Phòng phẫu thuật can thiệp: Tia X và nỗi lo bức xạ

“Tôi không quen biết bác sĩ khoa Tim mạch ở bệnh viện Quốc Hiệp, chỉ quen biết bác sĩ Quốc Trắc. Tuy nhiên, một đồng nghiệp của tôi làm bên ngoại khoa có mối quan hệ với khoa Ngoại tim Quốc Hiệp. Nếu anh không yên tâm, tôi có thể liên hệ bác sĩ bên đó đến khám giúp." Lời nói này của bác sĩ Từ ngầm cho thấy các bệnh viện lớn trong nước thường chọn bệnh viện Quốc Trắc để cử bác sĩ đi đào tạo kỹ thuật can thiệp tim mạch, chứ không phải Quốc Hiệp. Việc đề xuất này giờ đây hoàn toàn vì lợi ích của bệnh nhân.

Người bạn của bệnh nhân gọi điện đến cũng vì mục đích này, anh ta liên tục cảm ơn: “Làm phiền anh quá, bác sĩ Từ.”

“Không có gì đâu. Vấn đề là sau này anh ta nhất định phải tái khám đúng hẹn, không thể cứ để tình trạng này kéo dài được. Bác sĩ cũng không thể cứ đặt stent mãi cho anh ta, đặt quá nhiều stent không hề tốt chút nào.”

“Vâng, vâng, lão Trương sau này tuyệt đối không dám tái phạm nữa.”

Cuối cùng, tiếng “tút tút” vang lên, điện thoại bị ngắt. Vài người bạn học bước vào cửa khu phẫu thuật. Tương tự như phòng mổ thông thường, khu vực này cũng được chia thành ba vùng: khu vực hạn chế (vô trùng), khu vực bán hạn chế (sạch) và khu vực không hạn chế (ô nhiễm). Để vào khu vực hạn chế và bán hạn chế, mọi người đều phải thay giày và thay quần áo.

Nữ y tá quản lý phòng phẫu thuật can thiệp nhìn thấy mấy sinh viên y khoa, liền gọi: “Các em vào phòng thay đồ thay quần áo và giày trước đi. Ai muốn vào phòng mổ để xem phẫu thuật? Nếu vào phòng máy tính, nhất định phải mặc áo chì.”

Một điểm khác biệt lớn giữa phòng phẫu thuật can thiệp và phòng phẫu thuật thông thường có lẽ nằm ở chỗ này: khu vực phẫu thuật được chia thành phòng máy tính chụp X-quang và phòng điều khiển. Hai phòng này được ngăn cách bởi một tấm kính. Tấm kính này không phải là loại kính thông thường, mà là kính chì, chuyên dùng để chống bức xạ.

Phòng máy tính chụp X-quang thuộc khu vực vô trùng, là nơi bác sĩ trực tiếp thực hiện phẫu thuật. Lúc này, tia X sẽ được sử dụng trong phòng, nên các bác sĩ nhất định phải mặc áo chì. Phòng điều khiển thuộc khu vực bán hạn chế, không cần mặc áo chì, là nơi điều khiển toàn bộ hệ thống. Thiết kế kính chì này giúp nhân viên trong phòng điều khiển có thể quan sát rõ ràng thao tác của bác sĩ trong phòng máy tính chụp X-quang, đồng thời có thể liên lạc khi cần thiết. Do đó, các bác sĩ cấp cao và giáo sư hướng dẫn thường đứng trong phòng điều khiển để chỉ dẫn bác sĩ cấp dưới thực hiện thao tác. Điều này khác với phòng mổ thông thường, nơi giáo sư có thể đứng trực tiếp bên cạnh học viên để hướng dẫn.

Ngay cả các y tá phòng mổ, khi bác sĩ không cần sự hỗ trợ trực tiếp, cũng sẽ tránh vào phòng máy tính chụp X-quang nhiều nhất có thể.

Phẫu thuật can thiệp thường chỉ gây tê cục bộ, trừ khi bệnh nhân có tình trạng đặc biệt, nếu không thì không cần đến bác sĩ gây mê. Vì vậy, bác sĩ gây mê cũng không có mặt ở đây.

Tóm lại, ai cũng rất sợ bức xạ ion hóa. Đặc biệt là các nhân viên y tế, những người hiểu rõ về y học lại càng sợ hơn.

Không giống như bệnh nhân chỉ vào phòng mổ một tiếng rồi ra, lượng bức xạ mà họ nhận được nằm trong giới hạn an toàn. Còn nhân viên y tế phải thực hiện nhiều ca phẫu thuật mỗi ngày, lượng bức xạ ion hóa tích lũy theo thời gian có thể nói là cực kỳ có hại cho cơ thể. Vì vậy, các bệnh viện thường có chính sách điều chuyển nhân viên y tế đã kết hôn, đã có con ra khỏi phòng can thiệp. Những người chưa kết hôn, chưa sinh con sẽ được ưu tiên điều chuyển đi trước, áp dụng cho cả nam và nữ.

Việc sắp xếp này đối với các y tá thì tương đối dễ dàng. Nhưng với bác sĩ thì khó hơn nhiều. Không ít bác sĩ trẻ sắp bắt đầu công việc này, họ không thể vì sợ bức xạ mà không vào học hỏi. Việc học tập đòi hỏi phải thực hành, và phẫu thuật thì cần phải thành thạo.

Nghe nói hiện tại có hai bác sĩ nam đang đứng trong phòng máy tính chụp X-quang. Một người lớn tuổi, đã có con nên dường như ít lo lắng hơn về tác động của bức xạ. Người kia rõ ràng còn trẻ, đang trong giai đoạn cần học hỏi, nên tạm thời không quá bận tâm đến nguy cơ bức xạ.

Bước vào phòng thay đồ dành cho nhân viên y tế, Phan Thế Hoa chỉ cho các bạn học: “Kia là áo chì, nặng lắm đấy, các cậu có thể thử mặc xem.”

“Nặng bao nhiêu vậy?” Phùng Nhất Thông tò mò hỏi.

“Vài chục cân đấy.”

À, những người bạn học chưa từng thử qua đều giật mình trước trọng lượng đáng sợ này.

“Con gái mà mặc vào mấy tiếng đồng hồ thì chắc không chịu nổi đâu.” Phùng Nhất Thông lẩm bẩm: “Không có loại nào nhẹ hơn sao?”

Đồ tốt, chất lượng tốt thì đương nhiên sẽ nặng rồi. Bản thân chì vốn đã là kim loại nặng mà.