Phân tích tâm lý

Sau khi các thành viên trong đội đã trở lại văn phòng, Giang Khởi Vân nhìn về phía Ngu Quy Vãn, ra hiệu cho nàng bắt đầu.

Ngu Quy Vãn ngồi trên chiếc ghế làm việc bằng gỗ sồi, cơ thể thả lỏng tự nhiên, khuỷu tay đặt lên tay vịn hai bên, hai tay đan vào nhau. Những đầu ngón tay trắng nõn, tròn trịa khẽ chạm nhẹ vào nhau theo nhịp suy nghĩ và lời phân tích của nàng.

"Nghi phạm chúng ta cần tìm là một nam giới trẻ hoặc trung niên. Khả năng cõng nạn nhân đi bộ vào núi Thanh Uyên trong vòng ba giờ đồng hồ cho thấy thể lực của hắn không hề kém, đồng thời hắn rất thông thạo địa hình rừng núi, có thể là người địa phương."

"Việc hắn không tiếc thời gian và công sức mang nạn nhân đến đầm lầy để thực hiện hành vi dìm chết nạn nhân, dấu vết tâm lý tội phạm để lại cho thấy rằng: Hắn đang thỏa mãn một nhu cầu tâm lý nào đó thông qua việc quan sát nạn nhân đau đớn giãy giụa cầu sinh trước khi chết, nhu cầu tâm lý này có hai khả năng."

Ngu Quy Vãn nâng hai tay đang đan vào nhau lên chống cằm, tiếp tục nói: "Sau khi có kết quả đối chiếu ADN giữa bộ hài cốt và mẫu máu của Thường Lệ, xác nhận thi thể chính là Diệp Văn Văn, người đã mất tích, chúng ta cần phải rà soát kỹ lưỡng các mối quan hệ của nạn nhân cũng như cha mẹ và người thân, kiểm tra kỹ xem xung quanh họ có ai mang động cơ gây án rõ ràng hay không."

Giang Khởi Vân gật đầu: "Vậy nếu không phải động cơ gây án thuộc loại tình cảm thì sao?"

Ngu Quy Vãn khẽ hé môi: "Nếu nghi phạm không xuất phát từ động cơ tình cảm, vậy thì rất có thể, chính bản thân việc giết người đã là động cơ và nhu cầu nội tâm của hắn, tức là tâm lý tội phạm biến thái, thuộc cùng một loại rối loạn nhân cách như vụ án Phùng Đan Thanh mà chúng ta từng điều tra. Loại nhân cách và tâm lý này biểu hiện ở việc các hoạt động nhận thức, cảm xúc, tình cảm, ý chí đều vượt ra ngoài trạng thái bình thường. So với nhân cách bình thường, đây được gọi là nhân cách biến thái."

Ngu Quy Vãn khẽ chau mày: "Ví dụ về một người có nhân cách bình thường và nhân cách biến thái: Thông thường khi thấy có người bị thương chảy máu hoặc thấy những hình ảnh bạo lực máu me, tâm lý chúng ta sẽ cảm thấy đau đớn, khó chịu ở một mức độ nhất định, đó là sự đồng cảm mà người bình thường đều có. Nhưng cảm giác và nhận thức của kẻ có nhân cách biến thái khi thấy cảnh tượng này lại hoàn toàn khác biệt. Ở mức độ thấp thì biểu hiện bằng sự thờ ơ, không thể đồng cảm, ở mức độ nặng thậm chí sẽ cảm thấy hưng phấn và kích thích khi thấy người khác bị thương chảy máu."

"Loại người này không thể nhận thức chính xác về bản thân và môi trường, không có những quan niệm bình thường về thị phi, thiện ác... Giống như Phùng Đan Thanh đã thể hiện tâm lý dị dạng về quan niệm sinh tử của hắn, hắn cho rằng mình không hề làm tổn thương hay tước đoạt quyền sống của nạn nhân, mà là đang dùng một cách khác để giúp họ tái sinh. Trong lòng hắn không có cảm giác đạo đức, không có quan niệm đúng sai, giống như một con dã thú xông vào xã hội văn minh, uổng công mang một lớp vỏ bọc con người, nhưng dưới lớp vỏ bọc đó là một trái tim gần với động vật nguyên thủy."

