Kỳ thi Lại bộ

Tại An Nhân phường, trong phủ Nguyên gia.

Nguyên Tái dậy sớm, sai người chuẩn bị một món quà nhỏ, rồi thay y phục mới, chuẩn bị ra ngoài.

Vương Uẩn Tú thấy vậy, không khỏi hỏi: "Lang quân ăn mặc trang trọng thế này, chẳng lẽ đi bái kiến vị đại thần nào sao?"

"Đi thăm Tiết lang một chuyến." Nguyên Tái chỉnh lại cổ áo, chợt hỏi: "Trông có vẻ nịnh nọt quá không?"

"Không."

Vương Uẩn Tú do dự một lát, rồi nói: "Không phải nịnh hót, nhưng cũng hơi xu nịnh. Vốn dĩ là bạn tốt, tâm đầu ý hợp, thỉnh thoảng có chuyện khó khăn giúp đỡ cũng không sao. Nhưng nếu cứ vụ lợi mà cầu cạnh, khó tránh bị người ta coi thường."

"Làm gì có chuyện đó?" Nguyên Tái cười: "Hắn còn chưa có chức vị, ta đến gặp là để giúp hắn tìm kiếm chức quan."

"Vậy thì tốt."

Vương Uẩn Tú đáp lời, đứng ở sân tiễn chân, nhưng thấy Nguyên Tái ra cửa vẫn mang theo món quà được chuẩn bị tỉ mỉ, đó là cuốn 《 Tây Du Ký 》do Nguyên Tái bỏ tiền khắc bản. Món quà này bề ngoài không đắt giá, nhưng lại ẩn chứa rất nhiều tâm huyết.

~~

"Nguyên huynh quá tốn tâm tư rồi, không cần phải làm vậy đâu."

"Hành động này, ta không chỉ vì danh tiếng của Tiết lang, mà còn góp chút sức lực nhỏ bé để mở mang trí tuệ cho dân thường. Có nhiều sách truyện như vậy, mới khiến nhiều người có lòng ham học."

Lời Nguyên Tái nói tuy vậy, nhưng Tiết Bạch có tin hay không lại là chuyện khác. Hắn đáp: "Tấm lòng này, ta xin ghi nhận."

Hai người ngồi xuống trong sảnh, chủ đề không tránh khỏi vẫn là chuyện giấy trúc trước đây.

"Tiết lang cũng biết, trước đây Lý Đàm muốn kiểm soát kỹ thuật giấy trúc nên định đưa thợ thủ công đi. Ta đã kiên quyết phản đối, may mà Tiết lang tâu rõ với Thánh nhân, khiến Hữu tướng phải ra mặt răn đe. Sau đó, ta mới phát hiện Lý Đàm đã gửi một ngàn quan tiền hậu hĩnh đến phủ của ta. Ta liền dùng số tiền này để khắc bản tập chú, giúp đỡ những học tử có xuất thân nghèo khó như ta."

"Nhờ có huynh ra sức." Tiết Bạch nói: "Không sợ bọn họ làm giấy, chỉ cần kỹ thuật không bị phong tỏa, việc càng nhiều người có thể đọc sách chính là xu thế tất yếu."

"Đây chính là điều những người làm quan như chúng ta nên làm cho đời." Nguyên Tái đanh thép nói.

Cứ như vậy, quan hệ giữa hai người lại trở nên thân thiết hơn.

"Tiết lang gần đây luôn ở tâm điểm của mọi chuyện nhỉ?" Nguyên Tái quan tâm, cười nói: "Trạng nguyên trẻ tuổi anh tuấn như thế, nếu không có chỗ dựa, chẳng khác nào đứa trẻ ôm vàng qua chợ, khó tránh bị người khác dòm ngó."

"Nguyên huynh hôm nay đến, có điều gì muốn chỉ giáo chăng?"

"Ta không phải vì ai mà làm thuyết khách, chỉ là huynh đệ ta là bạn tốt, bởi vậy ta thay huynh đưa ra một chủ ý, được không?"

"Nguyện ý lắng nghe."

"Nghe nói người viết hí từ cho huynh còn có một vị hồng nhan tri kỷ, là nữ quan ở Ngọc Chân Quan. Sao huynh không cưới nàng? Thân phận nàng siêu thoát khỏi hồng trần, lại có tình có nghĩa với huynh. Như vậy vừa có thể từ chối sự lôi kéo của người khác, huynh cũng không phải trái lòng."

