Chương 58: Mưu kế tiến cử

“Chỉ cần học sinh học thuộc bốn đề thi của bốn triều đại trước. Bốn triều đại cộng lại hơn hai mươi năm, sáu kỳ thi, hơn hai mươi bài văn, học thuộc là xong.” Thẩm Ngọc uống một ngụm trà, tiếp tục nói:

“Mỗi năm chủ khảo khác nhau, sở thích cũng khác, nhưng ba đề thi đầu đều do hoàng thượng tự chọn. Dù sĩ tộc có khống chế khoa cử, thiếu văn tài vẫn không thể đỗ. Lần này hoàng thượng muốn nâng đỡ sĩ tử nghèo, họ phải viết hay mới được chọn. Phủ ta có vài chục sĩ tử nghèo, trong đó có cả Giải Nguyên. Ta không tin họ không thể giành thứ hạng cao.”

Mộ Dung Thanh nghe xong, sắc mặt dần bình tĩnh. Hóa ra còn có cách này.

“Phò mã làm thế để được lợi gì?”

Thẩm Ngọc mỉm cười, ánh mắt sáng lên:

“Điện hạ, nếu sĩ tử nghèo trong phủ ta có người đỗ tiến sĩ, văn chương họ viết cùng chú giải kinh, sử, tử, tập không phải là bảo vật sao?”

Mộ Dung Thanh hiểu ngay:

“Phò mã định in chú giải và văn chương ấy?”

“Không hẳn.” Thẩm Ngọc lắc đầu:

“Đương nhiên cần in, nhưng chủ yếu để giúp sĩ tử nghèo, không tính kiếm lời.”

“Vậy phò mã tính toán thế nào?” Mộ Dung Thanh tò mò hỏi.

“Vẫn mở lớp phụ đạo.” Thẩm Ngọc cười ranh mãnh.

“Thông thường, một thư viện chỉ có một thầy dạy mười đến hai mươi học trò. Còn lớp phụ đạo của ta sẽ có hàng chục tiến sĩ giảng dạy.”

Đây chính là lợi thế “danh sư hiệu ứng” kết hợp lớp học hiện đại. Ở Đại Càng, văn nhân vốn ngạo mạn, ít nhận đồ đệ vì sợ ảnh hưởng danh tiếng. Nhưng lớp phụ đạo thì khác, nhiều thầy giỏi dạy, học trò làm sao học dở được? Nếu vẫn trượt, chỉ do bản thân.

Mộ Dung Thanh bật cười:

“Phò mã quả là biết tính toán.”

“Ta thu của học sinh năm văn tiền mỗi ngày để trọ. Điều kiện là nếu đỗ tiến sĩ, họ phải quay lại dạy trong lớp phụ đạo của ta. Ngoài ra, học phí sau này không rẻ.” Thẩm Ngọc giải thích:

“Nhiều tiến sĩ dạy trong lớp, mỗi học sinh một tháng ít nhất năm mươi lượng bạc. Nếu là học sinh giàu, đồ ăn không thể kém, mỗi tháng mười lượng bạc. Điện hạ thấy hợp lý không?”

“Sĩ tử nghèo đỗ tiến sĩ, ở kinh thành nửa năm chỉ làm quan nhỏ cửu phẩm, bát phẩm, gia đình khó khăn. Không giúp đỡ thì bao giờ mua nổi nhà?”

Mộ Dung Thanh mỉm cười hài lòng. Những sĩ tử nghèo do nàng đưa đến, nhờ kế hoạch này, gánh nặng cũng vơi bớt.

Ngay cả sĩ tử khác đỗ tiến sĩ, được phò mã phủ giúp đỡ, cũng coi như chịu ơn công chúa phủ.

Nàng nghĩ, cần sắp xếp với Lại Bộ. Lần này, sĩ tử nghèo đỗ tiến sĩ, một phần sẽ đến Quỳnh Châu, một phần ở lại kinh thành. Phân phối như thế, cuối cùng đều nằm trong tay nàng.

Lúc này Thẩm Ngọc nói:

"Điện hạ, phủ của thần cũng có không ít người của điện hạ phải không? Lần này thần làm như vậy, coi như giúp điện hạ tiết kiệm.”

Mộ Dung Thanh trừng mắt, ngạc nhiên — nàng đoán ra được sao?