Ngu Quy Vãn dừng một chút, ngước mắt nhìn mọi người, hỏi: "Không biết mọi người có từng thấy một câu nói trên mạng không:

Tội phạm luôn có xu hướng quay trở lại hiện trường vụ án

."

Mọi người cùng gật đầu.

"Câu nói này có hai cách giải thích. Một là, tội phạm xuất phát từ tâm lý căng thẳng, lo âu sau khi gây án, lo lắng đã để lại manh mối quan trọng tại hiện trường, nên họ cần quay lại nhiều lần để xác nhận không có sơ hở, nhằm giảm bớt áp lực tâm lý. Thứ hai là, tội phạm thông qua mỗi lần quay lại hiện trường để lặp lại hồi ức về cảnh tượng gây án, nhấm nháp cảm giác thành tựu và khoái lạc khi đó. Trường hợp này đặc biệt rõ rệt ở những tên tội phạm có nhân cách biến thái."

"Nếu nghi phạm vụ này thuộc loại đó, hắn hẳn đã nhiều lần quay lại đầm lầy. Nhưng điều này cũng có nghĩa là hắn có nguy cơ bị người khác phát hiện, trừ khi hắn là người có thể tự do ra vào khu du lịch mà không bị ai chú ý. Vì vậy, tôi nghi ngờ nghi phạm có thể là người có liên hệ trực tiếp với khu du lịch. Có thể là nhân viên làm việc bên trong, hoặc là dân làng ở các thôn lân cận có mối quan hệ kinh doanh với khu du lịch."

Phương Phưởng vừa nghe vừa ghi chép, thỉnh thoảng lại gật đầu lia lịa.

"Đồng thời, áp dụng suy luận này vào vụ án Kỳ Diễm, từ lúc điều tra đến nay chúng ta luôn gặp khó khăn vì không tìm ra động cơ gây án rõ ràng của hung thủ. Nếu hung thủ giết Kỳ Diễm và hung thủ vụ này là cùng một người, thì có thể giải thích rất rõ động cơ: Với kẻ phạm tội kiểu giết chóc, việc giết chóc chính là mục đích của chúng."

Lộ Khiếu hỏi: "Vậy vụ bé trai rơi xuống vực năm ngoái có liên quan đến hai vụ này không?"

Ngu Quy Vãn trầm ngâm vài giây rồi đáp: "Thông tin về vụ bé trai quá ít, tôi cần phải đến hiện trường nơi rơi xuống vực để điều tra thêm một chuyến."

Giang Khởi Vân đứng dậy: "Được, lát nữa chị sẽ đi cùng em. Đông Vi về phân cục một chuyến, chờ kết quả xét nghiệm đốt trúc và đối chiếu ADN, có tin tức gì thì báo ngay cho tôi. Phương Phưởng đi rà soát các mối quan hệ xã hội của Diệp Văn Văn và cha mẹ cô bé. Lộ Khiếu đi kiểm tra danh sách nhân viên trong khu du lịch và danh sách dân làng ở các thôn lân cận có hợp tác kinh doanh với khu du lịch."

Mọi người đứng dậy chuẩn bị rời khỏi văn phòng, Giang Khởi Vân chợt gọi mọi người lại, cô nhìn đồng hồ rồi nói: "Tất cả đi ngủ trước hai tiếng đi, không thể làm việc trong tình trạng mệt mỏi quá độ thế này được."

Thẩm Đông Vi đáp: "Tôi không sao, tôi có thể ngủ trên xe trên đường quay về thành phố."

Giang Khởi Vân gật đầu: "Vất vả cho cô rồi."

Sau khi tiễn đội cứu hộ Mây Trắng xong, mấy người họ quay về khách sạn lưu trú. Lúc này, gương mặt Giang Khởi Vân mới lộ rõ vẻ mệt mỏi, sống lưng vốn thẳng tắp cũng hơi khom xuống một chút.

