Chương 91: Giải quyết

Hình ảnh bắt đầu vặn vẹo, mờ ảo rồi dần biến mất.

Klein thoát khỏi trải nghiệm giấc mơ đó, tầm mắt dần thích nghi với sự u ám của căn phòng ngủ.

Anh biết Benson, anh trai mình, với mức lương tuần 1 bảng 10 saule, tức là 30 saule, đã phải rất vất vả để nuôi anh và Melissa theo tiêu chuẩn bình dân thông thường.

Anh cho rằng phần lớn công nhân có thể đạt mức lương tuần 20 saule.

Anh từng nghe Melissa nhắc đến, ở khu ổ chuột phố Thiết Thập Tự, có những gia đình năm, bảy, thậm chí mười người sống chung trong một căn phòng.

Anh biết từ Benson rằng mấy tháng trước, do ảnh hưởng từ tình hình ở Nam đại lục, vương quốc đã trải qua thời kỳ kinh tế suy thoái.

Anh hiểu rằng những người giúp việc vặt kiêm ăn ở có thể kiếm được từ 3 saule 6 penny đến 6 saule mỗi tuần.

Klein đưa tay lên xoa thái dương, im lặng một lúc lâu, cho đến khi Deville tước sĩ nằm trên giường cất lời:

“Cảnh sát, anh không nói gì sao? Trước đây tôi mời bác sĩ tâm lý, họ cũng sẽ trò chuyện và đặt câu hỏi cho tôi trong hoàn cảnh như thế này.”

“Tuy nhiên, tôi thực sự cảm thấy bình yên. Vừa rồi tôi gần như đã ngủ thiếp đi, mà không hề nghe thấy tiếng rên rỉ hay thút thít nào cả.”

“Anh đã làm thế nào vậy?”

Klein dựa vào chiếc ghế bập bênh, không trả lời mà hỏi ngược lại, giọng nhẹ nhàng nói:

“Tước sĩ, ngài có biết về ngộ độc chì không? Có biết tác hại của chì không?”

“...” Deville nằm trên giường im lặng mấy giây rồi nói: “Trước đây tôi không biết, sau này mới biết. Ý anh là, vấn đề tâm lý của tôi, hay bệnh tinh thần, là do cảm giác áy náy đối với những nữ công làm chì và nữ công ủ men sao?”

Không đợi Klein trả lời, ông ta chủ động nói tiếp, cứ như thể luôn nắm quyền chủ động trong các cuộc đàm phán:

“Đúng vậy, tôi từng thực sự cảm thấy áy náy, nhưng tôi đã sớm đền bù cho họ rồi. Ở nhà máy chì trắng và xưởng đồ sứ của tôi, mỗi công nhân đều nhận được mức lương cao hơn đáng kể so với những nơi khác. Ở Backlund, nữ công làm chì và nữ công ủ men thường có lương tuần không quá 8 saule, nhưng tôi trả họ 10 saule, thậm chí còn nhiều hơn.”

“À, không ít người chỉ trích tôi khiến họ mất đi đạo đức kinh doanh, khó mà tuyển được công nhân. Nếu không phải ‘Luật Ngũ cốc’ bị bãi bỏ, khiến không ít nông dân phá sản, đổ về thành phố, thì họ đã phải theo tôi mà tăng lương rồi.”

“Hơn nữa, tôi còn dặn quản lý nhà máy, những công nhân thường xuyên đau đầu, mắt mờ thì phải chuyển khỏi khu vực tiếp xúc với chì. Nếu họ bệnh nặng, còn có thể xin viện trợ từ quỹ từ thiện của tôi.”

“Tôi nghĩ, tôi đã làm đủ nhiều rồi.”

Klein mở miệng, giọng điệu không chút dao động:

“Tước sĩ, có những lúc, ngài sẽ không bao giờ tưởng tượng được một phần tiền lương quan trọng đến mức nào đối với một người nghèo. Dù chỉ thất nghiệp một, hai tuần, gia đình họ cũng sẽ chịu những tổn thương không thể cứu vãn, bi thảm đến tột cùng.”

