Đại Minh Đệ Nhất Quan thanh liêm

Sau khi ăn bánh bao xong, Trình Quốc Tường đi bộ một mạch đến trước cổng cấm viên. Sau khi xuất trình chiếu chỉ triệu kiến của Hoàng Thái tử, ông mới được binh lính thân tín của Dũng Vệ Doanh đưa vào Hoàng Thành.

Trình Quốc Tường từng là Hộ Bộ Thượng Thư, thường xuyên gặp Chư Từ Lãng ở kinh sư. Giờ đây, nhìn thấy điện hạ khoác long bào, tuổi tuy còn trẻ nhưng khí độ trong từng cử chỉ đã càng thêm uy nghiêm.

Trình Quốc Tường đối diện Chư Từ Lãng, cung kính hành lễ, đồng thời rất chú ý quan sát thái độ của điện hạ đối với mình. Ông chỉ thấy Hoàng Thái tử trên mặt chỉ mang một nụ cười nhàn nhạt, chẳng hề có vẻ căm ghét hay tức giận.

Một vài tướng lĩnh bên cạnh Hoàng Thái tử thì tỏ ra lạnh nhạt với ông, với vẻ không hề quan tâm. Chỉ có Phượng Dương Tri phủ Dương Đình Lân lộ vẻ tươi cười, còn khẽ hành lễ một cái, tỏ ý rất tôn kính, khiến Trình Quốc Tường rất đỗi vui mừng, dù sao vẫn là người đọc sách hiểu lễ nghĩa.

Chư Từ Lãng mở miệng nói: “Lão Trình đã vất vả trên đường rồi, Bản cung trong điện đã chuẩn bị sẵn yến tiệc để khoản đãi lão.”

Trình Quốc Tường hơi sững sờ, sau đó nói: “Điện hạ hậu đãi, thần không dám nhận. Không biết Điện hạ triệu thần đến đây có việc gì?”

Mọi người thấy ông ta thẳng thừng như vậy đều khẽ nhíu mày. Nhưng trước khi hiểu rõ mục đích Hoàng Thái tử tìm ông ta, mọi người không dám mở miệng chất vấn.

Chư Từ Lãng đối với lời nói thẳng thừng như vậy của ông ta cũng không để tâm, chỉ cười nói: “Bản cung nghe nói lão Trình làm quan luôn liêm khiết, lại nhậm chức nhiều năm trong Bộ Hộ, quản lý thỏa đáng các phương diện thuế ruộng. Lần này triệu kiến, đặc biệt muốn mời lão Trình hiệp trợ Bản cung quản lý thuế ruộng.”

Đối phó với vị quan chính trực này, tốt nhất là không nên vòng vo. Chư Từ Lãng cũng nói rất trực tiếp, ông ta chính là muốn Trình Quốc Tường giúp mình quản lý mảng thuế ruộng này. Có vị lão thần liêm khiết, dám nói thẳng này, sẽ giúp ông ta tiết kiệm được rất nhiều chuyện. Ông ta từng nghe nói trong lịch sử, vị Hộ Bộ Thượng Thư này sau khi từ quan đã chết trong cảnh nghèo khó, nhà cửa trống rỗng, thường xuyên mấy ngày không có cơm ăn, cuối cùng chết đói.

Trình Quốc Tường vội nói: “Thần đã trí sĩ rồi, làm sao dám tái xuất làm quan nữa chứ.”

Chư Từ Lãng cười nhạt một tiếng nói: “Lão Trình cho dù tái xuất, Bản cung tạm thời cũng không có cách nào để lão vào Lục bộ.”

Trình Quốc Tường giọng căm phẫn nói: “Ngay cả Điện hạ muốn thần trở về nơi đó, thần cũng không muốn!”

Chư Từ Lãng gật đầu, xem ra lão nhân này thật sự rất thất vọng với triều đình. Ông ta tiếp tục nói: “Hiện nay quốc gia khó khăn, lão Trình đã không muốn vì Đại Minh mà cống hiến một phần sức lực nữa sao?”

