Ghép xương: Sự kết hợp giữa tự thân và nhân tạo

Xương là một phần cấu tạo nên cơ thể con người, được hình thành từ các mô xương, trong đó các tế bào xương sống là thành phần chính. Mặc dù các bác sĩ Chỉnh hình thường phải sử dụng những dụng cụ khá nặng nề, nhưng tương tự như các khoa ngoại khác, họ luôn mong muốn dùng chính tế bào của bệnh nhân để điều trị các phần cơ thể bị tổn thương. Bởi lẽ, đây là phương pháp tự nhiên nhất, mang lại hiệu quả lâu dài và ít tác dụng phụ nhất. Theo lý tưởng này, vật liệu xương tốt nhất để lấp đầy các khoảng trống chính là xương tự thân. Xương tự thân là xương được lấy từ một phần xương khỏe mạnh khác của chính bệnh nhân, hoặc chiết xuất vật chất xương (thường là xương xốp) từ một xương lớn nào đó trên cơ thể họ. Chỉ cần hình dung đến bước phẫu thuật lấy xương này, bệnh nhân và người nhà đã có thể cảm nhận được nỗi đau lớn mà người bệnh phải chịu đựng. Trong quá khứ, khi khoa học vật liệu chưa có những đột phá, các bác sĩ và bệnh nhân không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận con đường này, dù đau đớn. Do đó, xương tự thân không phải lúc nào cũng là giải pháp tối ưu. Nếu nói rằng sử dụng tế bào của chính bệnh nhân là tốt nhất, vậy trường hợp không thể lấy xương tự thân thì phải làm sao? Ở đây cần làm rõ một điều: Các bác sĩ kỳ vọng vào khả năng tự chữa lành của tế bào cơ thể, chứ không nhất thiết phải là xương tự thân. Nhờ sự nghiên cứu và phát triển không ngừng của khoa học vật liệu, các nhà khoa học và bác sĩ đã nhận ra rằng, chỉ cần tìm được vật liệu có thể hòa hợp với tế bào cơ thể, tựa như muối hòa tan trong nước, thì không cần thiết phải dùng các mô khác của bệnh nhân để lấp đầy khoảng trống. Đây là một lĩnh vực nghiên cứu tiên phong trong y học hiện đại, và chúng ta thường nghe các bác sĩ nhắc đến thuật ngữ chuyên ngành là 'tính tương hợp sinh học của vật liệu'. Ngoài tính tương hợp sinh học, xương còn có những đặc tính riêng biệt, buộc các bác sĩ Chỉnh hình phải cân nhắc nhiều yếu tố khác khi lựa chọn vật liệu chuyên dụng. Chẳng hạn, vật liệu đó phải có chức năng tương tự xương người, có thể chịu được sự truyền tải cơ học của cơ thể và sở hữu những đặc tính cơ học nhất định. Vật liệu cũng cần có cấu trúc xốp để tế bào cơ thể dễ dàng xâm nhập và phát triển. Tốt nhất là nó có thể được cơ thể hấp thụ và phân hủy dần, giống như chỉ khâu tự tiêu, nhưng tốc độ hấp thụ phải gần như đồng bộ với tốc độ phát triển của tế bào xương mới. Cuối cùng, vật liệu phải dễ dàng tạo hình, tựa như thạch cao, vì xương người vốn có cấu trúc ba chiều. Tất cả những yêu cầu trên một lần nữa khẳng định rằng y học là một ngành khoa học tổng hợp những kỹ thuật tiên tiến nhất. Vậy có tồn tại vật liệu như vậy không? Có, nhưng chắc chắn chưa thể tìm được vật liệu hoàn hảo nhất. Nếu có thể, loài người đã sớm giải mã được khoa học sự sống, thậm chí có thể thay thế Chúa sáng tạo ra con người. Do đó, xương nhân tạo không thể thay thế hoàn toàn xương tự thân trong mọi trường hợp. Quay trở lại trường hợp bệnh nhân đang được phẫu thuật. Vì bệnh nhân còn nhỏ, các bác sĩ chắc chắn sẽ không tùy tiện cắt bỏ xương khỏe mạnh của cậu bé, trừ khi đó là lựa chọn bất đắc dĩ. Tuy nhiên, ca phẫu thuật cột sống này yêu cầu loại bỏ toàn bộ một khối xương lớn, không giống như các ca phẫu thuật tổn thương xương khác chỉ cần lấp đầy một phần thiếu hụt bằng xương nhân tạo. Nói một cách dễ hiểu, sau khi loại bỏ một khối xương lớn như vậy, phần xương bị thiếu hụt quá nhiều, không phù hợp để lấp đầy hoàn toàn bằng xương nhân tạo. Dù muốn tận dụng khả năng tự tái tạo của tế bào cơ thể, nhưng lại không có 'đất' để gieo 'hạt giống'. Vì vậy, các bác sĩ sẽ trộn xương tự thân của bệnh nhân với xương nhân tạo để cấy ghép. Việc này tương đương với việc sử dụng xương nhân tạo để bù đắp lượng xương tự thân còn thiếu trong một khoảng thời gian nhất định, chờ đợi xương tự thân phát triển. Tỷ lệ hỗn hợp có thể là 1:1. Nếu không thể cắt xương ở những vị trí khác, vậy lấy xương tự thân ở đâu? Các bác sĩ có thể lấy tại chỗ. Ví dụ, khoa Ngoại Cột sống thường tận dụng phần xương đã cắt bỏ, như xương sườn, nghiền thành xương vụn để trộn với vật liệu ghép, tạo thành xương tự thân hỗn hợp.