Anh dừng lại một lát, rồi hỏi tiếp:

“Tôi rất tò mò, một người giàu lòng nhân ái như ngài, tại sao lại không trang bị thêm thiết bị chống bụi và chống ngộ độc chì trong nhà xưởng?”

Deville nhìn lên trần nhà, cười khổ một tiếng:

“Nếu vậy, chi phí của tôi sẽ cao đến mức khó chấp nhận, hoàn toàn không thể cạnh tranh với các nhà máy chì và đồ sứ khác. Tôi không còn quá quan tâm đến lợi nhuận từ mảng này nữa, thậm chí sẵn lòng bù đắp một phần tiền, nhưng cứ mãi như vậy thì có ý nghĩa gì? Điều này chỉ có thể giúp đỡ một phần rất nhỏ công nhân, không thể trở thành tiêu chuẩn ngành nghề để kéo theo các nhà máy khác thay đổi.”

“Điều này sẽ biến thành việc tôi thuần túy dùng tiền để nuôi người. Tôi nghe nói, có nhà máy, vì tiết kiệm chi phí, còn lén lút sử dụng nô lệ.”

Klein khoanh tay, trầm mặc một lúc rồi nói:

“Tước sĩ, vấn đề tâm lý của ngài bắt nguồn từ sự áy náy tích tụ này, dù ngài cho rằng chúng đã phai nhạt, đã biến mất. Vốn dĩ, điều này không có ảnh hưởng gì quá rõ ràng, nhưng có một sự việc đã kích thích ngài, khiến tất cả vấn đề bỗng chốc bùng lên, bị đốt cháy hoàn toàn.”

“Có chuyện gì kích thích tôi sao? Tôi đâu có biết chuyện như vậy.” Deville vừa nghi hoặc vừa khẳng định nói.

Klein để cơ thể nhẹ nhàng đung đưa theo chiếc ghế bập bênh, giọng điệu nhẹ nhàng giải thích:

“Thật ra vừa rồi ngài đã ngủ vài phút, và cũng đã nói cho tôi biết một chuyện.”

“Thôi miên trị liệu ư?” Deville theo thói quen đưa ra suy đoán, như thể đã có kết luận.

Klein không trả lời thẳng, mà nói luôn:

“Ngài từng nhìn thấy trên xe ngựa một nữ công chết trên đường đi làm. Cô ấy chết vì bệnh ngộ độc chì, khi còn sống đã ủ men đồ sứ cho ngài.”

“...” Deville xoa xoa hai bên thái dương, thì thầm không chắc chắn: “Dường như có chuyện như vậy thật... Nhưng tôi nhớ không rõ lắm...”

Tình trạng mất ngủ kéo dài khiến tinh thần ông ta rất kém, mơ hồ cảm thấy dường như thực sự đã thấy cảnh tượng tương tự.

Ông ta suy nghĩ một lát, không còn cố gắng vắt óc nữa, mà chuyển sang hỏi:

“Nữ công đó tên là gì?”

“À, ý tôi là, tôi nên làm gì để điều trị vấn đề tâm lý của mình?”

Klein trả lời trầm thấp, ngắn gọn:

“Hai việc.”

“Thứ nhất, nữ công chết bên đường đó tên là Harriet Walker. Đây là điều ngài đã nói cho tôi biết, cô ấy là tác nhân kích thích trực tiếp nhất. Vì vậy, ngài cần tìm cha mẹ cô ấy và bồi thường thêm cho họ.”

“Thứ hai, hãy tuyên truyền rộng rãi tác hại của chì trên báo chí và tạp chí, để quỹ từ thiện của ngài có thể giúp đỡ nhiều hơn những công nhân bị tổn hại. Nếu ngài có thể trở thành thượng nghị sĩ, thì hãy thúc đẩy việc lập pháp về vấn đề này.”