Tiết Bạch hỏi: "Không biết Nguyên huynh nghe chuyện này từ đâu vậy?"

"Thỉnh thoảng nghe người ta nhắc đến thôi."

Tiết Bạch biết Nguyên Tái đến đây vẫn là để làm thuyết khách. Nói gần nói xa, tuy không nhắc đến Lý Hoa, nhưng thực ra Lý Hoa xuất thân từ Nam Tổ phòng của Triệu Quận Lý Thị, cốt lõi vẫn là muốn Tiết Bạch thỏa hiệp với Lý Thị.

Dĩ nhiên, trong triều đều là con cháu thế gia, chọn ai cũng như nhau. Chỉ là tạo một chút áp lực, để thuyết phục Tiết Bạch sớm hòa nhập vào dòng chảy chung.

Làm gì có tiến sĩ xuất thân nghèo khó nào mà không nhờ cao môn đại hộ giúp đỡ lại có thể vượt qua kỳ thi Lại bộ?

Ngay cả Nguyên Tái, sau khi đỗ tiến sĩ, việc tìm kiếm chức quan cũng phải nhờ đến Vương gia.

Tiết Bạch đáp: "Chủ ý của Nguyên huynh, ta sẽ cân nhắc, nhưng không vội. Trước mắt, ta sẽ chuẩn bị cho kỳ thi Lại bộ đã."

Nguyên Tái thở dài, không khuyên nữa. Hắn đứng dậy cáo từ, rời khỏi Tiết Trạch, lại gặp Đỗ Ngũ Lang.

So với Tiết Bạch suốt ngày gây rắc rối, Đỗ Ngũ Lang trông rất ung dung tự tại.

"Ngũ Lang cũng sắp nhận chức quan rồi sao?"

"Nào có chứ?" Đỗ Ngũ Lang cười vui vẻ: "Đỗ Minh Kinh rồi còn cần thời gian chờ đợi để được tuyển chọn. Sau khi được tuyển chọn xong, ta mới có thể đến Lại bộ tham gia thuyên tuyển."

Nguyên Tái nói: "Cũng phải. Vậy Ngũ Lang gần đây đang bận gì?"

"Tiết Bạch bận tìm kiếm chức quan, còn ta bận chuyện hôn sự."

"Sao lại phải tự mình lo liệu hết vậy?"

"Ai." Đỗ Ngũ Lang thở dài: "Nhạc phụ tương lai của ta chẳng phải đã về rồi sao? Nhiều việc lẽ ra nên do ông ấy lo, nhưng ông ấy làm sao mà làm được? Trông chừng ông ấy còn không xong, ta lại sợ gia đình biết chuyện sẽ không vui, đành phải làm luôn phần việc của ông ấy."

Nguyên Tái không thể hiểu nổi, hỏi: "Ngũ Lang hà tất phải tìm một gia đình môn đăng hộ đối như thế này?"

Đỗ Ngũ Lang không trả lời, chỉ ngây ngô cười hai tiếng.

Nguyên Tái không khỏi lại thở dài, thầm nghĩ, Tiết Bạch và Đỗ Đằng cả hai đều không hiểu thế sự gian nan đến nhường nào.

~~

Ngày 16 tháng 3, tại Lại bộ, kỳ thi Bác Học Hồng Từ diễn ra.

Tiết Bạch dậy sớm, hướng về Hoàng thành, thẳng đến Thượng Thư Tỉnh.

Nơi đây, Hình bộ và Lễ bộ hắn đều từng đến, còn Lại bộ thì ít khi lui tới.

Nha thự nằm ở phía đông nam Thượng Thư Tỉnh. Bước vào Tào viện ở mặt nam nha thự, chỉ thấy phần lớn những người đang đứng chờ bên trong đều là quan viên.

Bởi vì làm quan ở Đường triều, hết nhiệm kỳ là bị bãi chức, phải về nhà chờ đợi để được tuyển chọn. Nếu không muốn chờ đợi, chỉ có thể tham gia kỳ thi Lại bộ, hoặc đến biên trấn gia nhập mạc phủ.

Ngoài những quan viên đang chờ đợi được tuyển chọn, còn có một số lão tiến sĩ – những người đã đỗ đạt từ nhiều năm trước nhưng chưa từng làm quan. Đa phần trên mặt mỗi người đều mang vẻ u ám.

Chỉ có Tiết Bạch là tân tiến sĩ, lại rất trẻ, đứng giữa đám đông, càng thêm nổi bật.

