Kha Dữ và Tiệm Tạp Hóa

Ngày hôm sau, Thương Lục thức dậy thì không thấy bóng dáng Kha Dữ trong nhà nữa, những ngày sau đó đều chung một cảnh tượng. Nếu tính cho đúng thì một tuần bọn họ chỉ chạm mặt nhau có vài lần, bởi vì anh luôn trở về nhà vào tối muộn. Theo tưởng tượng của Thương Lục, những người làm nghề như họ hẳn phải bận rộn vào buổi tối và nghỉ ngơi vào ban ngày mới đúng, nhưng xem bộ dạng của Kha Dữ thì hình như anh không chỉ có một công việc duy nhất.

Thật ra, Kha Dữ đã tìm được công việc bán thời gian trong khu làng đô thị – phụ giúp một bà dì bán hàng tạp hóa.

Cửa hàng này nằm khuất trong một con hẻm nhỏ, đối diện với ngã ba đường đông đúc. Bà chủ tiệm mấy ngày trước vừa bị té ngã, chồng bà ban ngày đi giao hàng, các con cũng không ở nhà. Kha Dữ liền chủ động đề nghị giúp đỡ dì một thời gian ngắn. Ban đầu, bà chủ tiệm nhìn anh đầy hoài nghi và cảnh giác, cho đến khi đối phương tháo khẩu trang xuống.

"Bị dị ứng mũi," Kha Dữ mỉm cười rồi lại kéo khẩu trang lên.

Bà chủ tiệm thở phào: "Cậu biết làm gì?"

"Giúp dì tính tiền, khuân vác, sắp xếp hàng hóa."

Muốn nhiều công năng hơn thì bà chủ tiệm cũng không cần. Bà ngồi sau quầy thu ngân cân nhắc một lúc, cứ ba giây lại liếc nhìn Kha Dữ một cái. Chàng thanh niên trước mặt bà cao hơn một mét tám, thái độ ngoan ngoãn thành khẩn. Bà nói: "Phải nói trước lời mất lòng, dì không có nhiều tiền trả đâu nhé."

Mấy ngày nay, Kha Dữ đã bóc mười mấy tờ quảng cáo tuyển nhân viên thời vụ trong khu vực, đương nhiên cũng nhớ kỹ mức lương ở nơi này. Đôi mắt anh cong lên: "Một ngày sáu mươi tệ, làm từ 9 giờ sáng đến 7 giờ tối, chờ chân dì hết đau là cháu đi ngay."

Thế là giao dịch thành công.

Sau 7 giờ tối là thời gian tự do.

Anh lang thang khắp các ngõ hẻm, đi qua chợ đêm, ngồi xuống ghế nhựa ở một quán ăn ven đường, mua một chén cháo đĩnh tử*. Muốn đi ra khỏi khu làng đô thị này phải mất một tiếng đồng hồ, Kha Dữ đã thử qua. Phía sau khu dân cư là một con sông nối với một bến tàu nhỏ gần như hoang phế. Thỉnh thoảng có thể bắt gặp vài ba con thuyền ghé vào bờ dỡ hàng. Buổi sáng là thời điểm náo nhiệt nhất, khoảng sáu bảy giờ sẽ có người ở đây rao bán hải sản tươi mới đánh bắt, hàng hóa được bày bán tràn lan dọc một đoạn đường dài khoảng ba mươi mét.

*

Cháo đĩnh tử

– 艇仔粥:

Một món cháo Quảng Đông, xuất xứ từ vùng Lệ Loan, Tây Quan. Ngày xưa, món này được một vài gia đình bán trên thuyền nhỏ (tiếng Quảng Đông gọi là đĩnh tử) trên sông Lệ Chi Loan nên gọi là "Cháo đĩnh tử Lệ Loan". Nguyên liệu chính gồm có cá, thịt nạc, bánh quẩy, đậu phụng, hành lá, ngoài ra còn có cả bì, thịt sứa, thịt bò, mực v.v...

Đôi khi anh sẽ đi dạo ra ngoài này vào buổi tối, kéo khẩu trang xuống đốt một điếu thuốc rồi vừa đi vừa hút. Ánh đèn đường màu cam chiếu xuống những con thuyền mục nát neo đậu ở bến, đổ bóng dài trên mặt nước. Kha Dữ ngậm điếu thuốc, bước đi chậm rãi xuyên qua những ánh đèn đó.

