Khám đồng tử nghi vấn

Những đồng nghiệp trẻ tuổi sợ phiền phức như vậy không ít, nên Bác sĩ Lưu hiểu đối tác này thuộc kiểu người gì, nên không giận dữ.

Dù sao Bác sĩ Lưu hành nghề hơn Bạn học Lý một năm, ăn cơm lâu hơn một năm, vì vậy đối với những người trẻ tuổi có kiến thức chuyên môn thấp hơn mình thì thường khoan dung hơn.

Hai người phối hợp khám bệnh nhân.

Bác sĩ Lý Khải An lại nhíu mày nói: “Lạ thật, hình như chẳng có vấn đề gì."

Nói đến các triệu chứng khi não bộ có vấn đề, hạng mục kiểm tra cơ bản nhất là kiểm tra đồng tử.

Thực ra, tất cả bệnh nhân khoa thần kinh đều bắt buộc phải kiểm tra đồng tử, phải không?

Trước tiên phải nhắc tới kiến thức giải phẫu về đồng tử.

Kích thước đồng tử của người bình thường khoảng 2 đến 5 mm, trường hợp đặc biệt thì có ngoại lệ, dù sao cũng có người sinh ra đã khác.

Đồng tử sẽ co giãn theo cường độ ánh sáng và sự kích thích của hệ thần kinh giao cảm hoặc phó giao cảm.

Dây thần kinh phó giao cảm điều khiển cơ vòng của đồng tử xuất phát từ dây thần kinh vận nhãn. Đường truyền thần kinh giao cảm điều khiển cơ giãn đồng tử tương đối phức tạp. Trung tâm nằm ở vùng dưới đồi, đường truyền phải đi qua thân não rồi xuống tủy sống, qua đường dẫn thần kinh cổ, khi quay lại sẽ đi qua xoang hang, cuối cùng vào mắt.

Từ đường dẫn truyền kể trên có thể thấy, trường hợp đồng tử bất thường khi thân não có vấn đề đã được giải thích ở phần trước dựa trên giải phẫu học, điều người ta không nghĩ tới là nếu đường dẫn truyền thần kinh cổ bị tổn thương cũng sẽ dẫn tới đồng tử bất thường.

Chỉ cần nói như vậy cũng khiến người ta tưởng tượng kiểm tra đồng tử là kỹ thuật rất phức tạp. Đừng thấy nhiều bác sĩ lâm sàng chỉ cần soi đèn pin vào đồng tử bệnh nhân là xong, thực ra bác sĩ không chuyên khoa thì chưa chắc hiểu tường tận.

Ví dụ như lúc này, hai bác sĩ khoa Ngoại Thần kinh đứng ở cửa, nhìn thấy hai đồng nghiệp cầm đèn pin soi đồng tử bệnh nhân, biểu hiện của Bác sĩ Tống rõ ràng là thờ ơ.

Lớp trưởng Nhạc Văn Đồng suýt nữa muốn kéo Bạn học Lý lại mà nói: “Cậu làm mất mặt lớp trưởng khoa Ngoại Thần kinh rồi, về trường học lại đi."

Kiểm tra đồng tử bằng đèn pin như sách giáo khoa nói là kiểm tra phản xạ ánh sáng của đồng tử. Dựa vào phản ứng của đồng tử với cường độ ánh sáng đã nói, khi chiếu ánh sáng vào một bên đồng tử của người bình thường, cả hai đồng tử sẽ co lại đối xứng, đó chính là phản xạ ánh sáng.

Phản xạ ánh sáng được chia thành phản xạ trực tiếp và phản xạ gián tiếp, dựa trên cơ sở giải phẫu học là đường dẫn truyền phản xạ ánh sáng.

Cụ thể:

Ánh sáng chiếu lên võng mạc một bên mắt kích thích các tế bào cảm quang, truyền thông tin tới tế bào thần kinh võng mạc, tiếp đó đi qua dây thần kinh thị giác, một phần đi qua các vùng não khác nhau, cuối cùng quay trở lại dây thần kinh vận nhãn cả hai bên, theo dây thần kinh mi trong hốc mắt, kích thích cơ vòng đồng tử đối xứng và khiến cả hai đồng tử co lại.

Thao tác bác sĩ dựa trên lý thuyết cơ bản nên làm là chiếu đèn pin vào một bên mắt bệnh nhân, quan sát phản xạ trực tiếp của mắt đó đồng thời quan sát phản xạ gián tiếp của mắt còn lại.

Bạn học Lý thì sao?

Cậu ta cầm đèn pin chiếu qua lại giữa hai đồng tử bệnh nhân.

Có sai không?

Không thể nói là sai.

Kiểm tra đồng tử còn có bài kiểm tra nâng cao gọi là RAPD, cũng là chiếu như vậy.

Nhưng đã hỏi Bạn học Lý có biết đây là bài kiểm tra RAPD hay không?

Bạn học Lý nói: “Bệnh nhân này có phản xạ trực tiếp."

Tha thứ cho Bạn học Lý đi, cậu ấy chưa từng thực tập ở khoa Ngoại Thần kinh hoặc Nội Thần kinh, nên dễ nhầm lẫn thao tác chuyên khoa.

Hơn nữa, nếu anh cảm nhận bệnh nhân khó xác định đồng tử có bất thường không, ít nhất nên thông minh một chút, tắt đèn phòng rồi kiểm tra lại.

Lớp trưởng Nhạc tức đến mức không nói nổi lời nào.