Chờ thời điểm rút ECMO

Cúp máy của cô bạn thân, một cuộc gọi khác lại đến.

Hóa ra khi cô vừa rời khỏi Quốc Trắc, mọi người đã tiến hành theo ý kiến thống nhất từ buổi họp sáng, bắt đầu thử nghiệm thao tác phục hồi phổi trong quá trình chuẩn bị rút ECMO cho bệnh nhân – kết quả xem ra không khả quan.

Vương chủ nhiệm gọi, vẻ hoang mang hỏi: “Không phải cô nói bệnh nhân sắp được rút máy rồi sao?”

“Dục tốc bất đạt”, câu nói ấy rất đúng trên lâm sàng.

Ban đầu khi có thêm bệnh nhân mới, người sốt ruột nhất đáng ra nên là Tạ Uyển Oánh, nhưng thực tế không hẳn vậy. Chứng tỏ sự nóng lòng của bác sĩ phụ thuộc nhiều vào tự tin vào tình trạng bệnh và tay nghề của mình.

Nghe giọng lo lắng của Vương chủ nhiệm, Tạ Uyển Oánh mới nhớ ra sáng nay mình chưa từng khẳng định bệnh nhân có thể rút máy được.

Việc rút ECMO rất phức tạp.

Bác sĩ không thể tùy tiện rút máy. Nếu chưa ổn định mà phải đặt lại nội khí quản, lại phải trải qua phẫu thuật vá thành mạch khi rút ống thông động mạch – đủ thấy tổn thương lên mạch máu lớn đến mức nào.

Mạch máu của bệnh nhân có hạn, không thể thử nghiệm vô số lần. Bảo vệ mạch máu luôn là điều mà bác sĩ lâm sàng cân nhắc hàng đầu.

Hơn nữa, bệnh nhân ngoài ECMO còn dùng máy thở và máy lọc máu. Thứ tự rút máy phải được cân nhắc kỹ; thậm chí có khi bác sĩ thử rút ống thông khí trước 24 giờ để quan sát rồi mới quyết định rút ECMO.

Cô đề nghị điều chỉnh thông số máy thở nhằm luyện tập phục hồi phổi là để làm giãn nở vùng phổi xẹp, thúc đẩy hồi phục chức năng phổi. Về cơ bản, đây chỉ là bước đầu trong quá trình phục hồi phổi trước khi rút ECMO.

Đừng quên Trương đại lão chọn chế độ V-A ECMO cho bệnh nhân, tức là hỗ trợ cả tim. Muốn rút ECMO thì ngoài theo dõi phổi còn phải quan sát chức năng tim.

Tóm lại, chỉ khi chức năng tim phổi đều đạt yêu cầu thì mới có thể rút máy. Đo lường các chỉ số này không đơn giản chỉ nhìn vào báo cáo máu hay những báo cáo khác.

Chẳng hạn, theo dõi chức năng tim ngoài giám sát thông số máy ECMO và điện tâm đồ hằng ngày, trước khi rút máy còn phải làm các xét nghiệm tim chuyên sâu. Như đã nói trước đó, siêu âm tim qua thực quản đánh giá chính xác hơn chức năng tim.

Ngoài thiết bị xét nghiệm, tình trạng dùng thuốc của bệnh nhân cũng là tham chiếu quan trọng. Sau khi rút máy, nếu không muốn đặt lại nội khí quản thì cần có phương án thay thế máy móc bằng thuốc: thuốc tăng co bóp cơ tim và thuốc vận mạch. Việc có thể dùng thuốc thay máy hiệu quả hay không cần bác sĩ nghiên cứu thử nghiệm trước khi rút máy.

Vì vậy, khi giảm lưu lượng ECMO trước rút máy kết hợp dùng một liều nhất định các loại thuốc đó có thể đánh giá sơ bộ.

Nghe Tạ Uyển Oánh giảng giải qua điện thoại, Vương chủ nhiệm ICU Quốc Trắc lại càng thấm thía tầm quan trọng của việc đi nghe Thầy Tạ. Ông vội lấy bút ghi chép, trong lòng nghĩ lát nữa phải đi tìm Trương đại lão để giữ chân nhân tài.

Nếu không có hướng dẫn của Thầy Tạ, lúc này họ dễ biến bệnh nhân thành “chuột bạch”, thậm chí có thể “giết chết” người bệnh.