Chương 154: Tuổi niên thiếu (1) – Mười sáu tuổi và mười tám tuổi

Năm Cốc Kiều mười sáu tuổi, gia đình cô đã trở thành nhà giàu có nhất làng với căn nhà ngói khang trang nhất vùng. Dẫu vậy, Lâu Đức Dụ vẫn chưa hài lòng, ông còn ấp ủ mơ ước xây một căn nhà lầu hoành tráng hơn. Ông chỉ tay vào tòa lâu đài trong sách rồi bảo các con gái rằng sau này cả nhà sẽ ở trong một ngôi nhà to thế này, giống y hệt lâu đài của các nàng công chúa trong cổ tích!

Song cô em út của Cốc Kiều lại rất hài lòng với cuộc sống hiện tại. Cô bé chọc ngón tay lên cái đầu nhỏ, suy nghĩ một lát rồi nói với bố:

– Nhà mà to như lâu đài thì bố mẹ quét dọn mệt lắm. Thôi mình cứ ở nhà này là ổn rồi bố ạ.

Từ khi Lâu Đức Dụ làm ăn phát đạt, dân làng mới bắt đầu để ý đến sự tồn tại của ông. Ông chú họ của Cốc Kiều muốn trùng tu từ đường nên liên tục đến nhà tìm Lâu Đức Dụ kêu gọi quyên góp. Nếu không có bà ngoại Cốc Kiều can ngăn, Lâu Đức Dụ đã đuổi thẳng ông chú họ kia ra khỏi nhà:

– Lúc các chú sửa gia phả thì không thèm thêm tên con gái tôi vào, giờ sửa từ đường lại mặt dày đến xin tiền tôi à?

Ông chú họ vuốt râu, điềm nhiên đáp:

– Theo phép tắc tổ tiên để lại, phụ nữ không được ghi tên vào gia phả. Nhưng nay đã là thời đại mới, nếu con gái cậu đỗ đại học thì cũng có thể phá lệ. Nhưng khổ nỗi bây giờ…

Lâu Đức Dụ gạt phắt lời ông, bảo cứ đợi đến lúc họ chịu phá lệ rồi hãy tính. Năm ngoái, Cốc Kiều vừa thi chuyển cấp xong. Học lực của cô vốn chỉ ở mức trung bình, thế mà không hiểu sao may mắn đến thế, điểm thi lại vừa đủ để đỗ vào trường trung cấp chuyên nghiệp trực thuộc tỉnh. Thời ấy, điểm chuẩn vào trường trung cấp chuyên nghiệp cao hơn nhiều so với trường cấp ba, chưa kể còn là trường trung cấp chuyên nghiệp trực thuộc tỉnh. Cốc Kiều cũng có chút xiêu lòng, bởi lẽ tốt nghiệp trung cấp sẽ được nhà nước phân công việc làm, đi học còn có trợ cấp. Nếu học ba năm cấp ba xong mà không đỗ đại học thì tương lai có khi còn không bằng tốt nghiệp trung cấp.

Bà ngoại Cốc Kiều rất muốn cháu gái học trung cấp. Bà thương Cốc Kiều học hành vất vả quá, nếu không chọn trung cấp mà lại lao đầu vào học cấp ba thì phải cày cuốc vất vả thêm ba năm ròng rã, mà chưa chắc đã thi đỗ đại học. Việc gì phải như thế? May mắn đâu phải lúc nào cũng mỉm cười, cơ hội lần này cần phải nắm chắc.

Trái lại, Lâu Đức Dụ kiên quyết muốn Cốc Kiều học đại học, cốt để ông và Cốc Tĩnh Thục được nở mày nở mặt. Chẳng lẽ vợ chồng ông không thể nuôi dạy con cái thành sinh viên hay sao? Họ thừa sức lo liệu. Ông có tiền, con gái ông chẳng cần đến trợ cấp của trường, một mình ông vẫn có thể cáng đáng. Thậm chí, ông còn tin tưởng Cốc Kiều sau này sẽ có một tương lai xán lạn hơn cả chính cô.

