Đảo ngược tư duy chẩn đoán

Bác sĩ giỏi trước hết là người chẩn đoán chính xác.

Chẩn đoán học là môn học nền tảng của y học, mọi chuyên ngành lâm sàng đều phải học. Đồng thời, chẩn đoán học còn là môn học ứng dụng, cần kết hợp chặt chẽ với thực tế.

Chính vì vậy, nhiều khi các nhân viên y tế lâm sàng do bị ràng buộc bởi những điều kiện thực tế và đủ loại lý do khác nhau, nên những kiến thức cơ bản đáng ra phải nhớ lại quên mất.

Nói như vậy để hiểu rằng, việc các bác sĩ chỉnh hình tại hiện trường kêu lên rằng mình thua ngay từ vạch xuất phát có phải là vì thực sự họ thua kém về kỹ thuật không?

Câu trả lời, bác sĩ Mã muốn giơ tay phát biểu ngay, không phải vậy.

Là người đầu tiên bị hai vị Khâm sai bắt lỗi tối nay, bác sĩ Mã tự cho mình là người có tư cách nhất để nhận định sự việc này.

Hai vị Khâm sai đi đến đâu “bắt lỗi” đến đó.

Ngay cả khi Khâm sai không hề có ý định “bắt lỗi”, anh cũng vô thức đem hành vi lâm sàng của mình ra so sánh với tiêu chuẩn của Khâm sai rồi phát hiện ra sai sót.

Các bác sĩ chỉnh hình tại hiện trường cũng giống như anh, bác sĩ Mã, bác sĩ Trương và các đồng nghiệp khác, đều mắc phải sai lầm tư duy thường gặp trong lâm sàng, rơi vào cái bẫy tư duy.

Như bác sĩ Tạ đã chỉ ra ngay từ đầu về lỗi sai của bác sĩ Mã, những bác sĩ chỉnh hình này từng ngày bị ràng buộc bởi quá nhiều hiện tượng thực tế lâm sàng, dần dần hình thành lối mòn tư duy, thậm chí là tư duy cố định.

Cho nên, trong các buổi thảo luận học thuật về từng trường hợp lâm sàng, các bác sĩ này tranh luận rất sôi nổi, nhiệt tình, nhưng vẫn không thể thoát khỏi lối mòn tư duy sai lệch.

Mọi người khen thao tác của Ôn bác sĩ và bác sĩ Tạ giống như đảo ngược thời gian, nhưng có ai nghĩ đến việc cần phải đảo ngược tư duy chẩn đoán không?

Các bác sĩ chỉnh hình vừa kêu mình thua ngay vạch xuất phát thì im bặt, chắc là vừa kêu vừa nhận ra sai sót của bản thân.

Trong sách giáo khoa chẩn đoán học, mỗi chương nói về một bệnh đều đề cập đến nguyên nhân gây bệnh trước tiên.

Nguyên nhân gây bệnh từ đâu mà có? Phải tư duy ngược lại.

Không thể nói các bác sĩ lâm sàng không quan tâm đến nguyên nhân gây bệnh, ai cũng quan tâm. Nhưng phần lớn chỉ nghĩ đến nguyên nhân một cách chung chung, như phân loại trong sách giáo khoa. Muốn họ suy nghĩ sâu sắc, cụ thể về nguyên nhân của từng trường hợp lại gần như không thể.

Như đã nói ở trên, trong thực tế, người nhà bệnh nhân luôn thúc giục, nhất là khi bệnh nhân cấp tính, có thể nghĩ đến nguyên nhân chung chung trong thời gian ngắn đã là rất tốt rồi.

Nhưng phải biết rằng, từ khi còn là sinh viên y khoa, các thầy cô luôn yêu cầu thảo luận kỹ nguyên nhân gây bệnh của từng trường hợp cụ thể rồi mới bàn đến kế hoạch điều trị.

Buổi thảo luận của khoa Chỉnh hình vừa qua thì ngược lại, ai cũng tranh nhau thảo luận phương án điều trị, chẳng mấy ai tích cực bàn về nguyên nhân gây bệnh.

Đây là một lỗi sai khác mà những bác sĩ lão luyện thường mắc phải, như bác sĩ Trương ở khoa Thận nghĩ: “Tôi thấy đây là bệnh thường gặp nên không có gì để mổ xẻ.”

Giờ đã rõ, ngay cả khi chẩn đoán không sai, bệnh thường gặp thì việc tiếp tục đào sâu nguyên nhân gây bệnh vẫn là điều quan trọng không thể thay thế với bác sĩ lâm sàng, là chìa khóa để bác sĩ chiến thắng bệnh tật.

Nếu họ giống Ôn bác sĩ và bác sĩ Tạ, suy nghĩ kỹ hơn về chẩn đoán của trường hợp, có thể họ cũng sẽ phát hiện ra điều đặc biệt trong trường hợp này, thì người tạo ra kỳ tích không chỉ có Ôn bác sĩ và bác sĩ Tạ mà còn có thể là chính họ.

Những người này bắt đầu nhanh chóng xem lại phim chụp trước phẫu thuật của bệnh nhân.