Chương 27: Hoang táng

Tạ từ tiểu đoàn trở về vào lúc gần một giờ sáng. Vẻ mặt lạnh lùng trước đây bỗng hiện lên một nỗi trầm ngâm khác thường. Anh vẫy mọi người lại, ho khan một tiếng rồi nói ngay: "Lệnh cho đại đội ta đêm nay phải tiêu diệt ban chỉ huy tiểu đoàn biệt động quân số 6, tên ác ôn đóng tại ngã ba Long Hưng. Chúng đang phòng ngự, chúng ta chủ động tiến công. Long Hưng, thằng Tấn biết chứ?" Tấn hào hứng đáp: "Dạ biết. Ngày nào đi học em cũng qua đó." "Tốt rồi." Lại một tiếng ho bật ra. "Vậy chuẩn bị dẫn đường! Mọi người tranh thủ ngụy trang, mười lăm phút nữa xuất phát. Thằng Sen ở lại coi hầm và cảnh giới." Trong góc hầm, ánh pháo sáng từ trên cao hắt xuống, soi rõ đôi mắt đang nhìn lên đầy ngạc nhiên của Sen... Còn mười phút, Tạ mượn cây bút Bic của Bình, xin mảnh giấy rồi rút về góc sạp, vừa ho cục cục vừa hí hoáy viết gì đó, vẻ mặt nhọc nhằn và tập trung đến mê mải. Viết xong, anh nhét vào tận đáy ba lô, lấy bùn đất bôi trét qua loa lên người, lên mặt rồi ra lệnh lên đường. Những động tác ấy không qua được mắt Cường. "Tất cả những gì hiện trên mặt anh lúc này đều báo điềm chẳng lành." Cường nhớ đến câu nói của người phóng viên nhiếp ảnh từ buổi chiều. Anh bước đến bên Tạ: "Đại đội trưởng có sao không? Nếu còn ho, cứ ở lại, em dẫn anh em đi được rồi." "Láo nào! Cái gì mà ở lại với không ở lại? Đi!" Tạ gắt và cùng với Tấn, súng trong tay, dẫn đầu đội hình xuyên vào đêm tối. Họ men theo bóng đêm dày đặc, thận trọng luồn qua khúc tường thành, tiến qua khoảng trống, bò ra đường cái, lần theo vệt đường mòn đến ngã ba thì dừng lại. Tấn thì thào: "Đến rồi, đây là ngã ba Long Hưng." Tạ chỉ vào ngôi nhà tô sáng đèn: "Nó đấy phải không?" Tấn gật đầu. "Tốt, theo tao! Đánh nhanh rút nhanh nghe chưa?" Họ khom thấp người, nhón chân từng bước. Thân thể họ nhòa chìm vào cây cỏ, vào đêm tối, vào đất ẩm ướt. Bỗng gò má Tạ chạm vào hàng rào lưỡi lam, bị cứa rớm máu. Vẫy tay cho mọi người ngồi xuống, anh căng mắt nhìn. Bên kia hàng rào là một ngôi nhà ba tầng kiên cố, bên trong có bóng dáng lính tuần tra. Trời se lạnh, gió bắc thổi về khiến Cường rùng mình. Theo hiệu lệnh của Tạ, Cường bò lên định chui qua rào thì bất ngờ nghe tiếng khục ở sau lưng. Anh giật mình quay lại, sửng sốt chứng kiến người đại đội trưởng vật lộn khốn khổ với cơn ho dữ dội. Toàn thân Tạ co quắp như bị bò cạp đốt, tiếng ho vẫn không ngớt, vang vọng cả trong đêm vắng. Cường vội trườn lại, nhưng không thể giúp được gì khi tiếng ho khủng khiếp ấy đang được khuếch đại hàng chục lần. Cường đưa tay vuốt lưng anh, nhưng chỉ thêm ngứa ngáy. Tạ vội bứt nắm cỏ trộn đất nhão nhoét đưa vào miệng cố nuốt, nhưng vô ích. Anh lại vo tròn chiếc mũ vải đội trên đầu, tống vào cổ họng vẫn bất lực. Không còn cách nào khác, Tạ đành vùi mặt xuống đất ướt, thật