Phẫu thuật hay bảo tồn: Tranh cãi nảy lửa

“Vâng, Giáo sư Triệu, tôi không phủ nhận điều này.” Đào Trí Kiệt gật đầu: “Nhưng bệnh nhân có yêu cầu như vậy, chúng tôi vẫn nên cố gắng đáp ứng.”

“Bác sĩ Đào à, tôi biết cháu tôi nóng vội, tôi đã trách mắng cháu nó rồi. Cháu tôi có thể nóng vội, nhưng các bác sĩ không thể vì thế mà ảnh hưởng đến phán đoán chuyên môn. Để lấy sỏi, không nhất thiết phải phẫu thuật. Hôm nay tôi đưa bác sĩ Vu đến đây là để xem liệu có thể nội soi lấy sỏi cho cháu tôi được không.” Triệu Hoa Minh nói.

Hà Quang Hữu thực sự không kìm được mà chen lời, không muốn Giáo sư Triệu hiểu lầm rằng họ chưa cân nhắc kỹ lưỡng, nói: “Giáo sư Triệu, việc mổ hay không mổ, chúng tôi đã thảo luận rất kỹ vào buổi trưa rồi. Phương pháp ERCP cần phải rạch một đường ở nhú tá tràng, không bằng phương pháp mổ mở ống mật để lấy sỏi. Nếu cơ vòng nhú tá tràng bị tổn thương, sẽ ảnh hưởng rất lớn đến cháu của ông sau này. Hơn nữa, nội soi bụng đơn thuần không thể quan sát rõ ràng tình trạng gan và túi mật của cháu ông. Phẫu thuật mổ mở sẽ cho phép quan sát rõ ràng hơn, phát hiện và xử lý kịp thời các vấn đề ngay trong quá trình phẫu thuật.”

Nghe thấy khoa ngoại đột nhiên chỉ ra toàn bộ nhược điểm chí mạng của phương pháp nội soi bụng thuộc khoa nội, Vu Học Hiền lập tức không hài lòng, nhướn mày, đẩy gọng kính lên và nói: “Các anh có vẻ hơi vội vàng quá thì phải? Theo báo cáo kiểm tra hiện tại, tình trạng của cháu ông đang tiến triển tốt. Tại sao không kiên nhẫn chờ đợi xem liệu bệnh có thể tự khỏi hoàn toàn không? Có lẽ đến lúc đó sẽ không cần đến nội soi bụng nữa. Hơn nữa, phương pháp nội soi bụng (của chúng tôi) không nhất thiết phải rạch một đường. Trong khi đó, các anh (khoa ngoại) khi phẫu thuật nội soi chắc chắn sẽ phải rạch vài đường, nguy cơ nhiễm trùng còn lớn hơn nhiều.”

“Anh nói cứ như thể phương pháp nội soi bụng của khoa nội các anh hoàn toàn không có nguy cơ nhiễm trùng vậy? Bất kỳ thao tác xâm lấn nào trên cơ thể đều tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng.” Hà Quang Hữu lập tức phản bác lời Vu Học Hiền.

“Tuyệt đối thấp hơn nguy cơ nhiễm trùng của khoa ngoại các anh!”

Hai vị chuyên gia hàng đầu của khoa nội và khoa ngoại bỗng chốc nổ ra tranh cãi nảy lửa. Hệt như các môn phái giang hồ bất ngờ chạm mặt, không ai chịu nhường ai, tia lửa bắn ra tứ phía.

“Bình tĩnh nào, bình tĩnh nào.” Đào Trí Kiệt giơ tay ra hiệu cho cấp dưới dừng tranh cãi với đối phương, rồi quay lại vấn đề chính của bệnh nhân.

“Đúng vậy.” Triệu Hoa Minh gật đầu đồng tình với lời Vu Học Hiền: “Đó chính là ý của tôi. Tôi không nói nhất định không cho cháu tôi phẫu thuật. Chỉ là ở giai đoạn hiện tại, cháu tôi chưa có chỉ định phẫu thuật rõ ràng.”

Vấn đề Triệu Triệu Vĩ có cần phẫu thuật hay không dường như rơi vào tình thế Rashomon, người này nói mình đúng, người kia cũng cho là mình phải. Tại sao lại xảy ra tình huống này? Thực ra, tình huống khó xử, tiến thoái lưỡng nan này rất phổ biến trong thực tiễn lâm sàng.

Ví dụ, các bác sĩ thường nói với bệnh nhân đại ý rằng: “Tình trạng của anh, nếu muốn phẫu thuật cũng được, mà nếu không phẫu thuật thì cứ uống thuốc một thời gian xem sao cũng không thành vấn đề.”

Nguyên nhân chủ yếu là tình trạng bệnh nhân chưa đến mức cấp bách, có thể phẫu thuật nhưng cũng có thể chưa cần phẫu thuật ngay lập tức. Trong tình huống như vậy, bác sĩ thường áp dụng chiến lược là đưa ra lời khuyên như trên.

Bởi vì bệnh nhân sẽ có xu hướng so sánh bản thân với những bệnh nhân khác mắc bệnh tương tự. Thấy người ta tiêm thuốc, uống thuốc là khỏi, vậy mà anh cứ nhất quyết bắt tôi phẫu thuật, có phải anh muốn “chặt chém” tôi không?

Trên thực tế lâm sàng, đúng là có những bệnh tương tự, có người chỉ cần tiêm thuốc, uống thuốc là khỏi, nhưng cũng có người nhất định phải phẫu thuật mới giải quyết triệt để vấn đề. Bác sĩ nghĩ bụng: “Mình đâu phải thần tiên, làm sao có thể đoán trước được anh cần phương pháp nào để giải quyết bệnh tật? Vậy thì, cứ đợi đến khi tình trạng của anh thực sự cấp bách, cần phẫu thuật thì hẵng tính.”

Dần dà, lối tư duy này đã hình thành và trở nên phổ biến trong thực tiễn lâm sàng. Rõ ràng, việc Hà Quang Hữu và các đồng nghiệp trước đó áp dụng phương pháp điều trị bảo tồn cho Triệu Triệu Vĩ, cũng như những lời Vu Học Hiền vừa nói, và cả suy nghĩ của Giáo sư Triệu Hoa Minh dành cho cháu mình, tất cả đều dựa trên lối tư duy quán tính này.