Đến giờ, mấy tên tiểu lại mặt lạnh như tiền từ vũ phòng bước ra, nói: "Xếp hàng! Người thi Bác Học Hồng Từ sang trái, người thi Thư Phán Bạt Tụy sang phải."

Mọi người bèn xếp thành hai hàng, lần lượt lên kiểm tra văn thư.

Người đứng trước Tiết Bạch là một quan viên ngoài bốn mươi. Nhìn quan bào của ông ta khoảng bát phẩm, nhưng trên bào vá chằng vá đụp, giày cũng thủng lỗ, mặt mày vàng vọt xanh xao.

Hắn quay lại thấy Tiết Bạch, kinh ngạc nói: "Trẻ thế này sao?"

"Vận khí tốt."

"Ai, ta thì không được như vậy."

Vị quan này cũng không để ý Tiết Bạch là ai, chỉ tự than thở chuyện của mình.

"Ta bị bãi chức rồi chờ đợi để được tuyển chọn suốt sáu năm, không có bổng lộc. Năm nào cũng đến Trường An tham gia kỳ thi Lại bộ, tốn kém vô cùng. Nhưng nếu không đến, biết năm nào mới có chức vị?"

Đúng lúc này, phía trước có người bị các tiểu lại khiêng ra, không cam lòng gào thét.

"Ta chính là Lưu Thừa Tự! Các ngươi dựa vào cái gì mà nói ta không phải?!"

"Ai." Vị quan đứng trước Tiết Bạch lộ vẻ ủ rũ, lẩm bẩm: "Việc nghiệm danh chính thân này cũng cần đút lót. Vì khoản tiền này, năm nay nếu ta không được nhậm chức, chỉ còn nước đi ăn xin mà sống thôi."

Một lúc sau, đến lượt vị quan này.

Tiết Bạch đứng sau, nhìn thấy tiểu lại nhận văn điệp, mắt liếc hai cái, hỏi: "Bùi Phong, có phải là bản thân không?"

"Chính là ta đây."

"Lấy gì làm chứng?"

Vị quan sa sút tên Bùi Phong này lén đưa một túi vải. Tiểu lại mở ra xem, lóe lên chút ánh vàng, thầm ước lượng, rồi cho Bùi Phong vào.

Sau đó đến lượt Tiết Bạch.

Một tờ văn trạng được đưa qua. Tên tiểu lại liếc thấy tên Tiết Bạch, lập tức ngẩng đầu nhìn, miệng cười nịnh nọt: "Trạng nguyên lang mời vào."

~~

Kỳ thi Lại bộ chú trọng "thân ngôn thư phán": thân là tướng mạo, dáng người; ngôn là khí độ, cách ăn nói; thư là thư pháp, chữ viết; phán là khả năng xử lý công vụ.

Tiết Bạch đi đến vũ phòng chờ, thấy Bùi Phong đang đối đáp với một tiểu lại.

"Vậy là bị bác bỏ rồi sao?"

"Không thì sao chứ? Năm nay Đạt Hề Thị lang đích thân chủ khảo, ngươi đút lót nổi không? Về chờ đến đợt Đông tập đi."

Bùi Phong mặt mày xám ngắt, thân thể run rẩy, cuối cùng chán nản rời đi.

Khi đi ngang qua, Tiết Bạch có thể cảm nhận được sự tuyệt vọng, sự uất ức trên người vị quan này.

Lúc này, hắn cũng không giúp được gì. Trong quan trường Đại Đường, những người năm nào cũng đến Lại bộ tham gia thuyên tuyển, tiêu hết tiền của tích lũy nhưng vì đủ mọi lý do mà bị bác bỏ, nhiều vô số kể.

Ngay cả con cháu bàng chi của thế gia cũng khó chịu nổi chi phí đút lót lâu năm như vậy, huống hồ là những người xuất thân nghèo khó?

Tiết Bạch thực sự lý giải vì sao Nguyên Tái dễ dàng dao động như vậy, trở thành thuyết khách đến khuyên hắn.

Nguyên Tái nếu không cưới Vương Uẩn Tú làm vợ, sao có thể làm được quan như thế? Chính vì quá hiểu sự gian khổ của con đường hoạn lộ, chỉ có dựa vào cao môn đại hộ mới có lối thoát, nên mới cho rằng cách làm này đương nhiên là đúng.

Bởi vậy, khi Nguyên Tái, Trần Hi Liệt nói những lời khuyên kia, bọn họ đều cảm thấy đây là điều tốt cho Tiết Bạch.

