Quang học và nền tảng của y học

Y học là một khoa học tự nhiên, bởi vì cấu trúc cơ thể người cùng các dụng cụ y tế—từ dược phẩm, thiết bị đến thống kê—đều gắn bó mật thiết với toán học, hóa học, vật lý. Có thể nói những môn học này tạo nên nền tảng cho sự phát triển không ngừng của kỹ thuật y học.

Giải phẫu học có phải là nền tảng của y học không? Đúng vậy. Nhưng nếu không có toán học, hóa học, vật lý... thì liệu có thể hình thành giải phẫu học? Không thể.

Tuy nhiên, trên lâm sàng có không ít bác sĩ quên mất điều cơ bản này.

Hiện trường im lặng.

Tả Tấn Mậu huých đồng nghiệp bên cạnh.

Diêu Trí Viễn có thể đọc được suy nghĩ trong mắt anh ta: Cô ấy có phần giống anh hay sao?

Trên thực tế, bác sĩ sau khi ra trường nỗ lực học thêm vật lý, toán học, hóa học rất hiếm, gọi là khác biệt. Phần lớn bác sĩ chỉ ôn lại sách y học.

Anh ta là người khác biệt, cô ấy cũng vậy sao? Diêu Trí Viễn nghĩ.

Sự biểu hiện của quang học trong cấu trúc cơ thể không cần giải thích nhiều, điều đầu tiên mọi người nghĩ tới là mắt người. Điểm đặc biệt nhất của mắt người là gì? Quang học khiến mắt tạo ra quy luật độc đáo sao? Ai cũng hiểu không phải như vậy.

“Điểm khác biệt nhất của mắt người là nó kết nối với não bộ. Não xử lý thông tin mắt thu được để tạo phản hồi, chỉ đạo hành động tiếp theo của các chi. Trong lịch sử nghiên cứu và phát triển robot của loài người, người ta tham khảo tính tương tác giữa mắt và não người. Để mắt robot giống mắt người, cần một hệ thống tương tác mới giữa mắt robot và trung tâm máy tính. Hiện tại và tương lai, nghiên cứu cùng ứng dụng kỹ thuật hình ảnh quang học tính toán là một trong những giải pháp thiết kế.”

Chẳng hạn, vẽ một hình tròn phẳng thành hình cầu 3D cần có bóng đổ, dùng thông tin quang học để truyền tải chính xác rằng đó là hình tròn hay hình cầu tới người xem.

Trong phẫu thuật nội soi ổ bụng, áp dụng quy luật quang học là điều cơ bản nhất. Đây không phải là vẽ tranh mà là chiếu sáng lên sân khấu, bác sĩ tự phán đoán dựa vào hình ảnh ánh sáng phản chiếu.

Trong tình huống này, để bác sĩ nhìn rõ tầm nhìn phẫu thuật thì đèn phải chiếu toàn diện từ mọi hướng. Tuy nhiên, do dụng cụ thao tác bị hạn chế trong cơ thể, ánh sáng chắc chắn có góc chết không thể khắc phục. Đây có thể xem là điểm yếu chung của tất cả phẫu thuật xâm lấn tối thiểu, kể cả robot phẫu thuật.

“Ý cô là kỹ thuật hình ảnh quang học tính toán có thể làm được như họa sĩ vẽ tranh?”

Các đại lão hiện trường đều có chỉ số IQ cao, ngay lập tức hiểu được điểm mạnh của kỹ thuật mới thông qua ví dụ của cô.

Không sao nếu đèn không chiếu tới mọi nơi, ở những chỗ không có ánh sáng, máy tính dựa vào dữ liệu lớn thu thập thêm thông tin quang học còn lại để phân tích, xử lý hình ảnh được chiếu sáng (như điều chỉnh độ sáng thông minh), giống như họa sĩ vẽ tranh, truyền tải một tầm nhìn phẫu thuật toàn diện rõ ràng hơn cho bác sĩ.

Người ngoài nghề có thể lo lắng, thấy vậy lại nghĩ: Máy tính có thể tính sai không?

Hãy biết rằng rất nhiều thao tác tinh vi trên lâm sàng, như tiêm thuốc thông thường, đều dựa vào kinh nghiệm cá nhân. Có thể nói những điều đó không đáng tin bằng dữ liệu lớn. Ví dụ chụp cộng hưởng từ không phải chụ trực tiếp trong cơ thể, mà dựa vào kiến thức vật lý cơ bản để tính toán hình ảnh. Hơn nữa, cuối cùng vẫn do bác sĩ kiểm tra, không phải máy móc phán đoán.

Phẫu thuật xâm lấn tối thiểu luôn tồn tại nguy cơ này, nếu không muốn gặp nguy cơ thì chỉ có thể chọn phẫu thuật truyền thống. Tuy nhiên, phẫu thuật truyền thống lại quá mạo hiểm đối với một số bệnh nhân, khiến họ chỉ còn cách từ bỏ sự sống.

Ai hiểu y đều biết y học là một canh bạc xa xỉ, y học không phải thần học.