Khoảng một tuần sau, Thương Lục mới phát hiện ra anh làm công ở tiệm tạp hóa.

Rõ ràng đã gần tháng mười một mà ánh nắng buổi chiều vẫn chói chang khiến người ta bực bội. Âm thanh xung quanh bị át bởi tiếng xe kéo, xe tải, khắp nơi vọng lên những tiếng ồn ào chói tai. Trong mấy con hẻm tối này không biết có bao nhiêu xưởng gia công gia đình ẩn mình, tiếng máy may chạy từ sáng đến tối, xe kéo chở từng cuộn vải lẻ xuyên qua hẻm nhỏ.

Thương Lục muốn tìm một gian cửa hàng có cảm giác xưa cũ một chút. Trong tưởng tượng của hắn, màn cửa chớp sẽ kéo dài, những bóng người hối hả lướt qua, trong khi mặt tiền cửa hàng mở rộng với những kệ hàng màu xanh chất đầy cam quýt, và một ông lão nhàn rỗi ngồi trông cửa hàng, tạo nên một khung cảnh tĩnh lặng giữa bức tranh ồn ào.

... Kết quả là hắn bị lạc.

Thương Lục cúi người nhặt lon Coca lạnh rơi ra từ máy bán nước tự động, ngửa cổ uống cạn nửa lon. Lúc tập trung trở lại, tầm mắt hắn chợt dừng lại ở một bóng người thoáng qua bên cửa hàng tạp hóa đối diện.

Hắn đến nơi này sưu tầm phong tục không phải chưa từng chú ý đến cửa hàng đó, bởi vì mặt tiền không đủ rộng mà diện tích quá sâu nên tổng thể nhìn qua khá tối tăm. Lúc bóng người kia lướt qua, hắn còn chưa kịp chú ý, chỉ cảm thấy khung cảnh vốn đang ảm đạm, nhàm chán bỗng trở nên sống động hẳn lên.

Chiếc thùng rác lớn thân thiện với môi trường phát ra tiếng động trầm đục khi Thương Lục tiện tay ném nửa lon Coca còn lại vào. Sau đó, hắn rút điện thoại, mở camera lên.

Tiêu cự, tốc độ màn trập, ISO, khẩu độ. Hình ảnh từ từ chuyển động trên màn hình điện thoại. Ban đầu, hắn xem không mấy nghiêm túc, nhưng vài giây sau, ánh mắt hắn dần trở nên chăm chú hơn.

Người kia mặc một cây đồ đen sì. Lúc anh từ trong tiệm bước ra ngoài, chợt có một sự tương phản rõ rệt, như thể xua đi sự ảm đạm. Chiếc xe tải ba bánh đang dừng trước tiệm để dỡ hàng, người nọ khom lưng vác hai thùng nước khoáng vào trong. Dáng người rất đẹp, nhìn qua là biết được chăm sóc cẩn thận. Sau khi bê hàng năm sáu lượt, anh kéo khẩu trang xuống uống nước, một tay nhận lấy tờ hóa đơn từ tài xế xe tải.

"Không có sai sót gì chứ? Đủ cả rồi chứ?"

Kha Dữ nhanh chóng liếc qua: "Không lệch." Anh kẹp tờ hóa đơn giữa hai ngón tay, đóng nắp chai nước, đồng thời kéo khẩu trang lên, mỉm cười với tài xế xe: "Anh vất vả rồi."

Thương Lục hơi sửng sốt.

Mẹ kiếp —— Hóa ra đúng là cái tên thần long thấy đầu không thấy đuôi sống cùng nhà với hắn.

Ban ngày trông tiệm tạp hóa, ban đêm lại đi hầu ngủ? Không phải chứ, sao lại rơi vào tình cảnh thê thảm đến mức này? Thương Lục cất điện thoại rồi dựa vào góc tường, để bản thân ẩn mình trong bóng râm.