Lâu Đức Dụ tìm lời khuyên mẹ vợ:

– Mẹ à, học tài thi phận thôi mẹ ạ. Điểm trên lớp tốt chưa chắc khi thi đã được như vậy, cứ phải thi thật mới biết. Con bé nhà mình đạt điểm cao thế này chứng tỏ nó không chỉ có thực lực mà còn gặp may mắn nữa đấy ạ! Muốn làm nên chuyện lớn thì phải hội tụ cả hai yếu tố này. Con thấy con bé đang đỏ vận thế này, thi đại học kiểu gì cũng đỗ!

Sau khi cả nhà bàn đi tính lại, quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về Cốc Kiều. Rốt cuộc, cô chọn học cấp ba. Tốt nghiệp trung cấp tuy được phân công việc làm ngay, nhưng đó lại không phải là công việc cô mong muốn. Cô vẫn luôn tò mò về thế giới rộng lớn bên ngoài và khao khát được đặt chân đến những thành phố lớn để mở mang tầm mắt.

Kể từ lần đến nhà dì họ, gia đình Cốc Kiều và nhà dì chỉ còn giữ liên lạc vào dịp Tết. Mỗi năm, dì đều gửi biếu bà ngoại một khoản tiền tiêu Tết; đổi lại, gia đình cô gửi tặng dì một thùng đặc sản quê hương kèm theo một lá thư, chủ yếu kể chuyện gia cảnh ngày một khấm khá hơn.

Hai năm đầu, Cốc Kiều nằng nặc đòi viết thư cho anh họ. Mỗi lá thư gần như vắt kiệt vốn chữ Hán ít ỏi của cô; chữ nào không biết viết, cô đành dùng bính âm để thay thế. Cô dùng hộp bút chì màu mẹ mua, nắn nót viết kín ba trang giấy, dốc hết vốn chữ Hán lẫn bính âm học được ở trường vào những dòng thư chi chít. Bức thư tràn ngập niềm vui về cuộc sống thôn quê. Cô mời anh họ về quê chơi, cùng mình đi bắt cá, leo núi, bơi lội…

Cốc Kiều kiên trì mời anh họ suốt ba năm ròng. Trong thư, bính âm ngày một ít đi, chữ Hán ngày một nhiều thêm, nét chữ cũng dần đẹp đẽ hơn. Thế nhưng suốt ba năm ấy, anh họ chưa một lần về thăm quê cô, thậm chí đến lá thư hồi âm cũng không có. Thứ duy nhất Cốc Kiều nhận được chỉ là những món đồ chơi gửi kèm tiền biếu Tết của dì, khi thì là tàu hỏa có đường ray, lúc lại là bộ xếp hình lâu đài…

Sang năm thứ tư, Cốc Kiều không còn viết thư cho anh họ nữa. Cô nghĩ có lẽ anh chẳng hề muốn đến nhà mình chơi. Cô cũng không còn nhắc đến người anh họ này với gia đình, bóng hình anh cứ thế nhạt nhòa dần trong ký ức cô.

Lâu Đức Dụ vốn định đưa hai cô con gái nhỏ lên thủ đô chơi một chuyến, nhưng hai năm đó sức khỏe ông ngoại Cốc Kiều lại suy giảm. Đến đầu năm nay, ông qua đời, thành ra chuyến đi cứ bị trì hoãn mãi.

Mùa hè khi Cốc Kiều lên lớp mười, Lâu Đức Dụ không chỉ sắm thêm bộ loa thùng hoành tráng, đổi sang bộ ghế sofa mới rộng rãi, mà còn tậu một chiếc xe máy rất đẹp, vừa to vừa oách hơn hẳn chiếc xe mua lại ngày trước.