"Điện hạ nhắc đến thư tiến cử, thần đã sắp xếp. Ngày đó thấy Giải Nguyên của Khâm Châu, thần đã tính toán.” Thẩm Ngọc dựa ghế, nói đầy đắc ý.

"Hảo, hảo, hảo.” Mộ Dung Thanh trợn mắt, "Lần này ta nợ ngươi một ân tình. Chuyện thuế vụ bên kia, ngươi không cần lo. Quan phụ trách thuế hiện là người của ta.”

Thẩm Ngọc kinh ngạc: "Điện hạ thật lợi hại.”

"Bổn cung ở Nội vụ phủ gần tám năm, trong triều cũng có người của mình. Lão nhị ở Hộ Bộ, tất nhiên Hộ Bộ cũng phải có mạng lưới.”

Thấy vẻ ngạc nhiên của Thẩm Ngọc, Mộ Dung Thanh cảm thấy mình giành lại điểm.

"Bất quá, nếu phò mã muốn an toàn, cần làm phụ hoàng đồng ý. Nếu phụ hoàng đích thân đến Tung Dương Thư Viện, thái độ sẽ rõ ràng.” Mộ Dung Thanh nói.

"Điều này hoàn toàn dựa vào điện hạ.” Thẩm Ngọc đứng lên, mỉm cười hành lễ.

"Phò mã, lớp phụ đạo này phải chia cho ta ba phần lợi nhuận, không thì nếu có chuyện, ta không cứu ngươi.”

"Tất nhiên, điện hạ giúp lớn như vậy, thần nào dám không biết điều.” Thẩm Ngọc nói, "Xin điện hạ nghỉ sớm.”

Hải Đường đứng bên cạnh thấy hai người ăn ý, lòng dấy lên cảm giác lạ. Nàng thầm nghĩ, nếu hai người thật sự là vợ chồng, phò mã gia có thể chia sẻ gánh nặng với điện hạ.

Ra ngoài, gió lạnh thổi qua, Hải Đường bừng tỉnh. Nàng nhắc nhở mình đừng nghĩ lung tung, điện hạ đang gánh vác trọng trách quốc gia, không thể để tình cảm cản trở.

Nhưng nàng không nhận ra, vô thức đã coi phò mã và điện hạ như một đôi, quên mất đây là hai nữ tử.

---

Sáng hôm sau, sau khi cùng ăn sáng, Thẩm Ngọc cho người dán bố cáo ở cổng phủ. Nội dung: Phò mã phủ tổ chức lớp cường hóa ôn luyện thi mùa xuân, miễn phí cho học sinh tham gia nửa tháng trước thi.

Người đến hỏi, nàng giải thích: Ai đỗ tiến sĩ sau phải dạy tại thư viện phủ. Học phí hậu hĩnh: một tháng năm lượng bạc, sáu năm, hai kỳ thi.

Cử nhân thế gia nghe vậy đều lắc đầu, thiếu chút bạc này. Nhưng cử nhân nghèo lập tức đồng ý — một tháng năm lượng bạc, không phải ngày nào cũng dạy, rất đáng.

Phải biết, huyện lệnh thất phẩm mỗi tháng chỉ năm lượng bạc. Đỗ tiến sĩ, trạng nguyên bắt đầu từ lục phẩm, bảng nhãn thám hoa từ thất phẩm. Phần lớn tiến sĩ nhị giáp tam giáp từ bát phẩm cửu phẩm tiểu quan.

Sắp xếp xong, Thẩm Ngọc đến Uy Xa Tiêu Cục. Mộ Dung Thanh cho người đi chép đề thi các năm trước ở Tung Dương Thư Viện. Uy Xa Tiêu Cục vốn xuất thân võ tướng, nhưng nay đã khác xưa, không còn loạn lạc như buổi đầu Đại Càng.

Đại Càng lập triều hơn hai mươi năm, hoàng đế Long Khánh là hoàng đế thứ hai. Bốn triều đại trị vì, đất nước tương đối ổn định. Buôn bán phát triển, thương nhân làm ăn không ít, đặc biệt đoàn thương từ phương Nam ra Bắc thuê tiêu cục bảo vệ hàng hóa.

Mỗi chuyến áp tiêu tốn nhiều công sức, thời gian dài nhưng tiền không nhiều. Lần này, nàng muốn gặp Lý Đức Lộc hỏi thăm tình hình áp tải.