Hôm nay Tiết Bạch đứng ở Lại bộ, càng thấm thía. Nhiều khi không phải bản thân có năng lực, mà là quá may mắn, may mắn phá vỡ những xiềng xích này.

Song chính vì lẽ đó, hắn càng phải kiên định, phải thay đổi cái thế sự này.

Nếu chỉ cầu hòa nhập vào dòng chảy chung, cần gì đến một phần may mắn này?

"Trạng nguyên lang mời vào."

Tiểu lại trong vũ phòng không làm khó Tiết Bạch, giơ tay mời hắn qua cửa khác.

Xuyên qua hành lang, trong một gian công phòng khác, Đỗ Hữu Lân cả người khoác hồng bào đang ngồi đó.

"Đến rồi." Đỗ Hữu Lân đứng dậy, nói: "Như huynh nói, Tả tướng không có bản lĩnh, không ngăn được tiền đồ của huynh. Huynh đến trường thi, cứ ngồi ở ngoài cùng bên phải, gần cửa sổ và bàn sách nhất, tự nhiên sẽ thông qua."

Tiết Bạch hỏi: "Ta không cần đút lót sao?"

"Một màn đại hí ở Tử Vân Lâu mới qua mấy ngày, ai dám nhận đút lót của huynh chứ?"

Đỗ Hữu Lân nói xong, nhìn ra ngoài, thở dài: "Còn những người kia, cũng đành bất đắc dĩ. Huynh xem, chỉ có mấy chỗ trống, mà bao nhiêu người đang chờ đợi."

Hắn đưa tờ giấy nhỏ, trên đó ghi những chỗ trống hiện có. Hầu hết đều là quan bát cửu phẩm. Tốt một chút là Binh tào Tham quân ở ngay trong kinh, kém hơn chính là Hạ huyện Huyện úy ở ngoại thành xa xôi.

Phe Dương đảng tuy có chỗ trống ở các chức quan muối, nhưng lại không tuyển người từ kỳ thi Lại bộ.

Tiết Bạch thì muốn đi con đường chính thống. Những chức quan này đều là để tích lũy kinh nghiệm... nhưng đến hạ huyện vẫn bất tiện. Tốt nhất là tìm kiếm một chức kinh quan, mới có thể nhờ Thánh quyến, trong thời gian ngắn nhất khoác hồng bào, trực tiếp ngoại phóng làm Thứ sử một phương.

Xem qua tờ giấy, trả lại cho Đỗ Hữu Lân, hắn quay người đi đến trường thi, ngồi vào vị trí đã được chỉ định.

Đây là chỗ ngồi cạnh cửa sổ, quay sang có thể thấy hàng liễu trong sân đang đâm chồi non biếc, khiến người ta nhớ đến cảnh đọc sách thuở thiếu thời.

Sau đó thấy Đạt Hề Tuần dẫn tiểu lại đến phát đề thi, gồm một bài phán văn và một bài thơ phú.

Thú vị là, dưới đề thi của Tiết Bạch còn có một tờ giấy đã điền sẵn nội dung đáp án. Tiết Bạch nhìn Đạt Hề Tuần, vị Lại bộ Thị lang này khẽ gật đầu, ra hiệu hắn chỉ cần chép lại là được.

Đây chính là cốt cách của Tả tướng kiêm Lại bộ Thượng thư Trần Hi Liệt.

Đề phú là 《 Kỳ Ký Phú 》. Tiết Bạch chép xong, nhìn sang phán văn, nói về một vụ việc thời sự.

"Vũ Lâm tướng quân Vương Sướng mất, không có đích tử. Điệt nam thừa kế tước vị, thứ tử cáo trạng, không hợp với quy chế."

Mà bài phán văn muốn Tiết Bạch sao chép rất dài, lại là văn biền ngẫu, viết như thơ phú, phần đầu dài dòng toàn là lời vô nghĩa.

"Phụ chiêu tử mục, thiên linh bất dịch chi nghi; kế tổ thừa thiêu, vạn đại tương nhân chi đạo. Nhược cốt nhục vô sảng, thi cưu chi mỹ khắc xương; huyết chúc bất đồng, minh linh chi tử hà ký?"

Đã Lại bộ chủ quản là loại người nhu nhược như Trần Hi Liệt, Tiết Bạch chẳng thèm chép nữa, tự tay đề bút viết phán văn, thậm chí sửa cả phán phạt.

