Kỳ thi xuân (2)

Bấy giờ, xem bảng vàng, đám người trong thiên hạ đều sửng sốt, hoảng hốt, ngay cả những người đỗ đạt thuộc tầng lớp thứ dân cũng không khỏi nghi ngờ, e rằng bảng vàng đã bị đánh tráo. Kỳ thi xuân lần này, các vị chủ khảo đều là thế gia đại sĩ, không thể có chuyện lạ lùng đến thế! Chẳng lẽ Tề Kính Thần đã phát điên, lại dám âm thầm làm ra chuyện kỳ lạ đến vậy?

Trong chốc lát, giới sĩ phu trở nên hỗn loạn, các thế gia hào môn trong thành Kiến Khang cũng đều xôn xao. Bất kể có thân thiết với Tề gia hay không, đã từng dâng lễ hay chưa, con cháu học hành giỏi giang hay hư hỏng, tất cả đều như bị chọc vào tổ ong vỡ tan. Họ lũ lượt kéo đến Tề gia, lòng sốt sắng hơn cả khi van xin dâng lễ, khí thế hừng hực đòi một lời giải thích rõ ràng.

Khi ấy, Tả tướng triều đình là Tề Chương vốn cũng không ngờ chuyện này lại xảy ra.

Ngày công bố bảng vàng, ông đang ngồi uống trà trong nha môn, bỗng ngẩng lên thấy đám đồng liêu bên ngoài ào ạt kéo đến, mặt mày đỏ bừng, giọng điệu nóng nảy vây lấy ông, khiến Tả tướng bối rối, không rõ nguyên do. Hỏi ra, một bằng hữu cũ vừa giận vừa thở dài bảo: “Ngài thật không biết sao? Mau về xem đi! Nhi tử của ngài, Tề Kính Thần… (lại thở dài một tiếng)!”

Tả tướng có bốn nhi tử, Tề gia đời này càng có nhiều nhi tử, người ông yên tâm nhất chính là nhị tử, không chỉ chưa từng khiến ông phiền lòng mà cũng chưa bao giờ làm ông thất vọng. Nay nghe người ta bàn tán chuyện bất ổn của nhị tử, ông thật sự không thể hiểu nổi, cảm thấy chuyện quá vô lý. Chỉ vì thấy nhiều người phẫn nộ kéo đến, trong lòng ông cũng chẳng khỏi bồn chồn, vội từ chối các vị đại nhân đang tìm gặp, thúc giục xe ngựa chạy về phủ ngay lập tức.

Khi về đến nơi, cổng phủ bên ngoài đã đông nghịt người, ai nấy đều mặt mày nghiêm trọng, đến để đòi một lời giải thích rõ ràng. Thấy Tả tướng trở về, họ liền cùng nhau xông tới. Ông cảm thấy phiền phức mà lại không rõ đầu đuôi câu chuyện, chỉ thấy trong lòng một ngọn lửa giận dữ bùng lên. Khi cuối cùng qua được cổng phủ, tách khỏi đám ồn ào, ông không kiềm được giận dữ, gọi tiểu đồng đến, nghiêm giọng ra lệnh: “Đi gọi nhị công tử trở về đây ngay cho ta!”

Khi Tề Anh trở về phủ, đêm đã lên đèn, đám đông tụ tập trước cổng phủ cũng đã bị giải tán.

Chàng chỉ khẽ liếc qua cửa phủ vắng vẻ, rồi không nói một lời liền bước vào.

Thanh Trúc theo sát công tử, trong lòng thấp thỏm bất an, luôn cảm thấy hôm nay trong phủ không khí có phần khác lạ. Từ cửa lớn vào chính đường, những nha hoàn, tiểu đồng gặp trên đường ai nấy đều thần sắc khác thường, phảng phất nét hoảng hốt ẩn hiện trong ánh mắt họ. Trong lòng Thanh Trúc càng thêm lo sợ.

Chỉ có công tử dường như vẫn như ngày thường, Thanh Trúc len lén liếc nhìn, chỉ thấy sắc mặt chàng vẫn điềm đạm như xưa, hơi thở bình tĩnh, bước chân vững chãi tiến về chính đường.

Chính đường đèn đuốc sáng choang, Tả tướng cùng phu nhân Nghiêu thị đều có mặt, đại công tử Tề Vân cũng đã ngồi sẵn.

Thường ngày, tướng gia đối với phu nhân vô cùng ân ái, nhưng hôm nay sắc mặt giận dữ, mày râu ủ dột. Nghiêu thị đứng bên dường như muốn khuyên can nhưng lại không dám, thành ra tay chân lóng ngóng không yên. Tề Vân ngồi dưới, thần sắc cũng nặng trĩu ưu tư.