Cô và Ngu Quy Vãn đứng ở hành lang, hẹn lát nữa gặp nhau, đang định quẹt thẻ mở cửa phòng mình, Ngu Quy Vãn bỗng gọi cô. Giang Khởi Vân quay đầu nhìn, ánh mắt lộ vẻ nghi hoặc của nàng.

Ngu Quy Vãn mím môi, khóe môi khẽ cong lên, cửa phòng nàng đã mở sẵn, nàng đứng tựa vào khung cửa, một tay giữ cửa, tay kia đưa ngón trỏ thon dài ngoắc ngoắc về phía Giang Khởi Vân: "Có muốn ngủ cùng không? Dù sao cũng chẳng nghỉ ngơi được bao lâu."

Hai câu nói này vốn chẳng có logic trực tiếp với nhau, nhưng lúc này đầu óc Giang Khởi Vân vận hành hơi chậm nên không nhận ra điểm bất hợp lý đó, sau một thoáng đấu tranh nội tâm hiện rõ trên nét mặt, cô mở lời: "Hay là thôi đi..."

Ngu Quy Vãn chậm rãi chớp mắt, sắc mặt thản nhiên hỏi: "Không cần sao?"

Giang Khởi Vân nhìn chằm chằm vào đôi mắt màu nâu hạnh của Ngu Quy Vãn, bên trong rõ ràng lấp lánh vẻ tự tin nắm chắc phần thắng, cô cúi đầu, vội vàng đáp: "Vậy để chị về phòng đánh răng rửa mặt một chút."

"Được, em chờ chị."

Giang Khởi Vân về phòng tranh thủ vệ sinh cá nhân, sau khi thu xếp bản thân gọn gàng, sảng khoái, cô mới sang gõ cửa phòng Ngu Quy Vãn đối diện.

Ngu Quy Vãn rất nhanh chóng ra mở cửa cho cô, mái tóc dài vốn được buộc gọn khi làm việc giờ buông xõa tự nhiên, trên mũi nàng đeo cặp kính nửa khung bạc, đôi đồng tử sau lớp kính trông thanh khiết và sáng trong.

"Vào đi."

Cửa phòng đóng lại, rèm cửa kéo kín khiến ánh sáng trong phòng trở nên hơi tối, Ngu Quy Vãn tháo kính ra rồi lên giường, còn vỗ vỗ vị trí trống bên cạnh, ra hiệu cho Giang Khởi Vân nhanh lên.

Từ mười mấy năm trước hai đứa đã không biết bao nhiêu lần chung chăn gối rồi, không có gì phải khẩn trương cả.

Giang Khởi Vân thầm nhủ trong lòng, nhưng hiển nhiên lời tự trấn an này không có mấy tác dụng.

Sự căng thẳng tâm lý biểu hiện rõ rệt ra bên ngoài cơ thể, sau khi lên giường nằm xuống, mắt cô mở to nhìn chằm chằm trần nhà, hai tay giơ trước ngực, nắm chặt mép chăn điều hòa, thân mình cứng đờ, thẳng tắp.

Vài giây sau, cô nhận ra tư thế đó quá mất tự nhiên nên rụt tay vào trong chăn, vừa thò vào thì đã bị Ngu Quy Vãn nắm lấy. Đối phương đang xích lại gần, hơi ấm cơ thể tỏa ra, bao bọc lấy cô, bàn tay nắm lấy tay cô cũng chẳng mấy thành thật, cứ vân vê liên tục dọc theo xương mu bàn tay cô.

"A Vân, em hơi lạnh."

Thông thường, một câu nói mô tả hiện tượng luôn ẩn chứa một nhu cầu phía sau. Giang Khởi Vân nhanh chóng hiểu ra, định vươn tay lấy điều khiển điều hòa trên tủ đầu giường.

Ngu Quy Vãn nhìn cái gáy của cô, cảm thấy hơi buồn cười: "Em không phải nói cái đó."

Giang Khởi Vân ngẩn ra: "Em không phải lạnh sao? Chị giúp em chỉnh nhiệt độ cao lên một chút."

"Thì cũng có thể có phương thức sưởi ấm khác mà."

