Thủ đoạn

"Thằng ranh con này thật to gan, dám làm trái ý Trẫm, kích động dư luận, tụ tập gây rối ở nha môn, thủ đoạn quá xảo quyệt, đáng chém!"

"Thánh nhân bớt giận, thần sẽ đi chém Tiết Bạch ngay."

Vội vã đến Lê Viên bẩm báo, Trần Huyền Lễ cảm nhận được sát ý từ Thánh nhân, lập tức chuẩn bị đi chém Tiết Bạch.

Trên ca đài đang diễn tập hí khúc, có một tiểu đào kép dường như không để ý đến động tĩnh của Thánh nhân. Khi tiếng nhạc ngừng, nàng liền xướng lên một câu, âm thanh không nhỏ, du dương lay động lòng người.

"Lạc hoa lưu thủy, nhàn sầu vạn chủng, hữu tình liên dạ nguyệt, vô ngữ oán đông phong."

Đó là Tạ A Man, vừa hát vừa múa, tay áo dài phất phới, tạo thành hình tượng cực kỳ mỹ lệ, như tiên nữ giáng trần.

Lúc này nàng mới nhận ra mọi người đã dừng lại, vội vàng ngừng động tác, lui xuống.

Trần Huyền Lễ đợi một lúc, không thấy Thánh nhân trả lời. Dù Thiên tử vẫn còn giận, sát ý chưa nguôi, nhưng dường như đang cố kìm nén.

"Trương Ký!"

Đột nhiên, Lý Long Cơ quát lớn.

Trương Ký hôm nay đang dẫn Nguyên Tái vào triều tấu sự. Vừa tường thuật sự việc về giấy trúc thì Trần Huyền Lễ đến báo tin Lễ bộ hỗn loạn. Khi nghe lén, hắn đã biết chuyện không ổn.

Tiết Bạch ngoài miệng nói "thành thật", nhưng quay lưng lại liền dùng thủ đoạn xảo trá để tranh giành Trạng nguyên. Hắn lại chọn đúng thời cơ này, cứ như đã hẹn trước với hắn, một người đi cáo trạng, một người đi gây rối, phối hợp vô cùng ăn ý.

Hóa ra "ân tất báo, nợ phải đền" là như thế này đây. Giống như việc Thôi Kiều chấm một Trạng nguyên phạm húy, trong nháy mắt lại được ca ngợi là "cao thượng".

"Thần có tội!"

Trương Ký không dám giải thích bất cứ điều gì, lập tức hoảng sợ nhận tội, nói: "Thần thật sự có thiên vị, xin Thánh nhân trị tội."

Lúc này dù đưa ra lý do gì, cũng sẽ khiến Thánh nhân cảm thấy hắn đang làm phản — "Trẫm mắng ngươi sai sao?"

Cuối cùng, thái độ thành khẩn của hắn khiến Thánh nhân bớt giận đôi chút.

"Tất cả lui xuống."

"Chúng thần cáo lui."

Lý Long Cơ sắc mặt âm trầm ngồi đó, cầm chứng cứ Nguyên Tái đệ trình lên xem lại một lần nữa.

Một phần là giá cả các loại giấy trúc; một phần là lễ vật, Lý Đàm tặng Nguyên Tái ước tính một ngàn quan; một phần nữa là danh sách thư tịch, sửa đổi những quyển đang được khắc in ở Tương Tác Giám, gồm có "Bảo Đồ Tán", "Lý Triệu Công Tập", "Thôi Định Châu Tập", "Vương Tấn Dương Tập", "Tịnh Châu Toàn Thi", "Trinh Công Tập Tiên Chú", vân vân.

Nếu Tiết Bạch không gây chuyện, Lý Long Cơ đã định đánh mỗi người tám mươi trượng, tất cả đều phải bị trừng trị. Nhưng lúc này, hắn lại cảm thấy thủ đoạn của Tiết Bạch quá đáng, trong lòng không vui.

"Vô pháp vô thiên."

"Thánh nhân." Cao Lực Sĩ hỏi: "Có nên giết không?"

"Đợi Thái Chân cầu tình, cho hắn một cơ hội dâng hí, sau đó đuổi đi. Trẫm cũng mệt rồi."