Ba người vừa thấy Tề Anh bước vào, ánh mắt liền đồng loạt đổ dồn về phía chàng. Ánh nhìn tuy hướng về công tử, nhưng Thanh Trúc cũng bất giác rùng mình, còn công tử tựa hồ không để tâm, thản nhiên bước tới hành lễ với song thân và huynh trưởng của mình.

Tướng gia mặt trầm xuống, ngồi nghiêm nghị nơi chủ vị, không cho nhị tử ngồi xuống, chỉ trầm giọng ra lệnh: “Đám hạ nhân lui hết ra ngoài.”

Một lời khiến lòng Thanh Trúc càng thắt lại, linh cảm hôm nay chắc chắn sẽ có đại sự xảy ra. Trong lúc mải lo nghĩ, đám nha hoàn đã lui đi cả, chỉ còn mình hắn đứng đó chưa lui, liền cảm thấy ánh mắt uy nghiêm của tướng gia lướt qua khiến da đầu tê dại, lại nghe công tử nghiêng đầu nói: “Ngươi lui xuống đi.”

Thế là trong chính đường lúc này chỉ còn lại bốn người là Tề Chương, Nghiêu thị, Tề Vân và Tề Anh.

Tề Chương nhìn nhị tử đứng thẳng tắp nơi bậc dưới, sắc mặt khó coi đến lạ thường. Sau khi hạ nhân lui hết, lửa giận vốn bị đè nén liền bùng lên, khí thế quanh người ông như núi đè, khiến người khác nghẹt thở.

Ông chăm chú nhìn Tề Anh, chậm rãi hỏi: “Kết quả tuyển chọn kỳ thi xuân năm nay là chủ ý của con?”

Tề Chương đã sớm biết rõ sự tình.

Chiều nay, lúc đợi Tề Anh hồi phủ, ông đã nhận được tin trong ba vị trí đầu bảng gần như không có lấy một ai xuất thân từ sĩ tộc. Ngay cả tính đến tam giáp, số sĩ tộc có trong bảng cũng chưa tới hai ba phần mười.

Trạng nguyên, bảng nhãn, thám hoa đều là con nhà hàn môn, ngay cả người tuyên đọc trước triều cũng là hàn sĩ. Sự việc vượt quá khuôn phép, khiến người khác kinh hãi. Dù là Đoan Vương đích thân coi sóc kỳ thi cũng chẳng dám làm ngang nhiên đến vậy.

Lý trí mách bảo rằng đây không thể nào là chuyện do Tề Anh làm, nhưng lòng ông vẫn mong còn chút hy vọng, mong rằng có điều gì nhầm lẫn. Chẳng ngờ nhị tử lại bình thản đáp lời: “Thưa phụ thân, đúng là nhi tử tự mình phê duyệt.”

Một lời như đổ dầu vào lửa!

Nghiêu thị biết rõ tính tình trượng phu, biết ông đã kìm nén cơn giận rất lâu, nay Tề Anh lại thẳng thắn như thế, sao có thể không khiến ông càng tức giận hơn?

Chỉ nghe một tiếng “rầm”, Tề Chương giận dữ vỗ mạnh xuống bàn, chén trà văng khỏi mặt bàn, vỡ tan dưới đất. Chính đường bỗng trở nên ngưng trọng, chẳng ai dám bước tới thu dọn. Lại nghe Tề Chương giọng lạnh băng hỏi: “Vì sao làm vậy?”

Lần này đến cả Tề Vân cũng cảm thấy phụ thân đã ở bờ vực của cơn giận, vội vàng dùng ánh mắt ra hiệu cho đệ đệ mình. Chẳng ngờ người xưa nay khéo léo như Tề Anh lại dường như không hiểu ý, thản nhiên đáp: “Hai giáp đầu đều là người có thực học, nhi tử chỉ công tâm chấm bài thi. Để tránh dị nghị, bài thi của bốn người đứng đầu đã được dán ngoài cửa Cống viện, mặc cho người trong thiên hạ bình phẩm, xem xét, đánh giá. Nếu có người dị nghị, xin cứ bày tỏ tại sĩ lâm.”

Lời này hoàn toàn không phải giả.

Từ trước tới nay, kỳ thi mùa xuân chấm bài luôn thiên vị sĩ tộc, chưa từng có chuyện công khai bài thi như vậy. Nay Tề Anh làm điều đó, tự nhiên khiến cả triều chấn động. Ba bài nhất giáp cùng bài thứ tư đều đã được dán cả ngày ngoài Cống viện, người trong thiên hạ đã xem không biết bao nhiêu lượt, nhưng đến nay vẫn chưa ai dám chỉ trích. Dù sĩ tộc bất mãn, cũng không ai dám nói bài của mình hay hơn.