Một ngày tháng Tám nọ, Cốc Kiều ngồi sau xe máy của Lâu Đức Dụ lên huyện, đi cùng còn có chị Thúy Thúy hàng xóm. Thúy Thúy được bà nội nuôi nấng từ nhỏ. Tốt nghiệp cấp hai xong, chị không đỗ trường sư phạm hệ miễn học phí, lại không có tiền học tiếp cấp ba. Đúng lúc bà nội đổ bệnh, chị đành gác lại việc học để ở nhà chăm sóc bà, tiện thể làm ít việc đồng áng và may vá.

Cả nhà Cốc Kiều, từ bà ngoại đến cô em út, ai cũng quý mến và sẵn lòng giúp đỡ hai bà cháu. Mỗi khi nhà cô gói bánh chẻo hay hầm sườn đều mang sang biếu nhà chị Thúy Thúy một ít. Nhà họ cũng không nỡ nhận không, hễ trong sân có mớ rau hương xuân ngon hay cây mơ trĩu quả là lại mang sang cho nhà Cốc Kiều. Đến hè, chị Thúy Thúy còn làm túi thơm chống nắng, đuổi muỗi, tặng người nhà cô mỗi người một cái.

Cốc Kiều cầm chiếc túi thơm ấy lên ngắm nghía rồi khen không ngớt lời. Sau đó, một ý tưởng kinh doanh chợt lóe lên trong đầu cô. Cô liền khuyên chị Thúy Thúy làm thêm một ít mang ra ga tàu ở huyện bán, biết đâu sau này ăn nên làm ra còn mở được cả xưởng. Vốn hay đọc báo về những doanh nhân khởi nghiệp có xuất thân nông dân, Cốc Kiều bèn vẽ ra một viễn cảnh làm giàu cho người chị hàng xóm. Khi hoạch định tương lai cho chị Thúy Thúy, giọng điệu cô quả quyết đến nỗi chị tin sái cổ, tức tốc mua cả đống nguyên liệu về, thức khuya dậy sớm bắt tay vào làm.

Túi thơm chống nắng, đuổi muỗi đã làm cả đống, nhưng bán thế nào lại là vấn đề. Tính chị Thúy Thúy vốn hiền lành, nhu mì, nói chuyện chưa bao giờ to tiếng, nói gì đến việc đứng ngoài đường rao hàng. Cốc Kiều nghĩ ý tưởng này do mình bày ra, thôi thì đã giúp thì giúp cho trót, đằng nào nghỉ hè cũng rảnh rỗi, chi bằng giúp chị Thúy Thúy một tay, tiện thể tích lũy chút kinh nghiệm buôn bán. Bởi lẽ, từ nhỏ cô đã mê tít chuyện kiếm tiền.

Ở quê Cốc Kiều, người ta vẫn coi trọng chuyện học hành đàng hoàng để có được biên chế nhà nước hơn cả. Còn những người buôn bán nhỏ lẻ như Lâu Đức Dụ, dù tivi màu, tủ lạnh, máy giặt nhà ông khiến cả làng phải ước ao, thì qua miệng lưỡi thế gian, ông cũng chỉ là phường đầu cơ trục lợi. Ngày nào Lâu Đức Dụ cũng rủa xả những kẻ coi thường nghề của mình là lũ ghen ăn tức ở; còn những người học cao hơn thì bị ông gọi là “mấy thằng mọt sách vô dụng”, chẳng ai bì kịp với ông.

Lâu Đức Dụ ngoài miệng thì nói vậy, nhưng trong thâm tâm lại chỉ mong Cốc Kiều trở thành một “con mọt sách vô dụng” chứ đừng làm con buôn như mình. Nghe tin con gái đòi ra ga tàu bán hàng rong, ông gạt phắt ngay:

– Trời nắng chang chang, con không ở nhà cho mát lại chạy ra ngoài làm gì? Nhà mình mới mua tủ lạnh, quạt điện, con ở nhà với em vừa bật quạt vù vù vừa ăn kem không sướng hơn à? Có thời gian rảnh thì đọc thêm vài cuốn sách quan trọng hơn! Nhà này không trông mong con kiếm tiền, chỉ cần con đỗ đại học là giỏi nhất rồi!