Lý Long Cơ vẫn khoan dung. Dù Tiết Bạch có quậy phá cỡ nào đi nữa, cũng chỉ là loại tiểu miêu tiểu cẩu, đường đường Thiên tử sao có thể hạ chỉ giết? Nhưng một khi đã chán ghét, đuổi đi xa, lúc đó ai muốn giết Tiết Bạch, hắn sẽ chẳng bận tâm.

"Trẫm nghĩ đến việc tiểu tử này lại muốn xúi giục tỷ muội nhà họ Dương đến cầu tình là đã phiền não vô cùng, cứ lặp đi lặp lại mãi."

...

Nhưng thoáng chốc đã ba ngày trôi qua, Lý Long Cơ đợi mãi mà Dương Ngọc Hoàn cũng không mở miệng cầu tình, thậm chí Dương Ngọc Dao cũng không vào cung.

Trong triều, ngày càng nhiều đại thần yêu cầu bãi bỏ danh hiệu Trạng nguyên của Tiết Bạch, đồng thời trừng phạt hắn. Tiết Bạch lại không như trước đây, dựa vào Thánh quyến để giải quyết chuyện này.

Tựa như giữa cơn bão táp mưa sa, một chiếc thuyền nhỏ đang bị sóng lớn vỗ ập, bất cứ lúc nào cũng có thể lật úp.

~~

Sau vụ náo loạn ở Tiên Đài, Tiết Bạch mỗi ngày đều đưa tiễn người.

Người đầu tiên rời đi lại là Trịnh Kiền, bị điều làm Đài Châu Trưởng Sử.

Đài Châu hiện thuộc Trung Châu. Trưởng sử là phó quan của Thứ sử, chỉ đứng dưới Thứ sử, phẩm cấp không đổi, đều là chính lục phẩm thượng. Nhưng rốt cuộc vẫn thuộc diện bị biếm đi xa, chỉ là thủ đoạn có vẻ nhẹ nhàng hơn.

Tại Bá Kiều tiễn biệt, Tiết Bạch thi lễ nói: "Là ta đã liên lụy Trịnh bác sĩ."

"Không, không." Bản thân Trịnh Kiền lại không có vấn đề gì, tỏ ra rất thoải mái, cười nói: "Rời Trường An, đến một nơi làm chủ quan, với lão phu chưa chắc đã là chuyện xấu."

Hắn phất phất tay, bước lên thuyền nhỏ, bộ thanh sam kia rất nhanh khuất xa.

Chỉ để lại một bài thơ, khích lệ những hàn môn sĩ tử từng nhiều lần gặp thất bại.

"Thạch áp duẩn tà xuất, cốc âm hoa hậu khai."

....

Hôm sau, người vội vã rời Trường An là Nhan Chân Khanh.

"Ngự Sử Đài thúc giục gấp, không đi không được."

Nhan Chân Khanh thật ra đã trì hoãn hai ngày, bằng không còn phải đi trước Trịnh Kiền.

Nhưng lần này vẫn rất đột ngột. Hắn ngay cả thê nhi cũng không kịp dẫn theo, chỉ mang theo hai lão bộc, vác hành lý, dắt ngựa thẳng tiến Lũng Hữu.

"Ngươi đừng bận tâm." Nhan Chân Khanh liếc nhìn Tiết Bạch, nói: "Với ta, chỉ là sớm hai ngày hay muộn hai ngày thôi. Nhưng chư công trong triều đã nóng lòng đuổi ta đi, rõ ràng là muốn gây bất lợi cho ngươi, hãy tự lo liệu đi."

"Lão sư yên tâm." Tiết Bạch nói: "Cùng lắm ta đến làm rể Ca Nô, không đến nỗi mất mạng."

Đây chính là sự thay đổi từ những nỗ lực bấy lâu. Trước đây thua ắt bị chôn sống, giờ thua vẫn có đường lui.

"Đừng đùa." Nhan Chân Khanh nhíu mày quát, nói: "Thánh ý khó đoán, không thể ỷ lại, đặc biệt lần này ngươi phạm đại kỵ. Nếu được phong quan, đừng tham chức quan cao, dù là Hạ huyện huyện úy cũng hơn Thiên tử cận thần."