"Theo Đường luật, công hầu bá tử nam, không đích tử thì lập đích tôn, không đích tôn thì lập thứ tử, thân vong mà không có người thừa kế tước vị thì bỏ tước, tước không truyền huynh đệ. Vương Sướng chi điệt phạm tội 'giả mạo' không phải tử tôn mà dám tập tước, nên lưu đày hai ngàn dặm, người kế tục buộc phải cải chính."

Đã chỉ cần hắn viết phán văn, đương nhiên cứ dựa theo Đường luật đương thời mà phán, nào cần để ý ai khác nghĩ gì!

~~

Trong Lại bộ viện vang lên tiếng chiêng, các tiểu lại bắt đầu thu bài, sau đó ôm bài thi theo Đạt Hề Tuần đến đại sảnh.

Trên đường, bọn họ nhìn xem tiêu ký trên bài thi, lọc ra những bài của người có gia thế bất phàm, hoặc đã đút lót đầy đủ. Khi vào sảnh, đem những bài này đặt lên trên cùng.

Duy chỉ có bài của Tiết Bạch là không ai dám động vào, để nguyên vị trí.

"Ai."

Trần Hi Liệt cũng đến, xem qua một bài thi, than thở: "Tên tiểu tử này, một chút mặt mũi cũng không cho lão phu đây mà."

Đạt Hề Tuần nói: "Nhưng hắn thông thạo Đường luật. Vụ án này đúng là nên phán lưu đày hai ngàn dặm, chứ không phải giam hai năm."

"Phán tốt thì có tác dụng gì?" Trần Hi Liệt nói: "Lời phán viết đến không chút văn vẻ, xấu hổ thay cho Trạng nguyên lang... chuẩn bị bút mực."

Đạt Hề Tuần sửng sốt, cảm thấy chua xót cho vị Tả tướng này, nói: "Lại bộ vẫn có thư lại giỏi thư pháp mà."

Trần Hi Liệt cười khổ: "Lão phu tự làm, nét chữ Nhan này khó bắt chước."

"Tả tướng vất vả rồi."

Giấy mực trải ra, Trần Hi Liệt cầm bút, bắt đầu chép lại bài phán văn cho Tiết Bạch.

Không thì sao chứ? Hữu tướng đã nói rồi, phải để tiểu tử này qua kỳ thi Lại bộ. Dù không vui, cũng phải nhịn, không thể làm hỏng việc.

"Đừng nhìn lão phu nữa." Trần Hi Liệt vừa chép vừa nói: "Cho tiểu tử này chức gì, đã nghĩ ra chưa?"

Đạt Hề Tuần nói: "Hữu tướng vốn định cho hắn cơ hội, nhưng hắn không chịu mềm mỏng chút nào, đành chọn một chức Giang Nam Đông, Tây đạo Vọng huyện Huyện úy, đuổi ra khỏi kinh thành là thích hợp nhất."

Huyện thời Đường chia làm mười loại: Xích, Thứ Xích, Kỵ, Thứ Kỵ, Vọng, Khẩn, Thượng, Trung, Trung Hạ, Hạ. Quan huyện cũng có phẩm trật khác nhau, như Huyện úy, từ chánh bát phẩm thượng đến tòng cửu phẩm hạ.

Đạt Hề Tuần nghĩ, cho Tiết Bạch chức Vọng huyện Huyện úy chánh cửu phẩm thượng, cũng xứng với danh hiệu Trạng nguyên, đồng thời đem hắn đuổi ra kinh thành, dẹp bỏ những phiền phức kia.

Hắn nhìn chỗ trống, cuối cùng nói: "Đông Dương huyện úy, thế nào? Là Vọng huyện của Vụ Châu, chức vị mà tiến sĩ bình thường muốn cầu cũng không được."

Câu hỏi "thế nào" cũng thừa, vì việc Hữu tướng phủ đã định. Trần Hi Liệt không nói gì, lặng lẽ chép xong bài phán văn, nói: "Được thôi, uổng công lão phu khuyên tên tiểu tử này, thật không biết lòng tốt của người khác là gì."

Thế là, bọn họ liền viết xuống "Đề xuất bổ nhiệm Tiết Bạch nhậm chức Đông Dương huyện úy", cùng với các đề xuất bổ nhiệm khác đưa đến nội sảnh Trung thư tỉnh, rồi gom chung với các văn thư khác chuyển đến Hữu tướng phủ, để Lý Lâm Phủ phê duyệt.