Cốc Kiều vặn lại:

– Bố là người ghét ông chú họ nhất nhà mình, sao giờ bố lại nói cái giọng y hệt ông ấy thế? Con lại thấy khác, buôn bán cũng phải học hỏi nhiều lắm đấy. Con thấy bố có thua kém gì những người học cao, có bằng đại học đâu. Đọc sách là học, chẳng lẽ bán hàng lại không phải là học ạ?

Tuy bị con gái bật lại, Lâu Đức Dụ lại thấy xuôi tai một cách lạ lùng. Đúng vậy, ông làm ăn chắc chắn không thua kém bất cứ người có bằng đại học nào. Thôi thì con gái đã nghĩ thế, ông đành miễn cưỡng cho cô đi thử một chuyến.

Trên đường được bố chở ra huyện, Cốc Kiều tíu tít hỏi Lâu Đức Dụ về kinh nghiệm buôn bán. Lâu Đức Dụ không bận tâm con gái kiếm được nhiều hay ít, điều ông lo nhất là sự an toàn của cô. Ông có việc phải đi bàn chuyện làm ăn nên không thể cùng cô ra ga tàu. Ga tàu vốn là nơi phức tạp, có đủ mọi loại người, nên ông dặn Cốc Kiều hễ gặp bọn du côn thì phải tránh xa, tuyệt đối không được gây gổ. Có chuyện gì cứ đợi ông đến đón rồi tính.

Cốc Kiều đứng ở cổng ga, nhiệt tình mời chào khách mua túi thơm của chị Thúy Thúy, mồ hôi túa ra nhễ nhại làm tóc mái dính bết vào trán. Chị Thúy Thúy ban đầu còn rao lí nhí, nhưng dần dà cũng bị sự hào hứng của Cốc Kiều cuốn theo, cũng rao mỗi lúc một to hơn. Gần hết buổi chiều, nhờ có Cốc Kiều phụ giúp, chị Thúy Thúy kiếm được mười tệ. Với chị, con số này đã là mỹ mãn lắm rồi. Mặt trời sắp lặn, Lâu Đức Dụ cũng sắp ra đón họ về. Chị Thúy Thúy định bụng lát nữa ông đến sẽ trích hai hào từ số tiền kiếm được để mời hai bố con Cốc Kiều ăn kem đậu đỏ.

Thế nhưng nơi này chỉ là một huyện nhỏ, người dân không mặn mà chi tiền cho những thứ không thực sự thiết yếu như thế này.

– Chị Thúy Thúy ơi, mình vào hẳn sân ga bán đi! Sắp có chuyến tàu đi thủ đô vào ga rồi, nó sẽ dừng ở đây hẳn năm phút đấy!

Trước đây, Cốc Kiều từng có kinh nghiệm đi tàu hỏa vào mùa hè nên biết rằng trong toa chỉ có duy nhất một chiếc quạt trần, mà lắm lúc còn bị hỏng. Vì vậy, hầu hết hành khách đều sẽ mở cửa sổ cho mát. Kể cả không ai xuống tàu, Cốc Kiều vẫn có thể rao thật to để tiếng của mình vọng vào trong toa, biết đâu lại có người muốn mua.

Sân ga của một huyện nhỏ thời ấy vốn không soát vé gắt gao, Cốc Kiều chỉ cần viện cớ vào đón người là được cho qua. Cùng với cô, trên sân ga còn có những gánh hàng rong bày bán đủ thứ, từ bánh đa, bánh cuốn sợi, bánh bao hoa cho đến rượu nếp và gà quay. Dù đã ăn trưa, nhưng sau cả buổi chiều rao hết cả sức, giờ Cốc Kiều bỗng thấy đói cồn cào khi mùi gà quay thơm nức xộc thẳng vào mũi. Cô hít sâu một hơi, kiên nhẫn chờ chuyến tàu kế tiếp vào ga.

Cô đoán chắc bố cũng sắp đến đón rồi, lát nữa là được ngồi sau xe máy của bố về nhà ăn cơm.