sâu. Lần này cơn ho tạm lắng, anh thở đều đều. Cường hiểu Tạ đã uống bùn vào bụng để dịu cơn ho. Úa nước mắt nhìn lên, không thấy chiếc răng nào, Tạ cười thiểu não ra hiệu cho Cường tiếp tục nhiệm vụ rồi nằm ật ra, kiệt sức. Chàng võ sinh Hà thành ngày nào đêm nay lại thực hiện những bài luyện của mình một cách hữu dụng. Anh luồn qua lớp rào cự mã ken dày, nằm phục dưới chân tên lính gác. Tên lính nhỏ con ngáp một tiếng, vạch quần đái tồ tồ. Dòng nước tiểu khai nồng mùi rượu phun tia vào mặt anh. Chắc hắn vừa đổi phiên gác sau một chầu nhậu? Anh nghĩ và cảm thấy giữa gã và mình có gì đó gần nhau lạ lắm. Cùng là con người, cùng từ một gia đình, có cha mẹ, anh em, có thể có người yêu hay vợ, cùng mùi mồ hôi chua loét, cùng một đêm côi cút không biết sống chết ra sao. Kẻ địch ở xa còn mơ hồ khái niệm, khi ở gần lại thấy nó như mình, giống mình làm sao. Giống đến nỗi anh chỉ muốn hắng giọng một tiếng rồi đứng dậy vỗ vai nó: "Thôi, đánh nhau mãi chán rồi, đủ rồi, hiểu nhau quá rồi, giờ tớ với cậu ra phố làm một tô hủ tiếu nóng rụng răng, thêm một ly cà phê đá đánh cho sủi bọt cái đã rồi tính gì thì tính." Nhưng anh vẫn phải nằm im. Quy luật chiến tranh, quy luật sinh tồn không cho phép anh thả nổi cảm xúc. Trước mặt tên lính này, anh chẳng thấy chút hận thù nào để hủy diệt, dù trong ý thức anh vẫn hiểu nó chính là nguyên cớ của mọi khốn cùng, mất mát cho anh em trong khu Thành cổ. Nhưng có đúng nó là nguyên cớ hay còn có thế lực nào đứng đằng sau nó nữa? Muộn rồi, xin lỗi thằng em nhé, tôi phải làm phận sự người lính." Anh bật dậy đánh mạnh một xòng tay vào cổ gã. Gã dụi xuống như khúc chuối bị đốn ngang. Cường rút dao kề sát cổ gã định kết liễu nhưng rồi không hiểu sao lại thôi, để mặc gã nằm đó. Tên thứ hai anh cũng làm như vậy, nhanh hơn, mạnh hơn, làm vừa đủ để gã tê liệt phân nửa thân trên. Cửa đã mở, vật cản không còn, cả đội hình nhanh chóng tiến sát ngôi nhà tô vẫn còn ánh đèn đỏ quạch như mắt thú hoang. Họ men theo chân tường đến trước cửa sổ. Tạ rướn người nhìn vào. Bên trong có chừng bốn, năm sĩ quan biệt động đang chụm đầu bàn bạc. Ngoài cửa chính có hai tên đứng gác. Ngoài sân, hai chiếc xe bọc thép đi qua đi lại, gầm gừ. Trong phòng, viên trung tá quấn băng trắng ở trán đang nói gì đó, chỉ thấy hắn khum bàn tay bóp nghiến xuống mặt bàn như úp cá. Tạ thì thào vào tai Cường: "Bọn khốn này định ngày mai ăn tươi nuốt sống mình đây. Vậy bố ăn trước! Các cậu chế đám ngoài sân. Tớ trong nhà." Dứt lời, không biết học được miếng võ khỉ này từ đâu, Tạ nhún chân lấy đà quăng mình qua cửa sổ, đứng choãi chân, chĩa súng vào giữa ngực tốp sĩ quan, giọng khàn đặc: "Đứng im! Đã đến giờ chúng mày phải đền tội cho những tội ác gây ra ở Thành cổ này!" Anh nghiến răng lia cả băng. Như hứng trọn cơn lốc từ trên cao đổ ụp