Những người tự kinh doanh nhỏ lẻ thường là loại ham hư vinh, quen kiếm tiền dễ dàng, nhưng Kha Dữ lại không giống thế. Trang phục anh mặc rất đơn giản, chi phí sinh hoạt cũng không nhìn ra chút bóng dáng xa xỉ nào. Nếu thật sự muốn kiếm tiền nhanh thì cần gì phải đi bán hàng cho người ta vào ban ngày? Đi chơi thêm vài chuyến với phú bà để đào mỏ chẳng phải tốt hơn sao? Một người đã quen kiếm tiền bằng con đường dễ dãi liệu có chấp nhận được những cách kiếm tiền khác – quá chậm, và cũng quá vất vả?

Bởi vì không nghĩ ra, lông mày hắn vô thức nhíu chặt. Thương Lục nhìn Kha Dữ quay lại sau quầy thu ngân. Lúc này trong tiệm không có khách, anh cũng không xem TV, không lướt di động, chỉ đứng đó cúi đầu, thỉnh thoảng ngẩng lên liếc nhìn ra bên ngoài.

Thương Lục nhanh chóng nhận ra anh đang viết.

Làng đô thị luôn là một thế giới ồn ào, hỗn loạn và nóng bức, nơi nơi đầy rẫy công nhân khuân vác xỏ dép lê miệng ngậm thuốc lá. Có người đi ngang qua đường, có người nằm trên xe đẩy chờ người tới thuê, hoặc dứt khoát tụ tập nhau dưới tán cây đánh bài ——

Kha Dữ ghi nhớ rất nhanh, anh nhớ hết từng câu nói quê mùa, lời chửi thề thô tục, từng biểu cảm trên mặt, động tác rung chân hoặc chống nạnh, hay cái sờ đầu bối rối khi thua bài của họ.

Dáng vẻ anh cúi đầu viết chữ rất thản nhiên. Thời điểm ống kính nhắm vào, một nỗi cô đơn tĩnh lặng như vừa dâng lên từ sâu thẳm trong khung hình.

Ánh mắt Thương Lục hơi động.

... Sao có thể?

Trên đời có vô số thiên tài chỉ dựa vào một ánh mắt, tư thái, chuyển động thân thể mà xây dựng nên bầu không khí hoặc cả một câu chuyện. Nhưng đằng sau những cử chỉ tưởng như nhẹ nhàng đó là từng góc máy quay tinh diệu, thiết kế ánh sáng, sắp xếp đạo cụ và bài trí bối cảnh. Trong mỗi một khung hình đẹp đẽ, người đứng trước ống kính là diễn viên, phía sau ống kính lại có rất nhiều người phải phối hợp nhịp nhàng. Điện ảnh là thứ nghệ thuật tạo nên giấc mơ, điểm dừng chân là "giấc mơ", nhưng trọng tâm vẫn là "tạo".

Mà Kha Dữ thậm chí còn không biết máy quay giấu ở chỗ nào.

Camera mới chạy được năm giây thì điện thoại của Thương Minh Bảo gọi đến, hắn đành bỏ dở việc quay chụp.

"Thương Minh Bảo, tốt nhất là em có chuyện gì đứng đắn cho anh." Giọng điệu Thương Lục lạnh như băng, một mặt liếc nhìn Kha Dữ, thấy anh cũng vừa cầm điện thoại lên.

"Gì cơ, người ta nhớ anh không được à?"

Thương Lục cười lạnh một tiếng: "Hết tiền rồi chứ gì?"

Cô nàng vừa qua tuổi thành niên không lâu đã ném tiền vào những trò mua sắm vô tội vạ và đu idol không ngừng nghỉ. Tiền tiêu vặt bị bố mẹ siết chặt, mỗi tháng cô bé phải dựa vào việc làm nũng các anh các chị để vượt qua khó khăn, bên này mượn mấy chục ngàn, bên kia xin xỏ mấy trăm ngàn. Anh cả và chị hai tuy là người nhiều tiền nhất nhưng thái độ lại như cha như mẹ, không muốn chiều theo tật xấu của em út. Chị ba mỗi lần làm thí nghiệm lại mất liên lạc hơn chục ngày, kết quả là chỉ có Thương Lục gánh hết mọi rắc rối.