Tàu vừa dừng bánh, Cốc Kiều liền cất giọng rao bán những chiếc túi thơm chống nắng, đuổi muỗi đựng trong giỏ. Việc buôn bán thuận lợi bất ngờ. Chỉ trong hơn ba phút, cô đã bán được sáu cái mà không ai thèm mặc cả. Cô đang rao hăng thì một gã thanh niên sán lại hỏi giá rồi tiện tay cầm mấy túi thơm còn lại lên so sánh.

– Đắt thế, bớt chút được không?

Cốc Kiều đang mải giải thích tại sao túi thơm lại có giá đó thì gã kia đã vơ vội một nắm túi thơm rồi ba chân bốn cẳng phóng vọt lên tàu.

Cốc Kiều sững sờ mất vài giây mới định thần lại được.

– Trả tiền đây! – Cô hét lên rồi đuổi theo, quên cả bỏ chiếc giỏ đang khoác trên tay xuống.

Bỏ ngoài tai tiếng gọi thất thanh của chị Thúy Thúy, Cốc Kiều nhảy tót lên chuyến tàu đi thủ đô.

Cốc Kiều chỉ chăm chăm muốn bắt bằng được tên quỵt tiền nên không nhận ra cửa tàu đã đóng sập lại. Chị Thúy Thúy bình thường toàn nói lí nha lí nhí, thế mà giờ đây lại gào hết sức bình sinh:

– Cốc Kiều, xuống tàu mau!

Tiếng gào ấy xuyên qua ô cửa sổ đang mở, lọt vào tai hành khách trong toa tàu. Đoàn tàu bắt đầu lăn bánh, chị Thúy Thúy vừa đuổi theo vừa không ngừng gọi:

– Cốc Kiều, Cốc Kiều…

Chị cứ gọi mãi, quên bẵng đi sự rụt rè cố hữu, trong đầu chỉ còn một ý nghĩ duy nhất là phải giữ Cốc Kiều lại.

Hầu hết hành khách trong toa tàu đều nghe thấy cái tên Cốc Kiều, bao gồm cả Lạc Bồi Nhân.

Năm đó, Lạc Bồi Nhân mười tám tuổi. Vừa nghỉ hè năm nhất đại học, anh và các thành viên trong ban nhạc đã đến Quảng Đông biểu diễn. Tiền cát-xê không được bao nhiêu nên cả nhóm đành ngồi ghế cứng. Thật ra, anh thừa sức mua vé giường nằm, nhưng lại không muốn tách rời tập thể.

Khi ấy, Lạc Bồi Nhân đang nhắm mắt tựa lưng vào ghế, đắm chìm trong tiếng nhạc phát ra từ chiếc máy cassette. Dù đã mở âm lượng rất lớn, đến mức bình thường không thể nghe thấy tạp âm bên ngoài, nhưng tiếng gọi thất thanh nơi sân ga vẫn đủ sức xuyên qua tai nghe, dội thẳng vào màng nhĩ anh.

Cốc Kiều? Anh không lạ gì cái tên này. Suốt ba năm liền, năm nào anh cũng nhận được thư của một cô bé tên Cốc Kiều. Trong thư, cô bé gọi anh là anh họ rất đỗi thân thiết, lần nào cũng nhiệt tình mời anh về quê mình chơi. Những bức thư ấy được viết lẫn lộn cả chữ Hán và bính âm; dù vốn từ ít ỏi, cô bé vẫn cố gắng viết kín ba trang giấy, kể lể về cuộc sống hồn nhiên, vui vẻ của mình.

Đến lá thư thứ ba, nội dung vẫn nồng hậu như trước, cứ như thể anh là anh họ ruột vậy, nhưng chữ viết của cô bé đã tiến bộ trông thấy, gần như không cần dùng bính âm nữa.