xuống, đám sĩ quan thay nhau gục ngã, mắt vẫn mở to ngơ ngác. Cùng lúc, Cường và nhóm của mình tản ra, chiếm lĩnh những gốc cây, nã những đường đạn căng và chính xác về phía xe và đám lính đang ào ào chạy tới. Đạn nổ chát chúa, lửa đạn sáng rực cả ngã ba. Trong phút chốc, trước mắt Cường đã trở thành trống hoác. Rồi như linh cảm thấy điều gì không ổn, anh thét vào tai Hải: "Cậu phụ trách giải quyết hai chiếc xe kia!" rồi lao trở lại căn phòng họp. Trong căn phòng lúc ấy, với sắc mặt phấn khích đến cực độ, Tạ đang thoăn thoắt thu vét giấy tờ, tài liệu trên bàn cho vào túi xách bên hông thì bất ngờ cơn ho ập đến, khiến anh cúi gập người sao nhãng vài giây. Chính vào cái giây định mệnh đó, khẩu súng ngắn trên tay viên trung tá tưởng đã chết nằm rụi ở góc nhà bỗng nháng lửa. Tạ hơi giật mình, ôm ngực lảo đảo. Lại một nháng lửa nữa, chính xác hơn. Đến lượt anh ngơ ngác nhìn kẻ bắn mình như oán thán rồi gục hẳn, ngã sấp mặt xuống đống giấy tờ. Vừa lúc Cường nhảy vào, chứng kiến cái chết của Tạ, anh hộc lên một tiếng đau đớn rồi bước đến đặt mũi súng nóng rẫy vào thái dương viên trung tá, lạnh lùng siết cò. Lúc gã chỉ huy tiểu đoàn biệt động vẹo đầu sang bên, thở hơi cuối cùng cũng là lúc anh bế thốc người đại đội trưởng vẫn còn thoi thóp của mình qua cửa chính lao ra. Trên cao, nền trời chuyển màu nhờn nhợt báo hiệu đã quá nửa đêm. Trời lại bắt đầu mưa. Cách ngã ba một đoạn, tìm chỗ khuất, họ dừng lại. Cường đặt nhẹ Tạ xuống, rút băng cá nhân băng bó cho anh. Nhưng không kịp nữa rồi, băng quấn đến đâu, máu từ bụng, ngực Tạ trào ra đến đó. Như vô thức, Tạ yếu ớt đẩy hai bàn tay nhòe máu của Cường ra, thều thào: "Thôi... đừng làm gì nữa... Phận tao đến đây là xong... chỉ thương mấy thằng chúng mày. Ở lại bảo ban nhau mà sống. Cường... tao có lá thư để trong... gửi cho tao." Nói xong, anh từ từ nhắm mắt như chìm vào giấc ngủ. Dòng Thạch Hãn dưới kia rền lên tiếng ai oán, tức tưởi. Mọi người cúi đầu làm động tác mặc niệm. Tất cả im lặng, chỉ có tiếng khóc nghẹn tắc của Tấn là khẽ bật lên. Với thi thể của Tạ trên vai, họ đi tiếp về phía khu thành, lầm lũi, không ai nói với ai một lời nào. Đã trải qua bao cái chết, bao sự mất mát nhưng chưa lần nào họ thấy sự mất mát lại nặng trĩu như lần này. Họ không chỉ mất đi một đồng đội, một người chỉ huy tháo vát, một người anh thân yêu mà hơn thế, họ còn mất đi một chỗ dựa tin cậy, một điểm tựa chắc chắn. Trong những ngày tới ác liệt hơn, họ sẽ sống và chiến đấu thế nào? Đã bớt mưa. Nhưng bầu trời vẫn còn sũng nước. Một vài vì sao ẩm ướt nhấp nháy lần cuối rồi chui vào mênh mông. Tấn đang đi đầu thì chợt dừng lại, ngó nghênh cái đầu trọc thụi lụi một lúc rồi cất giọng hốt hoảng: "Chết! Em quên mất đường rồi!" "Cứ bình tĩnh." Cường bước đến. "Em nhớ hướng không?" "Không..." Mặt cậu