Tề Chương nghe thế càng phẫn nộ, chỉ thẳng vào mặt nhi tử, quát: “Công tâm chấm bài? Con làm quan bao nhiêu năm rồi? Nay lại nói những lời ngây thơ như đứa trẻ ba tuổi! Quỳ xuống cho ta!”

Tướng gia từ khi qua tuổi năm mươi vốn ít khi nổi giận, đối với con cháu trong nhà càng thêm khoan hòa. Dù hai nhi tử bất thành như Tề Ninh, Tề Lạc ông cũng không còn la mắng. Nào ngờ hôm nay vì nhị tử mà ông luôn lấy làm kiêu hãnh lại nổi giận long trời lở đất.

Tề Anh vẫn không phản bác, nghe lệnh liền vén áo quỳ xuống đất, không hề do dự.

Chính thái độ ung dung ấy lại càng khiến Tề Chương nổi trận lôi đình, bật cười mà trong lòng đầy giận dữ, bước hai bước đến gần, gằn giọng: “Con bị điên rồi sao? Hay ngu độn đến mức này? Con dìm sĩ tộc, nâng hàn môn, bách quan thiên hạ sẽ nghĩ sao? Hoàng đế cùng hai vị Hoàng tử sẽ nhìn nhận ra sao? Cả triều đình sẽ cho rằng gia tộc ta muốn ngả về phe Đoan Vương!”

Tề Chương giận đến nỗi phải đi đi lại lại, vừa đi vừa quát: “Còn các thế gia khác, con có từng nghĩ đến chưa? Từ sau khi dán bảng, bao nhiêu người đến tìm ta, ai cũng muốn một lời giải thích! Con tưởng gia tộc chúng ta là cái gì? Tề gia tuy là đại thế gia, căn cơ vững chắc, nhưng hành động của con chẳng khác nào đối địch với toàn bộ sĩ tộc! Một mình không địch nổi quần hùng, lẽ thường tình ấy con lại không hiểu sao?”

Ông giận đến mức sắc mặt trắng bệch, hơi thở gấp gáp, bước chân cũng không vững. Tề Vân vội đỡ lấy, miệng khuyên can: “Phụ thân bớt giận, Kính Thần không phải người khinh suất, chắc hẳn có dụng ý trong lòng…”

Nghiêu thị cũng vội dâng trà, Tướng gia không nhận, chỉ đăm đăm nhìn nhi tử đang quỳ thẳng tắp, sắc mặt sắt lạnh, khẽ gật đầu nói: “Tốt, nó không phải kẻ khinh suất, vậy cứ để nó nói, xem thử rốt cuộc vì lý do gì mà dám hành sự lố lăng đến vậy!”

Lời nói tuy chua chát nhưng cũng xem như cho Tề Anh cơ hội phân trần, Tề Vân nghe vậy liền mừng thầm, lập tức ra hiệu mong đệ đệ nhanh chóng nói điều gì đó để xoa dịu phụ thân mình.

Nào ngờ Tề Anh mắt phượng chẳng hề động đậy, chẳng lui mà lại tiến lên một bước. Chẳng những không hề có ý trấn an phụ thân, trái lại còn chắp tay trình bày rằng: “Kiến Khang nay tuy giả bộ có dáng vẻ thái bình, song ngoài thành đã loạn lạc bốn phương. Đại Lương nếu còn không mưu cầu thay đổi, ắt họa Nam Độ thuở xưa sẽ tái diễn. Trường Giang đã vượt, ngày sau còn lùi tới phương nào nữa? Sĩ tộc chuyên quyền, trăm hại không một lợi. Nếu chẳng kịp thời cắt bỏ cái cũ nát, kiến lập điều mới, thì ngày quốc tang đã chẳng còn xa nữa!”

Lời Tề Anh vừa dứt, chính đường như rơi vào sự tịch mịch, phảng phất có thể nghe được tiếng kim rơi. Phụ thân chàng bấy giờ bật cười khẽ, đó là lúc cơn giận đã dâng cao đến cực độ.

Ông liếc nhìn phu nhân cùng trưởng tử đứng hai bên, đoạn chỉ tay về phía Tề Anh, cất giọng hỏi: “Nó vừa mới nói gì, hai người đều đã nghe rõ rồi chứ?”

