Trở về với linh hồn bệnh nhân

“Nhưng tôi không cảm thấy khó chịu.”

Trên lâm sàng, không hiếm những trường hợp bệnh nhân khăng khăng mình không sao sau khi bác sĩ đã khuyên nhủ. Họ luôn nói cảm nhận của mình mới đúng, bác sĩ nói không chính xác, cho rằng bác sĩ sai.

Hiện tượng này xuất phát từ việc bệnh nhân thích dựa vào cảm nhận bản thân để đánh giá bệnh tình, không thể quy chụp rằng họ cố tình gây khó dễ. Qua những buổi học ở khoa Ngoại Thần kinh trước đây, càng hiểu rõ hơn rằng nhận thức sai lệch ấy là do cơ chế nhận thức của não bộ quyết định.

Não bộ người bình thường lấy nhận thức bản thân làm chủ. Ý thức tự thân của con người được hình thành dựa vào cấu trúc giải phẫu não bộ, nằm ở vỏ não trước trán, thuộc về một phần của não xã hội.

Theo chủ nghĩa duy vật, có thể tưởng tượng “linh hồn” con người trú ngụ trong vỏ não. Khi chết đi, ý thức đó cũng biến mất theo.

Bác sĩ thường nói sống cho hiện tại chính là ý này. Trừ khi trong tương lai khoa học có đột phá mới, chứng minh linh hồn tách rời khỏi não bộ.

Đối với nhân viên y tế, nghiên cứu những kiến thức cơ bản này giúp hiểu bệnh nhân hơn và duy trì giao tiếp hiệu quả. Việc chữa bệnh rất cần sự hợp tác của bệnh nhân, giao tiếp giữa nhân viên y tế và “linh hồn” của bệnh nhân trở nên thiết yếu.

Giao tiếp hiệu quả dựa trên y học nên như thế này: tôi là bác sĩ, biết cơ thể anh gặp vấn đề gì khiến nhận thức như vậy, nếu muốn, tôi có cách loại bỏ nhận thức sai lệch của não bộ.

Trên lâm sàng, đạt được kết quả giao tiếp như vậy không hề dễ. Rất nhiều lần nhân viên y tế phải tranh cãi kéo dài với một số bệnh nhân, bị họ cứng đầu làm tức giận đến mức muốn buông tay.

Nói theo cách của bác sĩ, đây là một nhiệm vụ gian khổ, cần đi một quãng đường dài đưa linh hồn bị bệnh tật khống chế trở về đúng hướng. Nghĩ lại lời đồn, thầy Trương Ngọc Thanh trước lúc qua đời đã bị bệnh tật chi phối linh hồn. Sư huynh Tào đã làm hết khả năng nhưng cuối cùng không cứu vãn được.

Để trò chuyện với bệnh nhân, Tạ Uyển Oánh ngồi xổm xuống.

Nhìn thẳng khi giao tiếp thể hiện sự tôn trọng, còn cúi nhìn lại tạo cảm giác thiếu thiện cảm. Ở bệnh viện thường thấy một số chuyên gia y tế thích cúi người nói chuyện với bệnh nhân; cố gắng nhìn thẳng là để cho bệnh nhân biết bác sĩ không phải người muốn kiểm soát mà là đồng đội chiến đấu cùng.

Phải biết rằng một số bệnh nhân rất chú ý điều này, có lẽ những trải nghiệm quá khứ khiến não bộ sinh cơ chế phòng vệ, sợ bị kiểm soát. Những người như vậy giống trẻ con.

“Rất nhiều bệnh tiến triển âm thầm, lặng lẽ xâm chiếm cơ thể anh, thao túng cảm giác khiến anh tưởng là bình thường. Không thể phủ nhận là anh đang bị sốt.” Nói rồi, Tạ Uyển Oánh đưa tay lấy nhiệt kế, để bệnh nhân tự xem số đo: “Lát nữa khi lên xe cứu thương, chúng tôi sẽ đo nồng độ oxy trong máu cho anh. Những con số này chúng tôi không thể làm giả trước mặt anh.”

“Vậy…” Vẻ mặt bệnh nhân có phần thả lỏng.

Thừa thắng xông lên, Tạ Uyển Oánh tiếp tục: “Mối nguy hiểm lớn nhất của chứng giảm oxy máu là tử vong nếu không điều chỉnh kịp thời. Anh có thể đang gặp viêm phổi kẽ, một trong những nguyên nhân chính gây ra chứng giảm oxy máu thầm lặng. Tôi chưa xem bệnh án của anh.”