bé bí xị, mắt vẫn ngân ngấn nước. "Hình như mất mối đường từ lúc... mặc niệm anh Tạ." "Bỏ mẹ rồi!" Bình nói. "Kiểu này trời sáng, nó đem từng thằng bỏ vào rọ." "Im!" Cường gắt khẽ rồi ngửa mặt nhìn lên trời. "Có cậu nào còn nhớ nguyên lý lượng giác áp dụng vào thiên văn không?" "Tôi nhớ." Bình nói. "Ta đang ở hướng nam, muốn đi về hướng bắc phải cắt theo cạnh huyền của sao Thần Nông." Anh nhìn lên. "Kia, sao Thần Nông còn mờ mờ kia, cạnh huyền kia, đi theo tôi!" "Không, cạnh đáy chứ." Hải cãi. "Cạnh huyền." Bình nói lại. Hai người sẽ còn cãi cọ chưa biết đến bao giờ nếu cuối cùng Cường không lên tiếng quyết định: "Trận mạc làm kiến thức rơ rão hết rồi. Vậy ta đi theo cạnh huyền trước, không đúng, lại đi theo cạnh đáy sau." "Nhất trí! Lần này tôi dẫn đường." Bình nói và phăm phăm đi trước. Mọi người cõng thi thể của Tạ theo sau. Bất ngờ, nhận định của Bình đã đúng. Chỉ mươi phút sau, họ đã chạm bờ sông, từ đây đã mờ mờ nhìn thấy tòa nhà cụt mái của Bộ chỉ huy. Trời lại mưa tầm tã. Họ nhẹ nhàng đặt thi thể của Tạ xuống, bó chặt bằng miếng vải dù pháo sáng không còn lành lặn vừa lấy từ túi Tấn ra rồi tất cả quỳ xuống, chắp tay lên ngực. Tiếng Cường hay tiếng sóng vỗ bờ xa vắng: "Anh Tạ ơi... Không muốn để thi thể anh phải bị bom pháo quăng quật nhiều lần trên mặt đất, chúng tôi xin phép được thủy táng cho anh. Nếu ai đó lấy được anh lên chôn cất ở chỗ an toàn thì chúng tôi cũng toại nguyện. Mong anh sống khôn chết thiêng phù hộ cho chúng tôi, những thằng em còn sống tiếp tục hoàn thành công việc của anh để lại. Lời nói này thay cho nén tâm nhang xin được thắp lên mộ anh..." Họ lặng lẽ mang anh ra mép sông lúc này đang ăm ắp nước, kính cẩn thả xuống. Một quầng nước tung lên. Cái xác chìm nhẹ rồi sau đó nổi bềnh trôi từ từ ra cửa biển. Trên trời, một loạt hỏa châu bay lên nhòe nhoẹt như vô tình soi đường cho linh hồn một con người về miền cực lạc. Rời bờ sông, họ âm thầm đi ngược lên Thành cổ. Nỗi buồn thương chống chếnh đã khiến họ không nhìn thấy một bóng người đang bước ngược lại xuống bến sông, bóng con gái, bóng của Hồng... Trời sắp sáng. Không kịp ngủ, mọi người tập trung ngồi nghe Cường bấm đèn đọc lá thư của Tạ để lại trong đáy ba lô. Giọng anh xa vắng: "Em và con thương nhớ! Anh sắp đi đây. Lần này chắc anh sẽ đi xa mãi mãi. Vậy là anh không có dịp được gặp em và con nữa rồi. Anh thương nó lắm! Khi anh đi, nó chỉ nhìn anh không nói nhưng anh biết trong lòng nó cũng thương bố lắm. Em nhớ nói với con rằng thằng bố vô tích sự của nó đã biết nằm xuống như một người đàn ông, một người lính thực thụ. Em... Phận anh trả nợ nước thế là xong, chỉ thương em, mẹ già, con nhỏ nhưng anh biết em sẽ vượt qua được. Nhớ động viên mẹ, đừng để mẹ khóc nhiều. Sau này có ai đem lòng thương em thật lòng, em cứ gắn bó với người