Deville chậm rãi ngồi dậy, cười tự giễu một tiếng:

“Những chuyện khác, tôi sẽ làm tất cả, nhưng lập pháp thì... à, tôi thấy điều này không có bất cứ khả năng nào, bởi vì vẫn còn tồn tại các đối thủ cạnh tranh nước ngoài. Lập pháp sẽ chỉ khiến vài ngành nghề của vương quốc này lâm vào khủng hoảng toàn diện, hết nhà máy này đến nhà máy khác phá sản, một lượng lớn công nhân theo đó thất nghiệp, mà các tổ chức cứu trợ cũng không thể cứu được nhiều người như vậy.”

Ông ta không nhanh nhẹn xoay người xuống giường, sửa lại cổ áo, rồi nhìn về phía Klein nói:

“Harriet Walker, đúng không? Tôi sẽ lập tức sai Karen đến nhà máy đồ sứ lấy tài liệu của cô ấy, tìm cha mẹ cô ấy đến. Cảnh sát, phiền anh cùng tôi chờ đợi, và theo dõi tình trạng tinh thần của tôi.”

“Được thôi.” Klein chậm rãi đứng dậy, phủi bụi trên bộ đồng phục cảnh sát màu đen kẻ ô trắng.

. . .

Mười một giờ trưa, tại phòng khách tầng một biệt thự Deville.

Klein, người vẫn im lặng nãy giờ, ngồi trên ghế sofa đơn, trầm mặc nhìn một nam một nữ được quản gia Karen dẫn vào.

Hai vị khách này có làn da thô ráp, trên mặt đã bắt đầu xuất hiện nếp nhăn; người đàn ông hơi còng lưng, còn người phụ nữ thì có nốt ruồi đen trên mí mắt.

Dáng vẻ của họ khớp với những gì Klein đã nhìn thấy qua Harriet, nhưng họ trông già nua và tiều tụy hơn nhiều, gầy đến mức gần như có thể nhìn thấy xương cốt. Họ mặc quần áo cũ kỹ và rách rưới, nghe nói ngay cả khu ổ chuột phố Thiết Thập Tự cũng sắp không thể ở nổi nữa.

Ô...

Trong linh cảm của Klein, luồng gió lạnh lẽo bắt đầu xoáy chuyển.

Anh xoa thái dương, đưa mắt nhìn sang Deville tước sĩ, thấy phía sau lưng ông ta không biết từ lúc nào đã hiện lên một bóng hình trắng nhạt, trong suốt, vặn vẹo.

“Chào buổi sáng, chào buổi sáng, tước gia đáng kính, đáng kính.” Cha mẹ Harriet hành lễ một cách cực kỳ câu nệ.

Deville xoa trán, mở miệng hỏi:

“Hai vị là cha mẹ của Harriet Walker sao? Con bé không phải còn có một huynh đệ và một muội muội hai tuổi sao?”

Mẹ Harriet e dè trả lời: “Con bé... huynh đệ của nó mấy hôm trước bị ngã gãy chân ở bến tàu, chúng tôi để nó ở nhà chăm sóc muội muội của nó.”

Deville im lặng mấy giây, thở dài nói:

“Tôi vô cùng đồng cảm với sự bất hạnh của Harriet.”

Nghe câu này, cha và mẹ Harriet lập tức đỏ vành mắt, mỗi người mở miệng nói, lời nói lộn xộn đan xen:

“Cảm ơn, cảm ơn lòng tốt của ngài.”

“Cảnh sát nói cho chúng tôi biết, nói cho chúng tôi biết, Harriet chết vì ngộ độc chì, có phải là bệnh này không ạ? Ôi, con bé tội nghiệp của tôi, nó mới mười bảy tuổi, nó luôn rất trầm lặng, rất kiên cường.”

“Ngài đã phái người đến thăm con bé, giúp đỡ chi phí mai táng, nó được chôn cất tại nghĩa trang Rafael.”

Deville nhìn Klein một cái, thay đổi tư thế ngồi, thân thể nghiêng về phía trước, giọng điệu nặng nề nói:

“Đây thực sự là sơ suất của chúng tôi, tôi cần phải xin lỗi.”

“Tôi đã cân nhắc kỹ, tôi nhất định phải bồi thường cho hai vị, bồi thường cho Harriet. Lương tuần của con bé là 10 saule đúng không? Một năm là 540 saule, ừm, 27 bảng. Chúng ta giả định con bé còn có thể làm việc ít nhất 10 năm.”