"Học sinh hiểu rồi."

"Đó là chuyện sau này, trước tiên ngươi hãy tự bảo vệ mình đi."

Bỗng có tiếng Hồ già vang lên, đó là Sầm Tham đang thổi.

Sầm Tham cảm khái rằng trên quan trường Thiên Bảo vẫn còn có quan viên thanh chính như Nhan Chân Khanh, bèn làm một bài thơ tên là《Hồ già ca tống Nhan Chân Khanh sứ phó Hà Lũng》để đưa tiễn.

"Quân bất văn Hồ già thanh tối bi? Tử nhiêm lục nhãn hồ nhân xuy."

"Xuy chi nhất khúc do vị liễu, sầu sát Lâu Lan chinh thú nhi..."

Tiếng ca quét sạch ưu oán lúc ly biệt, khiến bầu không khí đột nhiên trở nên tráng lệ.

Nhan Chân Khanh trong tiếng ca đó, cáo biệt thê nhi rồi xoay người lên ngựa.

Đến khi bóng hắn khuất dần nơi chân trời, mọi người ngẩng đầu nhìn theo, chỉ thấy Tần Sơn trùng điệp.

"Hồ già oán hề tương tống quân, Tần Sơn diêu vọng Lũng Sơn vân."

"Biên thành dạ dạ đa sầu mộng, hướng nguyệt Hồ già thùy hỉ văn."

....

"Hai ngày nữa ta cũng phải đi."

Sầm Tham đặt Hồ già xuống, cười khổ với Tiết Bạch, nói: "Ta phải đi theo mấy vị Phán quan đến An Tây. Hành trình vốn định tháng sau, nhưng hiện tại xem ra, sẽ không xem được hí kịch của ngươi biên soạn ở Khúc Giang yến rồi."

"Không sao, sau này còn có cơ hội xem."

Sầm Tham hạ giọng, áp sát tai Tiết Bạch, nói nhỏ: "Ta đã sắp xếp ổn thỏa. Nếu ngươi xảy ra biến cố, hãy đến nhà tìm lão bộc của ta, hắn sẽ dẫn ngươi đến An Tây gặp ta..."

"Được, đa tạ."

"Giữa chúng ta nói gì tạ với không tạ." Sầm Tham cười to.

Chỉ trong chớp mắt, đã hai ngày trôi qua. Vẫn ở cùng một nơi, với nụ cười ấy, Sầm Tham vẫy tay nói lời từ biệt: "Chư vị dừng bước."

"Sầm Nhị Thập Thất, thuận buồm xuôi gió, đến An Tây nhất định phải kiến công lập nghiệp!" Đỗ Ngũ lang hét lớn.

"Ha ha ha, mượn lời tốt của Ngũ lang." Sầm Tham lên ngựa, nói: "Cao Tam Thập Ngũ, tặng ta một bài thơ!"

"Được!"

Cao Thích nói làm thơ liền làm thơ. Uống một ngụm rượu, hắn có chút ghen tị nhìn mã thất hành nang của Sầm Tham, rồi mở miệng ngâm.

"Hành tử đối phi bồng, kim tiên chỉ thiết thông."

"Công danh vạn lý ngoại, tâm sự nhất bôi trung."

"Lỗ chướng Yên Chi bắc, Tần thành Thái Bạch đông."

"Ly hồn mạc trù trướng, khán thủ bảo đao hùng."

Sầm Tham vô cùng hài lòng, liên tục gọi Cao Thích là tri kỷ. Hắn nói không cần ly biệt sầu bi, cái cần chính là sự hào hùng phấn chấn này.

Nam nhi Đại Đường đến biên cương lập nghiệp, có gì phải sầu bi?

"Tiết lang, đến lượt ngươi."

Tiết Bạch trước tiên lắc đầu, trầm ngâm, rồi miễn cưỡng nói: "Phong quyển bạch thảo chiết, bát nguyệt tức phi tuyết."

"Phi!"

Sầm Tham nói: "Cảnh tình không đúng, nếu không muốn tặng thơ tiễn biệt thì nói thẳng."

