bọn họ tội ác tày trời, chẳng mấy ai trong sạch, nhưng không loại trừ trường hợp thật sự có người "gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn".

Còn một số tội không đáng chết, Thẩm Đường định ném bọn họ đi sửa chữa thành trì hoặc giã gạo. Nếu không biết điều, còn muốn gây sự, vậy thì giết!

Còn có một số nữ quyến vô tội, ví dụ như thiếp thất bị cướp về và con cái của họ...

Có nên phạt không?

Phạt ra sao?

Ý kiến của bọn người Kỳ Thiện là giết hết để tránh hậu họa, theo tội danh tru di tam tộc, những đứa trẻ này cũng không sống được, giữ lại sẽ là mối nguy hiểm tiềm ẩn. Nhưng Thẩm Đường lại nảy sinh lòng trắc ẩn, dù sao những người phụ nữ và con cái của họ cũng vô tội...

Bị ép buộc chung quy không phải lựa chọn của họ. Còn về mối nguy tiềm ẩn... chẳng qua là lo lắng trong số con cháu có kẻ xuất chúng, tương lai sẽ trả thù, gây chuyện hoặc lật lại bản án cho gia tộc. Vậy thì phải mạnh tay giáo dục tư tưởng, chặt đứt khả năng làm quan ba đời.

Mấy người Cố Trì vẫn không hoàn toàn tán thành.

Nhưng thái độ của họ cũng đã mềm mỏng hơn.

Chuyện này cũng không thể làm quá tuyệt tình được.

Hà Doãn chỉ là một nơi nhỏ bé, nhưng những nơi có cảnh ngộ tương tự Hà Doãn lại không ít, những nơi đó cũng có những thế lực địa phương —— nếu Thẩm Đường làm quá tuyệt tình, e rằng sẽ khiến bọn cường hào này cảnh giác và ngoan cố chống cự mạnh mẽ, bất lợi cho sự phát triển trong tương lai.

Trước mắt chỉ là lợi ích nhỏ, nhưng tương lai mới là lâu dài.

Ban ngày Thẩm Đường ở trên đài cao đại sát tứ phương, ban đêm lại mệt mỏi rã rời vì đống hồ sơ, cô cảm thấy cuộc sống thật ảm đạm, mở mắt ra thấy chính vụ chất chồng đến tận trần nhà, nhắm mắt lại thấy mình bị hành hạ dã man trong biển chính vụ.

"Đậu má."

Chẳng thà ra trận đánh với Công Tây Cừu còn sướng hơn.

Liên tục bảy ngày, cô cứng rắn chịu đựng đến mức thâm quầng mắt.

Đại khái đã giải quyết xong bảy nhà cường hào ở Hà Doãn.

Dân chúng cũng vây quanh đài cao xem xử trảm bảy ngày, nhìn những gương mặt khiến bọn họ nghiến răng nghiến lợi trong mơ giờ đây đã xuống suối vàng, về nhà uống thêm hai bát nước cũng đủ no cả ngày! Kẻ đáng giết thì không tha một ai, kẻ không đáng giết thì mỗi người một nơi.

Không bị đưa đi khai khẩn đất hoang, xây dựng thành lũy thì cũng đi giã gạo, lao động cải tạo, góp phần xây dựng thành Phù Cô.

Còn về những "tàn dư" của các gia tộc đang lẩn trốn bên ngoài...

Thẩm Đường cũng không sợ bọn họ gây chuyện.

Trị sở đã ban bố lệnh truy nã. Bắt được một tên sẽ được thưởng hoặc miễn tiền giống ba năm tới.

Thời buổi hiện tại, dân chúng chủ yếu là cày bừa vụ xuân, thu hoạch vụ thu, mùa màng bội thu thì sống khá hơn một chút, qua mùa đông dài dằng dặc lại nghèo tiếp, nghèo đến mức không mua nổi cây giống, không giữ nổi.

Thường chỉ có thể vay tiền lãi suất cao. Nếu một năm mất mùa, trừ đi thuế ruộng, thuế tạp nham các loại, còn nợ một đống, nợ cũ tiếp tục lãi chồng lãi...

