Kiểm tra quá mức không phải lúc nào cũng đúng

Thế nào là kiểm tra quá mức?

Kiểm tra quá mức chính là một phần của điều trị quá mức.

“Quá mức” tức là quá nhiều, giống như làm không đúng nơi, không đúng lúc.

Một lần nữa khẳng định y học là lĩnh vực đòi hỏi sự chính xác, nhiệt tình thái quá, làm nhiều chưa chắc đã có lợi, đôi khi còn chẳng tốt nữa.

Tất cả đều hướng đến một vấn đề cốt lõi: làm sao để xác định được “độ” thích hợp.

Bác sĩ Tạ Uyển Oánh thẳng thắn đáp: “Trong y học, để xác định những “độ” này cần dựa vào lượng lớn dữ liệu quan sát lâm sàng.”

Chẳng hạn như các chỉ số máu bình thường hiện nay, giới hạn trên dưới đều được đưa ra sau khi tích lũy qua nhiều ca bệnh kéo dài và dựa trên tiêu chuẩn của các tổ chức chuyên môn quốc gia.

Một số giá trị được quy định còn khác nhau giữa từng quốc gia.

Trong trường hợp một quốc gia chưa có hướng dẫn cụ thể cho khía cạnh này, có thể tham khảo kinh nghiệm của quốc gia khác.

Dù sao con người đều sống trên cùng một hành tinh, khác biệt không quá lớn, nên tham khảo rồi kết hợp với tình hình trong nước để đưa ra quyết định.

Việc dùng CT để kiểm tra phổi nhằm phát hiện ung thư phổi giai đoạn đầu đã được triển khai mạnh ở một số quốc gia. Ví dụ, một quốc gia nào đó thực hiện hạng mục này cho phi công, phát hiện tỷ lệ ung thư phổi gần 2% đến 4%. Một phần trong số đó là giai đoạn đầu, giúp cứu sống và kéo dài tuổi thọ cho nhiều bệnh nhân. Khi Bác sĩ Tạ nói đến đây, Viện trưởng Ngô và Trưởng khoa Dương không ngừng ghi chép vào sổ tay, thúc giục cô nói tiếp.

Một quốc gia lớn khác, được mệnh danh là nơi có kỹ thuật y tế phát triển bậc nhất, đã hoàn thành việc tích lũy dữ liệu và đưa ra kết luận: khi dùng CT làm sàng lọc ung thư phổi giai đoạn đầu, khối u thường là nhân tròn hoặc hình dạng bất thường có đường kính nhỏ hơn hoặc bằng 3 cm trong phổi, hình ảnh học thể hiện bóng mờ có mật độ tăng cao.

Dựa theo mật độ, chia thành ba loại: khối u đặc, khối u bán đặc và khối u mật độ kính mờ. Khối u bán đặc có nguy cơ ác tính cao nhất.

Tất cả dữ liệu nước ngoài đều cho thấy xu hướng: sàng lọc giai đoạn đầu như vậy là có ý nghĩa. Nhưng đừng quên rằng những hạng mục kiểm tra này phải có nhóm mục tiêu cụ thể, được xây dựng dựa trên dữ liệu y tế trong quá khứ, chứ không phải tưởng tượng ra một cách tuỳ tiện.

Ví dụ, phi công và nhân viên mặt đất có tiếp xúc với môi trường nguy cơ cao thường xuyên hơn người bình thường, nên việc thực hiện xét nghiệm này là cần thiết.

Nói đơn giản như trước đây mình chụp X-quang ngực, nếu có tiền sử bệnh phổi, người hút thuốc, hoặc người tiếp xúc môi trường nguy cơ cao, người cao tuổi thì cần chú ý và cẩn trọng hơn khi phân loại xét nghiệm.

Tóm lại: liệu có phải kiểm tra quá mức hay không phụ thuộc vào nhóm mục tiêu, đây là nhận thức học thuật tương đối thống nhất trong giới y học hiện nay. Ngay lúc này, Bác sĩ Tạ Uyển Oánh trực tiếp truyền đạt thông tin này cho các chuyên gia tại hiện trường.

Viện trưởng Ngô ghi lại đầy đủ, chắc sẽ báo cáo lên cấp trên.

Hai vị lãnh đạo nghe cô trình bày xong, im lặng suy ngẫm, biểu cảm dần thư thái hơn từ sự lo lắng ban đầu.

Một điểm khác biệt giữa bác sĩ với người thường là, nỗi sợ y học phần lớn xuất phát từ sự bất định về tương lai.

Khi Bác sĩ Tạ đưa ra phương pháp điều trị hiệu quả hơn và xác định được phương hướng rõ ràng, các chuyên gia dần yên tâm.