Giang Khởi Vân nhìn Ngu Quy Vãn, hai giây sau, cô nghiêng người, một tay luồn xuống dưới cổ Ngu Quy Vãn, tay kia khẽ đặt lên eo nàng, ôm nàng vào lòng.

Nhiệt độ giao thoa, tình cảm luân chuyển qua lại, dưới ánh sáng mờ ảo của căn phòng, Giang Khởi Vân thẳng thắn hỏi: "Cho nên thật ra em muốn chị ôm em, nên mới bảo là lạnh phải không?"

Ngu Quy Vãn xưa nay luôn thẳng thắn, không chút ngại ngùng mà "Ừm" một tiếng.

Giang Khởi Vân lại hỏi: "Thật ra em gọi chị sang phòng em ngủ, cũng là sợ chị ở một mình sẽ không nghỉ ngơi mà cứ mải nghĩ về vụ án đúng không?"

"Phải."

"Vậy em có thể nói thẳng mà, em thừa biết mà..." Giang Khởi Vân cúi đầu nhìn nàng, với biểu cảm và ngữ khí dịu dàng chưa từng lộ ra với ai khác: "Chị không thể từ chối em."

Ngu Quy Vãn mỉm cười, giơ tay nhẹ nhàng che mắt Giang Khởi Vân, rồi rướn người hôn lên cằm cô: "Vậy giờ chị hãy để đầu óc trống rỗng, đừng nghĩ gì cả, ngủ ngon đi."

Lông mi Giang Khởi Vân rung động, cọ nhẹ vào lòng bàn tay Ngu Quy Vãn. Trong bóng tối, cô dựa theo trực giác cúi đầu tìm kiếm đôi môi của đối phương. Đầu tiên là chạm vào gò má mềm ấm, sau đó mới đến làn môi mềm mại kia.

Chỉ là một nụ hôn chạm nhẹ, không mang theo dục vọng, nhưng cũng đủ khiến mọi mệt mỏi của Giang Khởi Vân tan biến.

...

Hai giờ nghỉ ngơi trôi qua nhanh chóng, Giang Khởi Vân bước ra khỏi phòng Ngu Quy Vãn, định về phòng mình lấy điện thoại thì vừa vặn đụng phải Lộ Khiếu đang ngáp ngắn ngáp dài bước ra từ phòng Phương Phưởng ở cuối hành lang.

Hai người nhìn nhau ngẩn người, đồng thanh hỏi: "Sao cậu lại ra từ phòng Phương Phưởng?"

"Đội trưởng Giang, sao chị lại ra từ phòng cô Ngu?"

Lộ Khiếu trả lời trước: "Điều hòa phòng em hỏng, nên em sang phòng Phương Phưởng ngủ nhờ."

Như sợ Giang Khởi Vân nghĩ sai, cậu ta vội vàng khoanh tay trước ngực làm ra vẻ "trong sạch": "Chị đừng nghĩ bậy nha, bọn em ngủ hai giường, hai chăn đàng hoàng đó."

Giang Khởi Vân "Ồ" một tiếng, quẹt thẻ mở cửa phòng mình.

"Chẳng lẽ điều hòa phòng Đội trưởng Giang cũng hỏng nên mới sang phòng cô Ngu ngủ sao?"

Giang Khởi Vân mặt không đổi sắc, tim không đập nhanh, đáp: "Đúng vậy, thu dọn đi, chuẩn bị làm việc."

Sau đó, bốn người rời khách sạn, chia nhau thực hiện nhiệm vụ, trước khi đến hiện trường vụ bé trai rơi xuống vực, Giang Khởi Vân và Ngu Quy Vãn quay lại đồn cảnh sát tìm một cảnh sát từng tham gia vụ án Phan Tư năm xưa để cùng đi khảo sát thực địa.

Mới xuống núi được vài tiếng, cả hai lại tiếp tục lên núi lần nữa, mấy ngày nay, việc đi sâu vào núi Thanh Uyên để điều tra đã trở thành chuyện cơm bữa, đường núi đi lại cũng đã trở nên quen thuộc hơn nhiều.

