Mồ hôi, tâm và kinh mạch

Trên đường đến khoa cấp cứu, bác sĩ Tạ Uyển Oánh và bác sĩ Ôn Tử Hàm nói với nhau vài câu trao đổi học thuật đơn giản.

Hai nữ bác sĩ xinh đẹp đã hợp tác nhiều lần nên ngày càng ăn ý, cách đối thoại ngắn gọn đến mức tỷ như thần giao cách cảm, người ngoài khó mà hiểu được, như ngôn ngữ ngoài hành tinh vậy.

Ai cũng biết bác sĩ Ôn chuẩn bị đảm nhận vai trò trưởng khoa châm cứu, bệnh viện đã sắp xếp cho cô một học trò trước khi chính thức nhậm chức.

Người học việc này là bác sĩ trẻ sẽ làm việc ở khoa châm cứu Quốc Hiệp tương lai, trước hết học hỏi thêm từ sư phụ Ôn.

Người được đặc biệt bố trí đi học cùng bậc thầy thường không phải người tầm thường.

Quả nhiên đúng như vậy, đó là sinh viên tốt nghiệp học viện y học cổ truyền do Quốc Hiệp tài trợ đào tạo, cùng học viện với bác sĩ Ôn Tử Hàm, xem như sư đệ của cô, rất ngưỡng mộ cô, tên là Áo Quý Giai.

Bác sĩ Áo đi theo sau thầy Ôn, áp lực lại không đến từ sư phụ, mà từ bác sĩ Tạ, người không học y học cổ truyền.

Áp lực khiến học sinh giỏi sợ nhất không phải giáo viên mà là bạn cùng trường. Ai cũng biết, bác sĩ Áo thuộc dạng học sinh xuất sắc, hiểu biết về y học cổ truyền hơn nhiều so với những người mới như bác sĩ Thường Gia Vĩ hay bác sĩ Phó Hân Hằng, những người tự cho mình siêu phàm.

Vậy cậu ấy gặp phải đối thủ nào?

Em họ Thầy Từ từng nhắc tới đặc điểm của ca bệnh là đổ mồ hôi.

Về mồ hôi, y học cổ truyền giải thích, bác sĩ Tạ Uyển Oánh nói: “Dương cộng thêm âm gọi là hãn.”

Nước bọt trong văn hóa quốc học cổ đại thuộc về thuỷ, mang tính âm, bị dương khí của cơ thể đẩy ra ngoài thành mồ hôi, là cách giải thích của y học cổ truyền.

Nước bọt phân bố khắp cơ thể, gắn bó mật thiết với các tạng phủ. Nếu cụ thể hóa, sẽ thấy suy luận y học ấy tương đồng với y học hiện đại đang nghiên cứu cơ chế bài tiết mồ hôi.

Y học hiện đại xem mồ hôi chủ yếu liên quan đến chức năng da, nhưng khi đào sâu lại thấy không phải chỉ da. Ví dụ thường gặp, đổ mồ hôi là cách cơ thể điều chỉnh nhiệt độ. Vận động viên marathon chạy mạnh sẽ đổ nhiều mồ hôi, gặp thời tiết quá lạnh dễ mất nhiệt dẫn đến tử vong, là ví dụ rõ ràng.

Đổ mồ hôi liên quan mật thiết đến mất nhiệt, mất nước, nên bác sĩ lâm sàng dù học cổ truyền hay hiện đại khi thấy bệnh nhân ra mồ hôi nhiều phải đo thân nhiệt, xem có cần bù dịch không. Đây là kiến thức chăm sóc bệnh nhân đơn giản.

Nghe bác sĩ Tạ nói câu đầu tiên về y học cổ truyền, bác sĩ Áo cảm thấy kỳ lạ, có cảm giác chưa từng thấy.

Trong giới y học ai cũng biết sinh viên y học hiện đại ít quan tâm đến y học cổ truyền, thậm chí kỳ thị, có mấy người đọc thuộc lòng sách cổ? Trong số sinh viên trẻ, chỉ nghe nói bác sĩ Tạ là người đầu tiên.

Y học cổ truyền chia ra rất nhiều loại mồ hôi, nếu kết hợp với y học hiện đại còn phong phú hơn, thuộc lòng như cháo chảy.

Bác sĩ Áo cứ nghĩ bác sĩ Tạ sẽ dùng kiến thức hiện đại mà phân loại thêm cho y học cổ truyền, nhưng không, câu thứ hai cô nói là: “Dịch của tâm.”

Nước bọt trong các sách cổ nhất được cho là do tâm thúc đẩy, nên mọi thứ phải quay về gốc rễ, suy đoán mồ hôi bất thường có thể từ tâm mà ra, trong y học cổ truyền có thể kết hợp hệ thống kinh mạch thường dùng trong châm cứu để chẩn đoán.

Bác sĩ Áo nhận ra mình là học sinh giỏi y học cổ truyền, nhưng đầu óc giống như bị nghẽn, thiếu tư duy gắn liền với thực hành như bác sĩ Tạ.

Nếu sư phụ Ôn hỏi ý cậu… đúng rồi, bác sĩ Ôn Tử Hàm quay lại hỏi cậu ta.

Bác sĩ Áo nghĩ: Tôi chỉ biết y học cổ truyền trong sách giáo khoa hiện đại phân loại mồ hôi thành tự hãn và đạo hãn, nói ra thật mất mặt.

À, tự hãn và đạo hãn đều thuộc về mồ hôi.