"Vậy ta không muốn."

"Được rồi, vậy ta tự làm!"

Lại là một bài trường ca. Thơ của Sầm Tham cùng Cao Thích đều có phong cách hùng tráng.

Tiếng vó ngựa xa dần, thiên địa trở lại tĩnh lặng, chỉ còn tiếng thơ của Sầm Tham vang vọng.

"Vọng quân ngưỡng thanh minh, đoản hạc nan khả tường."

"Thương nhiên tây giao đạo, ác thủ hà khái khảng."

~~

Tuyên Dương phường, trắc viện của Tiết trạch.

Khi thương nghị cách vây công Lễ bộ, đại sảnh còn rất náo nhiệt. Nhưng lúc này mới mấy ngày, người đã ít đi nhiều.

"Đều đi rồi."

Đỗ Ngũ lang vô cùng rầu rĩ, lẩm bẩm: "Nhớ năm đó ta náo loạn vụ án 'dã vô di hiền', Ca Nô cũng không phản ứng nhanh thế này."

"Ca Nô chẳng qua chỉ là một gian tướng. Hiện tại chín phần mười quan viên các bộ đều là con em thế gia, mỗi người góp một phần sức, liền có thể điều chúng ta ra khỏi Trường An."

Một sĩ tử tên Kiều Lâm dùng thái độ bất cần cười nói: "Vậy ta cũng phải có quan vị, hắn mới điều được chứ."

Kiều Lâm xuất thân nghèo hèn, là hậu duệ của Hung Nô đã Hán hóa. Tính tình phóng túng, nói năng châm biếm, nhưng rất chăm chỉ hiếu học. Từ nhỏ hắn đã biết cách nịnh bợ quyền quý, mượn thư tịch tập chú của danh môn tử đệ để xem.

Hắn trượt Kim khoa, theo Tiết Bạch gây chuyện. Vì tài năng xuất chúng, trong mấy ngày đã trở thành cốt cán của những hàn môn sĩ tử này.

Đùa giỡn thì đùa giỡn, nhưng hắn lại rất rõ thủ đoạn thao túng khoa trường của các thế gia lợi hại đến mức nào. Hắn chuyển giọng nói: "Dù sao thì những người biết đọc sách biết chữ, nhà nào mà chẳng có thân bằng cố hữu làm quan? Chỉ là hiện tại họ chưa đối phó những kẻ nhỏ bé như chúng ta thôi, sớm muộn gì chúng ta cũng sẽ bị đánh đập đủ kiểu cả."

Giọng điệu trong hai chữ "đánh đập" này, tựa hồ mang theo chút mong đợi.

Đỗ Ngũ lang không thích Kiều Lâm lắm, vì cảm nhận được rằng Kiều Lâm muốn không phải là mở đường khoa cử cho hàn môn tử đệ, mà là hy vọng nhờ gây chuyện để được thế gia chiêu mộ.

"Vậy thì sao?" Đỗ Ngũ lang nói: "Tả tướng gọi phụ thân ta đến mắng một trận, muốn dạy ta một bài học, nhưng ta không hề sợ."

"Ngũ lang xuất thân từ Kinh Triệu Đỗ thị, đương nhiên không sợ."

Kiều Lâm nói rồi, quay đầu nhìn Tiết Bạch, mang theo chút hiếu kỳ hỏi: "Tiết lang, thế gia thế đại như vậy, sao không thỉnh Thánh quyết?"

"Thánh quyết?"

"Đúng." Kiều Lâm nói: "Chỉ dựa vào sức chúng ta, đối phó thế gia khác nào kiến càng lay cây. Chỉ có trực tiếp tâu lên Thánh nhân, chuyện này mới có thể xoay chuyển. Nhưng không hiểu sao, qua nhiều ngày Tiết lang vẫn không có phản ứng?"

"Ta không còn mặt mũi nào gặp Thánh nhân nữa." Tiết Bạch lắc đầu đáp.

"Hả?" Kiều Lâm vốn nổi tiếng với lời lẽ chua ngoa, liền chất vấn: "Bọn hàn môn sĩ tử chúng ta sẵn sàng hy sinh tiền đồ vì Tiết lang tranh Trạng nguyên, thế mà Tiết lang lại không chịu ra mặt thỉnh cầu Thánh quyết sao?"