Phải nói, hiệu suất Lý Lâm Phủ xử lý sự vụ rất nhanh. Chưa đầy một canh giờ, tất cả văn thư đã trở lại Trung thư tỉnh.

Mấy vị quan viên đang phân loại, sắp đem đề xuất bổ nhiệm của Lại bộ về, thì bỗng nghe có người quát một câu.

"Khoan đã."

Bọn họ quay lại, thấy Dương Tiêm đến, ai nấy đều kinh ngạc.

Dương Tiêm khoác tử bào, thẳng đến ngồi lên ghế chủ tọa, vuốt tay áo, nói: "Có phải đề xuất bổ nhiệm của Lại bộ không? Đưa cho bản tướng xem."

Nghe đến hai chữ "bản tướng", mọi người mới nhớ ra, vị quốc cữu này là "đồng Trung thư môn hạ bình chương sự". Dù chưa từng tham gia việc Trung thư tỉnh, nhưng thực sự ông ta có quyền này.

Lập tức có quan viên ra hiệu cho tiểu lại ở xa, báo cho Hữu tướng.

Dương Tiêm thấy hết trong mắt, nhưng không quan tâm, nói: "Bảo ngươi đưa đây."

"Dạ." Đề xuất bổ nhiệm được mở ra, Dương Tiêm nhìn thấy Lý Lâm Phủ đã đóng dấu.

Lần đầu xử lý công văn Trung thư tỉnh, hắn không có kinh nghiệm, trực tiếp gạch bỏ "Đông Dương huyện úy", viết bên cạnh "Bí thư tỉnh Giáo thư lang" này.

Bởi vì trong các chức khởi đầu sự nghiệp, đây là một trong những chức tốt nhất. Tuy chỉ có tòng cửu phẩm thượng, nhưng là quan trung ương, thích hợp làm bàn đạp thăng tiến.

Tiết Bạch nếu ra ngoài nhậm chức, sau khi làm Giáo thư lang rồi mới ra ngoài nhậm chức, phẩm trật và nơi đến sẽ khác xa.

Nhưng động tác này của Dương Tiêm đều khiến các quan viên xung quanh trợn mắt há mồm kinh ngạc.

"Quốc cữu, làm vậy không được..."

Dương Tiêm không thèm nghe, nói: "Sao? Ta là đồng Trung thư môn hạ bình chương sự mà không có quyền này sao? Có cần hỏi thử Thánh nhân một chút không?"

"Dạ... hạ quan nói là, phải chăng nên sao chép lại bản đề xuất bổ nhiệm này lần nữa?"

"Cũng tốt." Dương Tiêm liền sao chép lại một lần, cũng không cần tìm Lý Lâm Phủ đóng dấu, mà lấy ấn của mình, chấm vào hồng mực, hà hơi cho ấm, rồi "bụp" một tiếng đóng xuống.

___________

*Đông tập: kỳ tuyển chọn quan lại bổ sung vào cuối năm.

*thuyên tuyển: Là hệ thống tuyển chọn, bổ nhiệm và thăng chức quan lại thông qua thi cử + xét duyệt hồ sơ. Khác với khoa cử thông thường (như thi Hương/thi Hội) "thuyên tuyển" tập trung vào đánh giá năng lực thực tế và thâm niên công vụ.

*sĩ đồ (hoạn lộ): con đường làm quan.

*"Phụ chiêu tử mục, thiên linh bất dịch chi nghi; Kế tổ thừa thiêu, vạn đại tương nhân chi đạo. Nhược cốt nhục vô sảng, thi cưu chi mỹ khắc xương; Huyết chúc bất đồng, minh linh chi tử hà ký?"

~"Cha chiêu, con mục (theo thứ tự tế tự) - lễ nghi ngàn năm chẳng đổi; Kế tục tổ tiên, nối dõi tông đường - đạo lý vạn đời vẫn theo. Nếu cốt nhục không lầm, gia phong sẽ rạng rỡ như điển tích chim thư cưu; Máu mủ chẳng đồng, con sâu mọt nào đáng để gửi gắm?"

*điệt: chỉ con trai của anh/chị/em.

*Giang Nam Đông Đạo (江南东道): Bao gồm khu vực nay là Chiết Giang, Phúc Kiến, phía đông Giang Tô.

Giang Nam Tây Đạo (江南西道): Bao gồm khu vực nay là Giang Tây, Hồ Nam, một phần An Huy.

Lưu ý: Thời Đường, "Đạo" (道) là cấp hành chính lớn nhất, tương đương "vùng" hoặc "khu vực".