Thẩm Đường cũng xuất phát từ suy nghĩ này, chuẩn bị nhiều phương án —— dù sao cũng là vay tiền, chi bằng vay của cô.

Lãi suất cực thấp lại không lo bị đòi nợ, càng không lo lãi mẹ đẻ lãi con đến mức khuynh gia bại sản, vậy sao lại không làm?

Mấy người Cố Trì lại lo lắng rằng điều này không khả thi.

Lãi suất quá thấp, không sợ bị vay đến phá sản sao?

Dù không phá sản, nhưng tổn thất tiền bạc và cây giống giữa chừng đều do Thẩm Đường gánh chịu, sớm muộn gì cũng sẽ đổ nợ... Nhưng nghe Thẩm Đường giải thích, tạm thời bọn họ đã bớt lo lắng.

Chỉ cần vào mùa bội thu, mua lại lương thực dư thừa trong tay dân chúng với giá thấp. Vào lúc mất mùa, bán ra với giá cao hơn giá thu mua, cân bằng thu chi, đồng thời cũng có thể kiềm chế ảnh hưởng của thời tiết đến lương thực, có lợi cho việc ổn định cuộc sống của dân chúng.

Nhưng chi tiết cụ thể vẫn cần phải họp bàn lại.

Dân chúng thành Phù Cô hiện nay đều nghèo.

Bắt đại một người bất kỳ cũng đều là người đang gánh nợ.

Cho dù Thẩm Đường cho bọn họ thuê đủ ruộng tốt, bọn họ cũng khó có đủ giống. Nếu tố giác một tên "tàn dư" có thể đổi lấy tiền giống ba năm, ai mà không động lòng?

Dù sao dân chúng thành Phù Cô đã động lòng rồi.

Trị sở còn thả tin tức, rằng chờ làm xong hộ tịch mới, bọn họ sẽ có đất canh tác, thuế ruộng cũng rất thấp.

Ai nấy đều ngóng trông, mong mỏi.

Chỉ mong thời gian trôi nhanh hơn.

Có điều, dù bọn họ có mong mỏi thế nào, nhân lực bên Thẩm Đường cũng chỉ có bấy nhiêu, liên tục bảy ngày làm việc không ngừng nghỉ mới làm rõ được sổ sách lộn xộn của bảy nhà địa chủ. Thân là chủ công, Thẩm Đường đã mệt đến mức nét mặt mơ màng, mỗi ngày ăn cơm đều như hổ đói vồ mồi...

Ăn quá nhanh còn bị nghẹn.

"Ặc ——"

Vừa nói xong thì chuyện đó liền xảy ra.

Thẩm Đường cau mày đặt bát xuống, vớ lấy chén canh bên cạnh tu ừng ực hai ngụm, cuối cùng cũng nuốt trôi miếng bánh bị mắc nghẹn.

Chưa kịp thở đều, dưới chân bỗng chốc rung chuyển dữ dội, những lớp bụi trên xà nhà sột soạt rơi xuống, phủ đầy đầu Thẩm Đường. Cô bật dậy tại chỗ, nhanh như chớp chạy ra ngoài, nét mặt gần như méo xệch.

"Ôi vãi —— động đất rồi ư?"

Lúc này lại gặp động đất sao???

Thẩm Đường cảm thấy như ông trời đang cố tình trêu ngươi mình vậy.

Không chỉ Thẩm Đường nghĩ vậy, mà mấy vị quan lại lâu năm ở trị sở cũng có cùng suy nghĩ. Từng người từng người một, mặt mày tái mét, vẻ mặt đầy lo lắng. Trong lòng họ thầm nhủ —— bọn họ ở thành Phù Cô nhiều năm rồi, chưa từng nghe nói nơi này có động đất bao giờ mà?

Ai nấy đều thấp thỏm bất an.

Đang lúc lo lắng, 'động đất' lại một lần nữa ập đến. Không chỉ mặt đất rung chuyển, bọn họ còn thấy xa xa sáng lên hai luồng ánh sáng võ khí —— ủa, ánh sáng... võ khí ư???

Thẩm Đường thoắt cái nhảy vọt lên nóc nhà.