ta, như vậy ở dưới kia anh cũng mát lòng. Ngày thắng lợi, nếu còn nghĩ đến anh, em cứ đi tàu vào Quảng Trị, xuôi sông Thạch Hãn tìm đến thôn Nhan Biều, người ta sẽ vớt anh lên chôn ở đó. Trong mộ có miếng tôn khắc tên anh..." Im lặng. Tiếng sụt sịt của Tấn khẽ vang lên. Riêng mái tóc xù xì, vàng cháy của Sen vẫn gục xuống hai đầu gối để trần. Cường ngước nhìn lên bầu trời đêm Thành cổ, từ trong tâm tưởng sâu thẳm, dường như có cái gì đó như một thanh âm bi thương và thao thiết nào đó khe khẽ vẳng lên, lan tỏa rồi thu lại lặn sâu, rất sâu vào trong người như một góc để dành, góc cất giữ những điều tinh lọc nhất để chờ dịp trào ra... "Ngày... tháng... năm... Mẹ ơi! Vậy là cho đến hôm nay, chúng con đã trụ được tới ngày thứ bảy mươi lăm. Anh Tạ, người anh đáng kính của chúng con đi rồi, đi lặng lẽ, đi thanh thản như đã biết trước giờ khắc ra đi của mình, điều mà lâu nay con chỉ coi là hoang tưởng, là sản phẩm của một bộ óc mê mụ. Sự ra đi của anh ấy để lại cho chúng con một khoảng trống ghê gớm quá, đến nỗi chúng con phải nghĩ rằng, chính tình nghĩa tử sinh đồng đội, những ký ức sâu sắc nằm gai nếm mật đã kết dính chúng con lại, đã hà hơi tiếp sức để cho chúng con biết vượt lên tất cả để đứng vững chứ chưa hẳn đã là những gì thuộc về lý tưởng, hoài bão hay mục đích chính trị xa xôi nào. Mẹ có tin vào những điều linh cảm không? Anh ấy đã linh cảm, đã tiên liệu trước được nơi chôn cất của mình và dặn vợ con sau chiến tranh tìm đến. Còn con, con hiểu đó chỉ là sự trải nghiệm của người lính, sự trải nghiệm mang tính quy luật và đã chạm đến tâm linh. Mẹ! Cuộc họp bên ấy diễn tiến đến đâu rồi mẹ? Con hiểu mỗi người lính ngã xuống ở đây là mỗi cú thúc cho cuộc họp liên quan đến vận mệnh dân tộc ở bên kia mau chóng được ký kết, đúng không mẹ? Cho nên mẹ nói các bác, các chú ở đó cứ yên tâm, tụi con sẽ làm hết sức mình để chân lý được tồn tại và để mẹ nhanh được trở về nhà nghỉ ngơi. Còn điều này nữa mẹ có tin không? Càng vào những lúc ác liệt nhất, đầu óc con càng vang lên những âm thanh lạ lắm, nó ngọ nguậy, nó rục rịch chuyển động, nó thét gào đòi được thoát ra. Đó là âm thanh của một bản giao hưởng mà nếu không trải qua những ngày ở đây, con sẽ không bao giờ có. Có lẽ vì thế nên con sẽ tìm cách tranh thủ để cho nó được tái sinh thành những ký hiệu, bởi, con nói điều này không phải là bi quan đâu, chưa biết bom đạn nó tìm đến con lúc nào. Là đứa con, con thực lòng vừa mong những dòng thư này đến được với mẹ lại vừa không mong. Không đến được là con vẫn còn sống, vẫn còn viết tiếp. Đến được rồi tức là con đã... Nhưng không nói hết tất cả với mẹ thì còn biết nói với ai. Vì mẹ không chỉ là mẹ, mà trong những phút giây hiểm nghèo nhất, đối với con, mẹ còn là Hà Nội, là quê hương, là Tổ quốc. Con nói thế, chắc mẹ hiểu."