Tìm ra Sở Thích Thật Sự Của Bản Thân

Làm sao mới có thể nhận ra sở thích của mình?

Có thể lấy ví dụ trong giáo dục học, nhiều nhà giáo dục khuyên phụ huynh nên cho con tiếp xúc với đa dạng lĩnh vực để từ đó tìm ra điểm mà trẻ thực sự yêu thích.

Một số cha mẹ nghe vậy, đưa con đi học đủ thứ lớp để mong tìm ra sở thích. Kết quả là, dù lúc đầu đứa trẻ tỏ ra rất thích chơi piano, sau khi học và luyện tập một thời gian lại đột nhiên từ thích chuyển sang ghét.

Sở thích của não bộ lại có thể thay đổi nhanh như vậy sao?

Từ góc độ y học, trở lại với giải phẫu học cơ bản, chúng ta biết dây thần kinh có thể tái tạo nhưng các tế bào thần kinh sau khi chết lại khó hồi phục, nên tổn thương não thường để lại di chứng nặng. Điều đó giải thích vì sao sở thích của não bộ không thể thay đổi trong thời gian ngắn.

Lời giải thích duy nhất cho hiện tượng kể trên là bạn đã nhận sai. Sở thích bạn cho là sở thích thực ra không phải.

Cho nên, sở thích thật sự rất khó tìm; bạn tưởng mình đã chạm vào nó, nhưng nó lại vụt biến.

Thực ra, giáo dục học khuyên cứ để trẻ tiếp xúc rộng là không sai; việc quan sát phản ứng của trẻ trước sự vật để phán đoán sở thích cũng không sai. Sai lầm chỉ nằm ở trình độ người quan sát.

Để phát hiện sở thích của một người, một người bình thường khó có khả năng làm được. Hãy nhìn mục đích của nhiều phụ huynh khi muốn tìm một giáo viên giỏi.

Liệu một giáo viên giỏi có thể hiểu rõ và khám phá ra nguyên lý sâu xa phía sau sở thích của học sinh, tức là một nguyên lý y học? Rõ ràng là không thể. Đây cũng là lý do một giáo viên giỏi dù có tài đến đâu cũng không thể khiến tất cả học trò đều thành học bá ở mọi lĩnh vực.

Chỉ có thể nói họ hiểu một số hiện tượng, cùng với chút may mắn mà thôi.

Đừng nói đến giáo viên, ngay cả bác sĩ cũng khó có thể hiểu rõ nguyên lý y học này, vì thật sự để thấy được sự huyền diệu trong đó gần như là không thể.

Phân tích cụ thể như sau: trước hết cần định nghĩa “sở thích” trong y học. Theo thí nghiệm đã nói ở trên, chắc chắn đó là một kích thích bên ngoài nào đó làm tăng hoạt động chức năng của não, từ đó nâng cao hiệu suất làm việc của nó.

Kích thích bên ngoài đó, bạn có thể tưởng tượng như một câu thần chú “Vừng ơi, mở ra”, vừa nói vừa làm, mở ra cánh cửa kho báu thần kinh của con người. Hoặc nó cung cấp cho não bộ nguồn năng lượng hiếm hoi, khiến não như được gắn tên lửa, hoạt động nhanh chóng.

Một người quan sát giỏi phải làm sao để nhận ra “chìa khoá” này.

Trong y học, họ sẽ tìm hiểu quá khứ của người đó trước, giống như khai thác “bệnh sử”, tìm ra lịch sử những lúc “bệnh nhân” từng thành công, từ đó tìm ra dấu vết của “chìa khoá”. Cuối cùng phải kiểm chứng xem đó có thực sự là “chìa khoá” không.

Tìm đi tìm lại, cuối cùng mới tìm ra “chìa khoá” tương đối chính xác.

Đó là quy trình chung, còn các bước cụ thể như thế nào, việc quan sát “chìa khoá” phụ thuộc vào đôi mắt và đầu óc người quan sát, để nhận ra phản ứng của não đối với kích thích bên ngoài.

Với bác sĩ ngoại thần kinh, có thể quan sát sự phối hợp tay chân của người đó, theo dõi phản ứng cảm xúc trước sự vật, thậm chí quan sát chuyển động nhãn cầu, rồi tổng hợp tất cả phản ứng ấy để đưa ra phán đoán y học.

Khó khăn lớn nhất nằm ở đâu? Chính là độ tinh tế.

Bác sĩ nhìn bệnh nhân dễ, vì các triệu chứng bên ngoài khác biệt so với người bình thường.

Muốn quan sát những điều rất nhỏ từ người bình thường, cần có thị lực đến mức nào?

Có thể dùng dụng cụ thay thế mắt thường chăng? Chẳng phải có thể dùng fMRI để quét não sao?