Phu nhân Nghiêu thị vốn chẳng rõ chuyện triều chính, tất nhiên chẳng thể hiểu được cặn kẽ. Tề Vân, trưởng tử, sắc mặt đã hiện vẻ khó xử, cũng không biết khuyên thế nào cho phải, chỉ cất giọng nhỏ nhẹ: “Phụ thân…”

Tề Chương chẳng còn ngó ngàng đến ai nữa, hất tay, hất chân, phủi bỏ sự dìu đỡ của phu nhân và trưởng tử mình, từng bước chậm rãi tiến đến trước mặt nhị tử. Giọng ông trầm thấp, lại càng lộ rõ vẻ sát khí lạnh lẽo.

Từng chữ từng lời, ông chất vấn: “Lời lẽ thật hay! Vậy ra, hành vi ngông cuồng con đã làm hôm nay… là vì đại nghĩa quốc gia ư?”

Tề Chương bật cười, tiếng cười ấy lẫn vẻ khinh miệt, lại như nhuốm cả sự tang thương của thế sự.

“Kính Thần, con làm quan bao năm, ta tưởng con đã thấu tỏ sự đời. Nào ngờ vẫn hồ đồ, chẳng biết điều! Con tưởng trong triều này chỉ có mình con là trung liệt hay sao? Chỉ có con biết lo cho xã tắc, biết thời thế hay sao chứ? Con là thần tử, chẳng phải quân vương!”

Tề Chương chắp tay sau lưng, khí sắc nghiêm khắc đến lạ thường. “Vận mệnh giang sơn là điều Thánh thượng tự cân nhắc, chẳng phải thứ thần tử như ta và con có quyền xen vào đâu! Thứ ta cần nghĩ đến là gia tộc bình an, là tổ tiên rạng danh, là con cháu muôn đời của Tề gia, là giữ lấy tính mạng dưới cái danh vọng lừng lẫy ấy!”

“Con bảo đây là tầm thường ư, Kính Thần?” Ông tiến lên một bước, giọng đầy chất vấn. “Không, đây là quy củ! Biết bao triều đại, biết bao gia tộc, biết bao người đã phải trả giá để lập ra quy củ ấy, cớ gì con lại dám phá bỏ? Dù cho con tài kinh thiên, trí thông cổ kim, thì cũng chỉ là hạt bụi giữa dòng lịch sử cuồn cuộn mà thôi. Con có gì để thay đổi tất cả những điều ấy?”

“Tề Kính Thần! Chẳng lẽ thiên hạ này tán dương con quá mức nên con đã quên mất chính mình là ai?” Lời ông nói ra, trầm tựa đỉnh núi, sắc như lưỡi gươm xuyên tim. Song Tề Anh chỉ cúi đầu quỳ xuống, mặt vẫn điềm nhiên như chẳng vướng chút bụi trần nào.

Tề Chương tựa hồ đã mệt mỏi, trầm mặc một hồi, rồi đưa tay xoa trán, giọng nói nghe đầy vẻ uể oải: “Dù dùng cách gì cũng phải nhanh chóng sửa lại bảng kết quả kỳ thi mùa xuân. Trong ba ngày, phải phát lại chiếu thư mới. Về phần Thánh thượng, ta sẽ tự mình giải trình thay con.”

Lời vừa dứt, cơn giận của Tướng gia tựa hồ cũng tan theo gió. Tề Vân đứng bên âm thầm thở phào, mắt nhìn mũi, mũi nhìn tim. Dẫu trong lòng chẳng tán thành việc phụ thân tự ý thay đổi bảng vàng, song giờ phút này, vẫn nên thuận theo trước, kẻo lại khiến gia đình thêm rối ren.

Nào ngờ đêm nay đệ đệ mình lại khác thường đến lạ, chuyện rõ ràng là lẽ thường tình, vậy mà hắn lại như chẳng hiểu thấu, còn đáp lại rằng: “Kỳ thi mùa xuân chọn sĩ là đại sự quốc gia, há có thể do một gia tộc mà định đoạt được. Bảng này đã ban, lòng nhi tử đã quyết thì không có lý do gì để sửa lại. Xin phụ thân lượng thứ.”

Lời ấy nhẹ như mây bay, song lại tựa muối tạt vào lửa!

Tề Vân nghe vậy mà lòng run như cầy sấy. Quả nhiên Phụ thân lại càng nổi giận, gằn từng chữ: “Ta hỏi lại lần nữa, bảng này, con sửa hay không sửa?!”

Tề Anh vẫn im lặng không đáp.

Sắc mặt Tề Chương đã khó coi đến mức chẳng thể diễn tả, nhìn Tề Anh chốc gật đầu, chốc lại lắc đầu liên tục, rồi liên tục nói ba tiếng “Được, được lắm”, sau cùng ánh mắt như lưỡi dao lóe sáng, tựa hồ đã hạ quyết tâm. Ông quay sang trưởng tử, nhẹ nhàng phân phó: “Đi, thay ta lấy gia pháp lại đây.”