Phát hiện bệnh hiếm và kiến thức nền tảng

“Bệnh nhân đã siêu âm ruột thừa nhưng không có vấn đề. Sau đó, chúng tôi nghi ngờ các vấn đề về hệ tiết niệu và phụ khoa, nhưng siêu âm cũng không phát hiện bất thường nào. Tôi nhận thấy, khi dùng tay ấn từ dưới rốn về phía bàng quang, bệnh nhân cảm thấy hơi khó chịu, có cảm giác đau liên quan.” Tạ Uyển Oánh trình bày suy nghĩ của mình: “Tôi chợt nhớ đến vị trí này dường như có liên quan đến ống niệu rốn. Theo như thầy nói, siêu âm rất khó phát hiện ra, trừ khi quét đúng vị trí đó, bác sĩ bình thường sẽ không nghĩ đến. Nếu tổn thương quá nhỏ, ví dụ như sỏi niệu quản dưới 1 cm, siêu âm cũng có thể bỏ sót, chỉ có CT mới có thể chẩn đoán chính xác. Cuối cùng, tôi đã đề nghị bệnh nhân chụp CT ở vị trí này để kiểm tra.”

“Cô đã khám cho bệnh nhân đó bao lâu?” Giáo sư Lý hỏi. Là một giáo sư lão làng, ông biết triệu chứng của bệnh nhân này rất khó đoán và khó phát hiện. Ông tò mò muốn biết một thực tập sinh đã làm thế nào để tìm ra vấn đề.

“Lúc đó, tôi đã khám cho bệnh nhân khoảng nửa tiếng.” Tạ Uyển Oánh nhớ lại và ước tính thời gian cô đã dành cho bệnh nhân lần trước. Dành nửa tiếng chỉ để sờ nắn bụng, quả thật chỉ có thực tập sinh mới có đủ thời gian và sự tỉ mỉ để cân nhắc kỹ lưỡng, vì họ đang trong quá trình học tập nên có sự tò mò đặc biệt này. Các bác sĩ lâm sàng thường dựa vào kinh nghiệm, nhanh chóng hoàn thành việc khám và hình thành thói quen. Nếu khám quá lâu, họ có thể bị bệnh nhân nghi ngờ về trình độ chuyên môn. Tuy nhiên, sinh viên y khoa thì không bị nghi ngờ, vì bệnh nhân dù sao cũng biết họ là sinh viên.

Cả nhóm bác sĩ nghe xong chỉ biết cười khổ. Phải công nhận rằng, dù sinh viên y khoa không bị bệnh nhân nghi ngờ, nhưng số lượng sinh viên thực sự kiên nhẫn trong quá trình khám, liên tục lặp lại các thao tác và cân nhắc kỹ lưỡng tình trạng bệnh nhân là rất ít. Huống chi, việc nhận ra những điểm mà các bậc tiền bối lâm sàng đã bỏ sót trong quá trình thăm khám lại càng hiếm hoi. Một sinh viên y khoa như vậy không chỉ cần nghị lực mà còn phải có nền tảng kiến thức vững chắc. Bệnh hiếm gặp không quá liên quan đến năng khiếu mà nền tảng mới là yếu tố quan trọng hơn. Bởi vì, bệnh hiếm gặp thường ẩn mình trong một góc khuất của nghiên cứu y học, đòi hỏi bác sĩ phải luôn ghi nhớ, điều này cũng tương đương với việc kiểm tra mức độ nắm vững toàn diện nền tảng của một bác sĩ.

“Việc cô có thể nghĩ đến vị trí ống niệu rốn ngay khi khám bệnh, chứng tỏ cô có kiến thức giải phẫu rất tốt.” Giáo sư Lý chân thành khen ngợi học trò mình.

Được giáo sư khen ngợi, đáng lẽ Tạ Uyển Oánh phải rất phấn khích, nhưng cô lại lắc đầu, khiêm tốn nói: “Tôi có thể nghĩ đến điều đó không chỉ vì giải phẫu học, mà còn vì đã học mối quan hệ giữa phôi thai học và bệnh lý học.”

Giáo sư Lý và các bác sĩ khác chợt bừng tỉnh, “À, đúng rồi!” Đối với những bệnh hiếm gặp liên quan đến thoái hóa cơ thể người như thế này, nếu không có sự hiểu biết sâu sắc về phôi thai học, thì dù giải phẫu học có đề cập đến cũng dễ bị bỏ qua. Bởi vì phôi thai học nghiên cứu chính là quá trình phát triển và biệt hóa cấu trúc của cơ thể con người.

Thực tế, giải phẫu học hiếm khi đề cập đến ống niệu rốn. Vị trí này ở trẻ em về cơ bản đã thoái hóa thành dây chằng rốn giữa, một khi đã là dây chằng thì còn gì để mổ xẻ. Trong trường hợp bệnh hiếm gặp, việc giữ lại mẫu vật cũng rất khó khăn. Phòng giải phẫu của Học viện Y khoa không có mẫu vật của loại bệnh nhân này, có lẽ phòng mẫu vật của bệnh viện mới có.

Một lý do sâu xa khác mà Tạ Uyển Oánh không tiện nói ra, đó là ở kiếp trước, cô đã tập trung nghiên cứu bệnh lý học, mà muốn học tốt bệnh lý học thì trước hết phải hiểu rõ phôi thai học.

“Hồi đó, cô thi môn phôi thai học được bao nhiêu điểm?” Các bậc tiền bối hào hứng hỏi cô.

Tạ Uyển Oánh không tiện khoe khoang trước mặt mọi người nên do dự.

Cao Chiêu Thành quay lại hỏi hai người bạn học của cô: “Cô ấy thi được bao nhiêu điểm?”

“Ừm… điểm tuyệt đối.” Lâm Hạo đáp, bởi vì lớp trưởng Nhạc Văn Đồng ít nói nên sẽ không lên tiếng trước.

“Thế các cậu thi được bao nhiêu?”

“Khoảng tám mươi mấy.”