Dưới sự dẫn đường của viên cảnh sát, ba người đầu tiên đến khu rừng nơi phát hiện chiếc đồng hồ trẻ em của Phan Tư, cách đường chính của khu du lịch khoảng 800 mét đường chim bay. Tiếp đó, họ đi về phía chính Bắc khoảng 700 mét nữa thì đến vách đá nơi Phan Tư rơi xuống.

Đây là một khoảng trống giữa rừng, nhô ra vài mét vuông tạo thành một thềm đá tự nhiên. Bên dưới chính là đáy vực nơi Phan Tư tử vong, với độ cao thẳng đứng khoảng 17 - 18 mét. Hiện tại, xung quanh thềm đá đã được bao quanh bởi hàng rào chắn và biển cảnh báo an toàn.

Giang Khởi Vân đứng bên cạnh hàng rào chắn, nhìn xuống dưới một lát rồi hỏi viên cảnh sát: "Lúc đó đã có kết quả phân tích hiện trường rơi chưa? Xác định nạn nhân là trượt chân ngã xuống chứ không phải bị người khác đẩy?"

Viên cảnh sát giải thích: "Lúc đó các chuyên gia từ thành phố xuống đã tiến hành điều tra rồi, họ nói căn cứ vào tư thế rơi, điểm rơi và khoảng cách thẳng đứng so với đáy vực thì xác định nạn nhân là tự mình ngã xuống. À đúng rồi, còn một điểm rất quan trọng nữa, lúc đó tại đây đã phát hiện có dấu vết cào trượt."

Viên cảnh sát dùng mũi chân khẽ chỉ vào mép thềm đá: "Vì vậy các chuyên gia cho rằng đứa bé này bị trượt chân, dẫm hụt rồi ngã xuống, sau đó đã dùng hai tay bám vào rìa đá, nhưng cuối cùng vẫn không trụ nổi do thể lực kiệt quệ nên mới rơi xuống tử vong."

Thấy viên cảnh sát cũng không cung cấp thêm được thông tin gì mới, ba người bắt đầu quay trở lại theo con đường cũ. Trên đường đi, Giang Khởi Vân và Ngu Quy Vãn hơi đi chậm lại một vài bước, nhỏ giọng thảo luận về những điểm nghi vấn trong vụ án bé trai rơi xuống vực.

Thứ nhất là việc nạn nhân vô duyên vô cớ đi vào rừng sâu rậm rạp, thậm chí cuối cùng rơi xuống vực mà tử vong. Đỉnh vực là một thềm đá bằng phẳng và trống trải, một cậu bé không thể không có ý thức về sự nguy hiểm. Nếu nói cậu bé tự mình đi đến rìa vực rồi trượt chân, vậy thì xuất phát từ nguyên nhân gì mà cậu bé lại đi đến một nơi nguy hiểm như vậy?

Ngu Quy Vãn tiếp tục đưa ra điểm nghi vấn thứ hai, đó chính là dấu vết cào trượt ở rìa vực mà viên cảnh sát vừa nhắc tới. Nếu là trượt chân rơi xuống, với tốc độ phản xạ và sức mạnh cơ thể của một bé trai vài tuổi, cậu bé căn bản không kịp bắt lấy rìa vực để cầu sinh. Điều này giống như là do hung thủ sắp đặt hơn, mục đích hắn làm vậy có lẽ cũng tương tự như nạn nhân bị dìm ở đầm lầy, đều là thông qua một phương thức tử vong chậm chạp để thưởng thức quá trình giãy giụa cầu sinh của nạn nhân trước khi chết.

Ngu Quy Vãn cho rằng cả ba vụ án mạng của trẻ vị thành niên xảy ra tại núi Thanh Uyên này đều do cùng một người thực hiện. Vụ án Kỳ Diễm rất có khả năng là do hung thủ đã lén lút theo dõi quá trình gây án của Ngũ Âu, sau đó phát hiện Kỳ Diễm chưa chết nên đã dùng hòn đá – công cụ gây án mà Ngũ Âu bỏ lại hiện trường – để sát hại Kỳ Diễm rồi mang hòn đá đi.