"Hôm nay người ta bắt gặp một đôi giày đẹp lắm, chất da dê sờ lên còn bóng mịn hơn da đùi em luôn nhớ. Năm dì công nhân phải thêu tay mất 1200 tiếng đồng hồ mới hoàn thành một mặt họa tiết. Nếu không mua được nó thì quá đau lòng cho dê con bị chết cùng các dì công nhân thêu giày muốn mù mắt..."

Thương Lục: "..."

"Cho em mượn thẻ quẹt đi, tháng sau em trả."

"Bao nhiêu?"

"Một trăm ba mươi sáu ngàn tám trăm chín mươi chín tệ." Thương Minh Bảo ngoan ngoãn trả lời.

Một lát sau, di động thông báo chuyển khoản 136.900 tệ. Thương Lục vừa quan sát Kha Dữ đi ra khỏi cửa hàng vừa nói: "Dư một tệ, không cần thối."

Thương Minh Bảo tức hộc máu: "Chuyển thêm mấy chục ngàn nữa thì anh nghèo chết à?"

"Đại tiểu thư ơi, từ tháng một đến giờ lũy kế tiền nợ của cô đã lên một trăm ——"

"Á! Em không nghe đâu!"

Thương Lục bật cười một tiếng, đi theo Kha Dữ vòng qua đầu hẻm ra đường lớn. Anh đi không nhanh, mà dường như cũng không có chuyện gì sốt ruột muốn làm. Thương Lục trông thấy anh làm động tác kéo khẩu trang, sau đó lấy ra một gói thuốc lá từ túi quần. Lúc đốt thuốc, anh hơi dừng chân. Nhìn từ phía sau, chỉ thấy một phần mặt nghiêng nghiêng, cần cổ cúi thấp lộ ra đường cong rõ ràng.

Kha Dữ hoàn toàn không biết bản thân đang bị người ta theo dõi. Một tay anh nhét vào túi quần, bước đi thong dong. Khi không hút, điếu thuốc được anh kẹp vào ngón tay rũ bên người, chỉ thỉnh thoảng thành thạo vẩy vẩy chút tàn thuốc.

Quản lý Mạch An Ngôn đang chờ trên chiếc Land Rover màu đen dài đậu ngoài đầu hẻm, đã mất hết kiên nhẫn. Nhìn thấy bóng người ở phía xa, anh ta lập tức nhảy xuống xe đón đối phương đi lên.

Kha Dữ tiện tay dúi điếu thuốc vào góc tường: "Đợi lâu nhỉ."

Nói là nói vậy, tốc độ bước đi của anh vẫn hoàn toàn không nhìn ra chút tự giác muốn lên đường nào.

Thương Lục nhìn anh leo lên Land Rover đi rồi mới giật mình tỉnh mộng, một cơn bực bội không tên bỗng trỗi dậy. Mẹ kiếp, hắn đi theo làm gì chứ? Cứ tưởng đối phương muốn về nhà, ai ngờ lại là đi tiếp khách!

Thương Minh Bảo lải nhải gì đó trong điện thoại nhưng mãi không nhận được hồi âm, lúc này mới giận dữ uy hiếp: "Rốt cuộc anh có đang nghe không thế! Em giận rồi đấy nhé!"

"Đừng giận," Thương Lục quay đầu trở về, qua loa dỗ dành em gái: "Anh cho tiền mua váy áo."

Thương Minh Bảo nghẹn lời, đỏ mặt nói vào điện thoại: "Là anh nói đấy nhé."

·

Kha Dữ ở trên xe vừa thay quần áo vừa nghe Mạch An Ngôn giải thích dài dòng: "Đạo diễn Lịch đột nhiên nói muốn giới thiệu cậu. Không nể mặt tôi thì thôi, ít nhất cậu vẫn phải nể mặt Lịch Sơn chứ."

Áo thun cởi ra để lộ thân hình săn chắc, đẹp đẽ. Kha Dữ chậm rãi cài cúc áo sơ mi: "Thế anh đang căng thẳng chuyện gì."

Mạch An Ngôn thở phào một hơi, tiện thể liếc mắt: "Tôi biết cậu không thích xã giao, cậu xem, gần đây tôi cũng đâu sắp xếp chuyện gì cho cậu đâu đúng không? Anh hai à, cậu phải nhớ kỹ là tôi cũng tốt với cậu lắm nhé."