Lạc Bồi Nhân chưa từng hồi âm, đơn giản vì anh không biết viết gì. Anh không cho rằng chỉ một lần gặp gỡ là đủ để vun đắp tình thân, huống hồ cả hai vốn không có chút máu mủ ruột rà. Nhưng nghĩ đến cảnh cô bé cặm cụi ngồi viết thư cho mình, anh lại không nỡ phớt lờ hoàn toàn. Thế nên cứ mỗi năm nhận được thư, anh đều gửi đồ chơi cho cô bé, tự cảm thấy thế là phải đạo rồi.

Ấy vậy mà sang năm thứ tư, khi anh đã hình thành thói quen nhận thư, thậm chí còn chuẩn bị sẵn quà năm mới cho cô em họ không biết bây giờ trông ra làm sao, thì bức thư thứ tư lại bặt vô âm tín.

Hai người chỉ gặp nhau đúng một lần hồi còn bé xíu, giờ có tình cờ chạm mặt chắc cũng không nhận ra nhau. Thế nhưng khi Lạc Bồi Nhân tháo tai nghe, trông thấy cô gái mặc váy vàng đứng giữa toa tàu, anh lại bất giác nghĩ đến cô em họ không cùng dòng máu ấy.

Hầu như tất cả mọi người trong toa tàu đều nghe thấy cái tên Cốc Kiều, chỉ mình cô là không.

Cốc Kiều lúc này đang mải đuổi theo gã đàn ông đã trộm túi thơm của mình. Vừa đuổi kịp, cô liền túm chặt lấy chiếc áo may ô gã đang mặc.

Gã kia không những không nhận mà còn trơ tráo đóng vai nạn nhân, giở giọng cợt nhả:

– Nam nữ thụ thụ bất thân? Cô định giở trò với tôi đấy à?

Câu nói này khiến Cốc Kiều tức đỏ cả mặt. Sống mười sáu năm cuộc đời, cô chưa từng bị ai trêu ghẹo sỗ sàng thế này. Nghe câu đùa cợt nhả kia, cô nhất thời không biết đáp trả ra sao. Nhưng vì lẽ phải thuộc về mình, cô lập tức đanh giọng nói:

– Anh lấy túi thơm của tôi mà chưa trả tiền.

– Tôi lấy túi thơm của cô bao giờ? Dựa vào đâu mà bảo đây là đồ của cô?

– Ở sân ga này chỉ có mình tôi bán túi thơm, mà mấy cái trong tay anh lại giống hệt những chiếc trong giỏ của tôi…

Gã nọ cãi chày cãi cối:

– Chỉ một mình cô bán túi thơm ở sân ga à? Bằng chứng đâu?

– Bằng chứng à? Anh cứ nhìn ra ngoài thì biết, ngoài tôi ra còn ai bán nữa đâu…

Cốc Kiều chưa kịp dứt lời đã sững sờ nhận ra tàu bắt đầu chạy. Trong thoáng chốc, đầu óc cô ngừng hoạt động, bàn tay đang níu áo gã kia cũng bất giác buông lỏng.

Gã kia thấy đôi mắt to tròn long lanh của Cốc Kiều bỗng trở nên thất thần, định thừa cơ chuồn lẹ. Nào ngờ cô lập tức bừng tỉnh, càng túm chặt gã hơn nữa. Suy cho cùng, nếu không phải tại tên này, cô đâu đến nỗi ra nông nỗi ấy.

Cô đã rời xa quê nhà trên một chuyến tàu không mua vé, chỉ biết điểm cuối là thủ đô, còn trạm dừng tiếp theo ở đâu thì hoàn toàn mù mịt. Chắc hẳn chị Thúy Thúy đang lo sốt vó, nếu bố cô ra ga đón mà biết chuyện cô đã lên tàu đi mất thì sẽ phát điên lên mất…

Làm sao để về nhà bây giờ?

Nghĩ đến đó, cô càng siết chặt áo gã đàn ông kia, mặc kệ mảng lưng trần của gã đang phơi ra trước mắt mọi người trong toa. Cô quyết phải đòi lại công bằng cho bằng được:

– Anh mà không trả tiền là tôi gọi nhân viên an ninh trên tàu đến giải quyết đấy!