“Karen, anh hãy mang 300 bảng cho cha mẹ Harriet.”

“Ba... 300 bảng?” Cha và mẹ Harriet đều ngây người.

Ngay cả khi họ dư dả nhất, số tiền tiết kiệm trong tay cũng chưa bao giờ vượt quá 1 bảng!

Không chỉ họ, mà cả những bảo tiêu và người hầu trong phòng khách cũng đều kinh ngạc và vô cùng hâm mộ. Ngay cả cảnh sát trưởng Gate cũng không kìm được mà thở nặng nhọc — lương tuần của ông ta chỉ vỏn vẹn hai bảng, còn cấp dưới của ông ta, một cảnh sát cấp “V”, thì mới có 1 bảng.

Trong sự im lặng khó tả, quản gia Karen từ thư phòng bước ra, tay xách một chiếc túi phồng lên.

Ông ta mở túi ra, để lộ bên trong từng chồng tiền mặt: có tờ 1 bảng, có tờ 5 bảng, nhưng nhiều hơn cả là tiền 1 saule và 5 saule.

Có thể thấy, Deville đã sớm sai người đến ngân hàng đổi “tiền lẻ”.

“Đây là tấm lòng của tước sĩ.” Được chủ nhân cho phép, Karen đưa chiếc túi cho cha mẹ Harriet.

Cha và mẹ Harriet nhận lấy, dụi dụi mắt, nhìn đi nhìn lại.

“Không, cái này, cái này quá hào phóng, chúng tôi không nên nhận.” Họ nắm chặt chiếc túi nói.

Deville trầm giọng nói:

“Đây là số tiền Harriet đáng lẽ phải nhận được.”

“Ngài, ngài thật sự là một tước sĩ cao thượng, nhân từ!” Cha mẹ Harriet kích động liên tục cúi đầu.

Trên mặt họ lộ rõ nụ cười, một nụ cười khó mà kìm nén.

Họ hết lần này đến lần khác ca ngợi Deville tước sĩ, họ lặp đi lặp lại những lời khen ngợi ít ỏi, họ nhiều lần bày tỏ rằng Harriet ở thiên đường chắc chắn sẽ cảm kích ông.

“Karen, sai người đưa họ về, à, trước hết đưa họ đến ngân hàng.” Deville nhẹ nhõm thở ra, phân phó quản gia.

Cha và mẹ Harriet ôm chặt chiếc túi, không dám dừng lại mà nhanh chóng bước về phía cổng.

Klein thấy, bóng hình trắng nhạt, trong suốt phía sau Deville tước sĩ cố gắng vươn tay về phía họ, cố gắng đi theo họ rời đi, nhưng họ cười rạng rỡ một cách lạ thường, không hề quay đầu lại.

Bóng hình đó ngày càng mờ nhạt, rất nhanh sau đó hoàn toàn biến mất.

Trong cảm ứng của Klein, sự lạnh lẽo trong phòng khách cũng dần trở lại bình thường.

Anh từ đầu đến cuối chỉ lặng lẽ quan sát, không hề đưa ra bất cứ ý kiến nào.

“Cảnh sát, tôi cảm thấy tốt hơn nhiều rồi. Giờ anh có thể nói cho tôi biết tại sao quản gia, người hầu và bảo tiêu của tôi cũng có thể nghe thấy tiếng thút thít và rên rỉ không? Chẳng phải đây chỉ nên là vấn đề tâm lý riêng của tôi thôi sao?” Deville tò mò nhìn sang.

Đốc sát Tolle, người biết nội tình, thoáng chốc trở nên căng thẳng.

Klein đáp lời với vẻ mặt không cảm xúc:

“Trong tâm lý học, chúng tôi gọi hiện tượng này là chứng động kinh tập thể.”

PS: Nguyên mẫu của một số nhân vật nữ công trong chương trước được lấy từ tư liệu của Jack London, « Cư dân vực sâu — Kiến thức khu Đông London ».