Kha Dữ nghe vậy bật cười, cúi đầu cài khuy tay áo: "Nhớ rồi, còn nhớ rõ hơn cả sinh nhật bạn gái nữa."

Mạch An Ngôn sắp khóc: "Cậu làm gì có bạn gái."

Trợ lý Thịnh Quả Nhi của Kha Dữ đang lái xe nghe vậy cũng cười vang, bị Mạch An Ngôn gõ đầu một cái.

"Đồ mất nết, còn không biết xấu hổ mà cười tôi? Cô xem anh cô đang mặc cái gì kia? Hả? Đang ăn cái gì? Có quản lý carbohydrate không? Mỗi ngày hút mấy điếu thuốc? Cô có biết gì không? Tôi trừ lương bây giờ!"

Thịnh Quả Nhi khổ không nói nổi, vội ấm ức kêu oan: "Nhưng thầy Kha cũng không cho em quản lý mấy thứ đó mà."

Kha Dữ soi gương chiếu hậu để thắt cà vạt, mấy ngón tay thon dài khéo léo vân vê dải lụa màu xanh lục. Thịnh Quả Nhi nhìn một cái, lại nhìn thêm cái nữa, cuối cùng bị Mạch An Ngôn gõ: "Nhìn đường cho tôi."

"Sao đột nhiên thầy Lịch nhớ đến tôi thế?" Vừa hỏi anh vừa nhận chai nước hoa Mạch An Ngôn đưa cho, tùy ý xịt hai nhát.

"Ông ấy đang đi thương lượng dự án với mấy bên tư bản, muốn tiến cử cậu một phen." Ngữ khí Mạch An Ngôn hưng phấn hẳn lên.

Cơ duyên của Kha Dữ với vị đạo diễn này... Mẹ kiếp, quá là kỳ lạ.

Lịch Sơn là đạo diễn có danh vọng thuộc hàng bậc nhất Trung Quốc, thành công cả trên phương diện nghệ thuật và thương mại, giải thưởng lẫn doanh thu phòng vé đều không thể xem thường, có thể coi là đầu tàu của cả một thế hệ nghệ sĩ. Ông ta yêu mến Kha Dữ tha thiết, đây là bí mật mà cả thế giới đều biết rõ. Cho dù kỹ thuật diễn của Kha Dữ có tệ hại đến mấy, phim của đạo diễn Lịch vẫn luôn dành một vai diễn cho anh. Không đảm đương nổi vai chính, vậy thì năm này qua năm nọ Kha Dữ cứ đóng vai phụ làm nền trong phim của ông ta – không phải làm nền mờ nhạt, mà là làm nền vàng son.

Những nhân vật này không có quá nhiều đất diễn nhưng luôn có màu sắc độc đáo, để lại ấn tượng mạnh mẽ. Bản thân nhân vật không cần diễn viên phải quá nhiều công sức tạo hình, chỉ cần dựa vào thiết lập, tình tiết, lời thoại là đủ để xây dựng nên. Có thể nói, mọi thành tích mà Kha Dữ đạt được đều nhờ vào việc "ăn vai" mà có.

Lời đánh giá nổi tiếng của ông về Kha Dữ: "Loại khí chất này xuyên qua ống kính máy quay, được cô đọng và phóng đại theo một cách rất khó nắm bắt, khó giải thích, nhưng đương nhiên cũng khiến người ta khó lòng từ chối," càng trở thành một câu danh ngôn.

Khí chất... Kha Dữ bật cười, chỉ gật đầu đáp một câu "Biết rồi".

So với Mạch An Ngôn, phản ứng của anh có thể nói là khá lãnh đạm.

Lời tác giả:

Các cửa hàng tạp hóa bán lẻ đồ ăn vặt nước uống ở vùng duyên hải phía nam gọi là "tiệm sĩ đa".

·

Danh ngôn:

"Loại khí chất này xuyên qua ống kính máy quay, được cô đọng rồi phóng đại theo cách rất khó nắm bắt và giải thích, đương nhiên cũng khiến người ta khó lòng từ chối"