Trình Quốc Tường kinh ngạc nói: “Điện hạ nói tới cống hiến là để thần thay Điện hạ chuẩn bị thuế ruộng ư?”

Chư Từ Lãng không trả lời ông ta, đột nhiên hỏi: “Lão Trình cảm thấy Phượng Dương phủ thế nào?”

Đối diện Chư Từ Lãng, ông ta khom người hành lễ, trên khuôn mặt cương trực tràn đầy vẻ đoan chính. Ông ta bỗng nhiên cao giọng nói: “Thần từ Huy Châu phủ đi một mạch đến đây, thấy bách tính Phượng Dương phủ an cư lạc nghiệp, không có nỗi khổ cơ hàn, cũng không có họa giặc cướp. Đây là việc đại thiện, đều là công lao của Thái tử điện hạ, thần vô cùng bội phục. Thần xin tạ lỗi vì năm đó đã oan uổng trách cứ Điện hạ!”

Chư Từ Lãng đỡ lão Trình dậy, cười nói: “Lão Trình khách khí rồi. Lão Trình vì nước vì dân, trung thành dám nói thẳng, khiến Bản cung rất đỗi kính nể. Vì vậy mới muốn mời lão xuất sơn, không biết lão Trình có nguyện ý giúp đỡ không?”

Trình Quốc Tường lại một lần nữa cúi mình sâu sắc hành lễ nói: “Điện hạ vừa nhậm chức Thái tử, chính lệnh đầu tiên ban ra chính là về nông sự, chính lệnh thứ hai là chiêu hiền đãi sĩ. Thần là thần tử của quốc triều, cảm thấy sâu sắc Điện hạ có hoành đồ đại chí, nên nguyện ý phò tá Điện hạ, chấn hưng Đại Minh!”

“Tốt!” Chư Từ Lãng đỡ ông ta dậy, rất là vui vẻ, coi như đã có người phụ trách bộ thuế vụ rồi.

Sau đó, Chư Từ Lãng cùng Trình Quốc Tường cùng dùng bữa. Nhìn bàn đầy sơn hào hải vị, Trình Quốc Tường vội vàng nói: “Điện hạ, cái này quá xa xỉ rồi, phô trương lãng phí quá! Thần chỉ cần một bát cháo loãng, một cái bánh bao là đủ rồi.”

Chư Từ Lãng nói: “Lão Trình, nói thật với lão, trước mắt, số thuế ruộng mà Bản cung phải chi tiêu giống như bàn tiệc rượu này, thường xuyên vượt quá dự toán. Nay có lão Trình giúp đỡ, ngày sau số thuế ruộng tiết kiệm được sợ là có thể mua vô số bữa yến tiệc như thế này.”

Trình Quốc Tường hiểu rõ rồi, Hoàng Thái tử đây là muốn dùng sở trường tính toán tỉ mỉ của mình để bù đắp điểm yếu của ông ta. Thật là một nước cờ tính toán rất hay.

Chư Từ Lãng lại nói: “Lão Trình yên tâm, Bản cung đã sai thị nữ chuẩn bị một bàn thức ăn cho Trình phu nhân rồi, lão cứ an tâm dùng bữa đi!”

Trình Quốc Tường lại hành lễ, vô cùng cảm động trước ân điển của Hoàng Thái tử.

Sau đó, một già một trẻ vừa ăn vừa nói chuyện, cùng nhau nghiên cứu thảo luận về thuế vụ. Chư Từ Lãng nói ra ý nghĩ của mình, dự định thành lập một nha môn thu thuế thống nhất.

Trình Quốc Tường nghe vậy liền đặt bát đũa xuống, lớn tiếng khen hay. Ông ta ở Bộ Hộ nhiều năm như vậy, sớm đã bất mãn với tình trạng thu thuế hỗn loạn ở các nơi ảnh hưởng đến chính trị. Bởi vì liên quan đến lợi ích quá lớn, nên ít ai dám đề xuất cải cách.