Về phần làm sao hắn phát hiện Kỳ Diễm chưa chết, rất có thể là không lâu sau khi Ngũ Âu rời đi, Kỳ Diễm đã tỉnh lại sau cơn hôn mê do nghẹt lưỡi. Một đứa trẻ vài tuổi phát hiện mình đang ở giữa rừng sâu núi thẳm, cha mẹ, người thân đều không bên cạnh, đầu còn bị thương chảy máu, có thể tưởng tượng được cậu bé đã hoảng loạn và sợ hãi đến mức nào khi đó. Cậu bé chắc chắn đã khóc gọi, mà tiếng khóc cầu cứu này không nghi ngờ gì chính là chất xúc tác tâm lý cho kẻ sát nhân, khiến hắn càng thêm hưng phấn và kích thích, từ đó thực hiện hành vi phạm tội.

Ngu Quy Vãn phân tích sâu hơn: "Nhìn từ ba nạn nhân này, Kỳ Diễm và Phan Tư có một số điểm chung: đều là bé trai, đi theo người nhà đến du lịch. Họ có xác suất cao là mục tiêu được hung thủ lựa chọn ngẫu nhiên. Trong khi đó, Diệp Văn Văn là người địa phương, hung thủ đã tiêu tốn một lượng lớn thời gian và công sức để ấp ủ kế hoạch phạm tội trước khi ra tay."

"Đồng thời, nếu Diệp Văn Văn là nạn nhân đầu tiên của tên hung thủ này, thì trên người cô bé nhất định ẩn chứa sự phản chiếu tâm lý phạm tội chân thực nhất của hắn. Ở cô bé có những nguyên nhân kích thích dẫn dắt hung thủ đi từ ý đồ phạm tội đến hành động phạm tội."

Ngu Quy Vãn nhìn về phía Giang Khởi Vân, giọng nói chắc chắn: "Chúng ta có thể tìm kiếm điểm đột phá từ chính Diệp Văn Văn."

Giang Khởi Vân gật đầu hỏi: "Nhưng cả ba nạn nhân đều là trẻ vị thành niên, điều này có phản ánh đặc điểm tâm lý nào đó của hung thủ không?"

Ngu Quy Vãn quay đầu lại, vừa đi vừa nói: "Nếu những mục tiêu bị hại trong một loạt vụ án của hung thủ đều có những điểm chung rõ rệt, điều đó chứng tỏ những nạn nhân này rất có thể là đối tượng thỏa mãn tâm lý thay thế của hắn."

"Tâm lý thay thế có hai loại: thay thế tự giác và thay thế mù quáng. Loại trước là cơ chế tự điều chỉnh, kiểm soát tâm lý bình thường, loại sau thì dễ sinh ra tâm lý bệnh trạng. Biểu hiện cụ thể của thay thế mù quáng là khi gặp phải đả kích hay khốn cảnh, người ta sẽ đem nhu cầu đối với một sự vật này chuyển sang một sự vật khác. Nói đơn giản là khi con đường bình thường không thể đạt được một sự thỏa mãn nào đó, họ sẽ chọn dùng một con đường tương tự khác để thay thế cho nhu cầu tâm lý của mình."

"Loại tâm lý thay thế mù quáng này đặc biệt rõ rệt ở những kẻ có nhân cách biến thái, bởi vì bọn họ thiếu hụt hệ thống nhận thức, cảm giác và nhu cầu bình thường, dẫn đến xuất hiện sự thay thế quá mức, làm gia tăng mâu thuẫn và sự vặn vẹo trong nhân cách."

Ngu Quy Vãn chau mày, trong tầm mắt nàng, một cụm nhà nông dân thưa thớt hiện ra, một trong số đó chính là nhà của Diệp Văn Văn.

"Những nạn nhân này, với tư cách là nhóm đối tượng được hung thủ chọn để thay thế, mang ý nghĩa thay thế theo cách mà hung thủ cần. Hung thủ có dục vọng phạm tội mãnh liệt đối với nhóm đối tượng thay thế này. Ngay từ trước khi thực hiện tội ác thực sự, hắn đã lặp đi lặp lại việc ảo tưởng và hình dung trong đầu về khoảnh khắc con dao đồ tể thực sự hạ xuống."