Khi bệnh nhân tự tin mình khỏe

“Bác sĩ xem này, tay tôi không còn run nữa.” Thấy chân tay mình đã ngừng run, chàng trai tỏ ra rất phấn khởi, cho rằng bệnh của mình không hề nghiêm trọng và mong bác sĩ nhanh chóng xác nhận anh ta không có bệnh gì.

Bệnh tật có hay không không phải do bác sĩ quyết định, mà là do bằng chứng y học. Bác sĩ chẩn đoán cần phải dựa vào những bằng chứng đó. Bởi vậy, mỗi khi chứng kiến thái độ và biểu hiện tương tự từ bệnh nhân, các bác sĩ đều không khỏi nở nụ cười chua chát.

Không thể nói bác sĩ không thấu hiểu tâm trạng mong muốn nhanh chóng thoát khỏi bệnh tật của bệnh nhân. Tào Dũng giải thích với bệnh nhân: “Chúng ta cần làm xét nghiệm máu, chụp CT và cộng hưởng từ sọ não, sau đó mới có thể đưa ra chẩn đoán chính xác được.”

“Tôi đã xét nghiệm máu rồi. Bác sĩ Tạ đã cho tôi đi xét nghiệm, đường huyết hoàn toàn bình thường.” Chàng trai liền lấy ra tờ kết quả xét nghiệm đường huyết, giống như người phụ nữ trước đó, đưa cho bác sĩ xem.

Việc một chỉ số đo được có bình thường hay không, người dân có chút kiến thức cơ bản đều có thể tự mình xem và hiểu phần nào, bởi trên phiếu kết quả xét nghiệm, ngoài giá trị đo được, còn có ghi rõ khoảng giá trị bình thường để bác sĩ lâm sàng tham khảo. Nếu chỉ số bất thường, trên phiếu kết quả cũng sẽ được ghi chú rõ ràng.

Cần phải nhấn mạnh rằng, sự hiểu biết của người dân và bác sĩ về vấn đề này là không giống nhau. Người dân thường chỉ dựa vào các giá trị bình thường làm mốc tham chiếu. Trong khi đó, kết quả xét nghiệm máu và hình ảnh học đều đòi hỏi bác sĩ lâm sàng phải kết hợp với tình trạng bệnh lý lâm sàng của bệnh nhân để đưa ra đánh giá tổng hợp.

Điều đó có nghĩa là, một giá trị bình thường không đảm bảo bệnh nhân chắc chắn không có bệnh, và ngược lại, một giá trị bất thường cũng không có nghĩa là bệnh nhân tuyệt đối có bệnh.

Nói tóm lại, các thành phần trong máu người có sự biến động rất lớn, và giá trị đo được thường chỉ phản ánh tình trạng cơ thể của bệnh nhân trong một khoảng thời gian ngắn. Đó là lý do vì sao bác sĩ lâm sàng thường xuyên yêu cầu bệnh nhân làm xét nghiệm máu nhiều lần.

Lấy ví dụ như xét nghiệm dung nạp đường huyết, bạn sẽ thấy, dù là ở phòng khám hay khu nội trú, bác sĩ đều yêu cầu một số bệnh nhân thực hiện xét nghiệm đường huyết nhiều lần, với thời gian xét nghiệm có thể cách nhau vài ngày hoặc vài tuần. Lúc này, bác sĩ đang xem xét các yếu tố tiềm ẩn có thể ảnh hưởng đến kết quả xét nghiệm.

Điều này cho thấy rõ ràng rằng cách suy nghĩ của bác sĩ về một kết quả xét nghiệm là đa tầng, đa chiều.

Chàng trai đưa ra kết quả xét nghiệm đường huyết này, đinh ninh rằng đây là bằng chứng rõ ràng chứng minh mình không có bệnh.

Trong mắt bác sĩ, đây không phải là bằng chứng rõ ràng cho việc không có bệnh, mà ngược lại, có thể là bằng chứng rõ ràng cho một số bệnh khác. Chẩn đoán lâm sàng một bệnh đòi hỏi phải sử dụng phương pháp loại trừ. Kết quả xét nghiệm đường huyết bình thường này của anh ta dự kiến sẽ trở thành một phần trong phương pháp loại trừ đó.

“Tôi sẽ kê đơn xét nghiệm máu lại cho anh, nhưng không phải để kiểm tra đường huyết, mà là kiểm tra các chỉ số khác.”

“Đường huyết bình thường rồi mà vẫn chưa đủ sao?”

“Tình trạng bệnh lý của anh vốn dĩ không nhất thiết phải liên quan đến đường huyết.”

Câu nói cuối cùng này mới chính là định hướng chẩn đoán của bác sĩ.

Nghe vậy, sắc mặt chàng trai càng lộ rõ vẻ lo lắng, anh ta lại đưa tay trái ra cho bác sĩ xem: “Nó không run nữa.”

Vài bác sĩ nhìn sang. Tay trái và chân trái của chàng trai lại bắt đầu run rẩy. Việc “không run nữa” rõ ràng không đúng sự thật. Chính bản thân bệnh nhân là người hiểu rõ nhất, nếu thực sự không run nữa thì tại sao anh ta lại phải đến khám bệnh, và lại còn nhất quyết muốn được bác sĩ Tạ khám.

Chàng trai cảm thấy như tự vả vào mặt mình, tức giận với bản thân, anh dùng tay phải nắm chặt lấy bàn tay trái đang run rẩy, cố gắng ép nó ngừng run.

Ngụy Thượng Tuyền, vốn là người nóng tính nhất, liền lên tiếng ngăn cản bệnh nhân:

“Này, anh đang làm gì với tay vậy? Đừng có nắm chặt như thế. Nắm chặt không đúng cách có thể làm gãy xương đấy.”

Bệnh nhân giật mình: “Cái này mà cũng có thể gãy xương ư?”