Vào mùa đông năm Sùng Trinh thứ chín, bởi vì quân phí chi tiêu tăng vọt, quốc khố trống rỗng. Binh Bộ Thượng Thư Dương Tự Xương từng đề nghị tăng quân phí, hướng các nơi tăng thêm các loại thuế má. Trình Quốc Tường lập tức phản đối, ông ta cho rằng các nơi thiên tai không ngừng, chiến loạn liên miên, các địa phương đã không thể chịu nổi gánh nặng phân chia này nữa rồi. Ông ta quyết đoán đề xuất cách thức tạm mượn “đô thành nhẫm bỏ một mùa thuế”, gom góp được năm mươi vạn lượng bạc.

Quan điểm của Trình Quốc Tường tương tự với Chư Từ Lãng, chính là không thể tiếp tục tăng thuế cho bách tính nữa, không chỉ không thể tăng, mà còn phải giảm bớt. Triều đình có lẽ nên thu thuế từ những nhà đầu tư lớn kia, thay vì tiếp tục nghiền ép bách tính vốn dĩ đã có cuộc sống khốn khổ.

Chư Từ Lãng nói: “Hiện nay giá lương thực Đại Minh tăng phi thường mạnh, như ở Hà Nam gặp phải thiên tai nghiêm trọng, giá lương thực đã đột phá lên mười mấy lượng một thạch rồi, thường xuyên có tiền cũng không mua được, không ai muốn bán ra. Một số gian thương biết Phượng Dương phủ giá lương thực thấp, liền phái người đến đây mua, sau đó vận đến Hà Nam bán giá cao, kiếm lợi lớn. Lão Trình cảm thấy phải làm thế nào để kiểm soát tình huống này?”

Trình Quốc Tường từng làm qua nhiều bộ phận trong Lục bộ, đặc biệt là ở Bộ Hộ làm việc không ít thời gian. Người có thể lên làm Hộ Bộ Thượng Thư thì không phải là người tầm thường, hiểu biết về mảng thuế ruộng của Đại Minh thấu triệt hơn bất kỳ ai.

Chư Từ Lãng đưa ra vấn đề này, một là để thỉnh giáo, hai là để khảo sát. Lão nhân này thanh liêm, tiết kiệm cố nhiên phù hợp để quản lý thuế ruộng, nếu như năng lực còn mạnh hơn một chút nữa thì mình đã lời to rồi. Dù sao Trình Quốc Tường vẻn vẹn làm Hộ Bộ Thượng Thư chưa đầy hai tháng, Chư Từ Lãng đối với năng lực của ông ta còn chưa quá rõ ràng.

Trình Quốc Tường cũng biết Hoàng Thái tử đang khảo sát mình, ông ta cau mày, suy tư một lát, rốt cục mở miệng nói: “Thần cảm thấy có lẽ nên đề ra quy định cho các thương nhân lương thực trong Phượng Dương phủ. Ví dụ, quan phủ cấp cho lương dẫn cho các thương nhân lương thực. Các thương nhân lương thực, bất kể mua lương từ tiệm lương thực hay từ bách tính, mua một thạch lương thực trở lên đều cần có lương dẫn. Như vậy, có thể hữu hiệu ngăn ngừa gian thương ở nơi khác tùy ý đến Phượng Dương phủ mua lương kiếm lợi lớn!”

Chư Từ Lãng trầm ngâm nói: “Lương dẫn? Phương pháp đó không sai. Diêm thương mua muối cần phải có muối dẫn từ quan phủ. Bây giờ dùng phương pháp này đối phó với gian thương lương thực, quả thực không tồi!”

Trình Quốc Tường vuốt râu cười, lại nghe Chư Từ Lãng nói tiếp: “Nhưng phương pháp đó lại có chút không ổn.”