Câu nói này, như gáo nước lạnh dội vào nhuệ khí của mọi người.

Tiết Bạch bất đắc dĩ, thở dài, nói: "Thôi được, ta sẽ nói thật với ngươi."

"Xin lắng tai nghe."

Chỉ nghe Tiết Bạch chậm rãi nói: "Chuyện này, Thánh nhân cũng bất lực."

Kiều Lâm kinh ngạc, quay đầu nhìn hai sĩ tử khác trong sảnh.

Tiết Bạch nói: "Thánh nhân là thiên cổ minh quân, nhưng thế tộc trong thiên hạ rễ sâu gốc bền, không phải một sớm một chiều có thể lay động được. Từ Thái Tông, Cao Tông, Võ Hậu... khoa cử tuy từng bước hoàn thiện, nhưng thế gia vẫn thao túng khoa trường. Ngươi xem, Thánh nhân khâm điểm ta đỗ Trạng nguyên, giờ sắp bị bọn họ bãi bỏ rồi."

"Đúng vậy." Cao Thích nói: "Lý Gia Hữu vốn là hảo hữu với chúng ta, giờ cũng vì trong nhà bức bách, mở miệng nói Dương Dự càng hợp làm Trạng nguyên. Thế tình như vậy, khiến người ta phải thở dài."

"Không phải Dương Dự có bản lĩnh, mà là Lý gia, Dương gia, Thôi gia đã thương lượng xong danh ngạch mấy năm tiếp theo."

"Nên nói Thánh nhân cũng không thay đổi được kết quả." Tiết Bạch nói: "Ta giấu thân thế, mất Trạng nguyên là đáng. Nhưng cơn tức này không thể nuốt trôi, phải cho Thôi Kiều một đòn, cho hàn sĩ cử tử một chút thay đổi, dù chỉ là một chút."

Đại Đường này, hắn nhìn rõ hơn rất nhiều người đương thời.

Triều đình không có gián thần, Lý Long Cơ liền tự coi mình là minh quân.

Nhà Đường đã tích tụ nhiều tệ đoan, đến lúc cấp bách cần cải cách. Thiên hạ cần một minh quân thật sự chấn hưng, để đủ loại quy chế thích ứng với thịnh thế chưa từng có.

Tiết Bạch chưa từng thấy Lý Long Cơ hay Lý Lâm Phủ chạm đến tệ đoan của Đại Đường. Cái gọi là danh quân danh tướng, mỗi ngày chỉ là đánh đánh đập đập, chìm đắm trong thịnh thế hưởng lạc.

Lý Long Cơ chỉ có thể đè nén bọn nịnh thần, xử lý vài chuyện mưu mô nhỏ nhặt. Loại đại sự liên quan đến lợi ích thế gia này, thật sự ông ta không có năng lực quản.

~~

"Thằng ranh con đó thật sự nói như thế sao? Trẫm không cải biến được kết quả ư?"

"Hồi Thánh nhân... đúng vậy."

Trương Ký giọng điệu có chút hoảng sợ, cúi người đáp: "Ba sĩ tử mà thần mua chuộc đều nói giống nhau. Ngoài ra, Tiết Bạch với người khác cũng nói như thế."

Lý Long Cơ trong mắt ẩn chứa sự giận dữ.

Hắn thật ra đã hỏi Dương Ngọc Hoàn, cớ gì tam tỷ không vào cung cầu tình? Câu trả lời nhận được khiến hắn có phần mất thể diện.

—— "Tam tỷ không muốn làm phiền Thánh nhân. Tiết Bạch có thể sống, nàng đã không bẽ mặt rồi."

Không một ai nói thẳng, nhưng dường như tất cả đều tin chắc Thánh nhân cũng không cách nào cấm thế gia thao túng khoa trường. Nhắc đến chuyện này, ai nấy đều cẩn thận, sợ chạm phải xui xẻo.

Lý Long Cơ thích sự mới lạ. Ông ta hưởng lạc cũng đã hơn mười năm, thỉnh thoảng đụng chút quốc sự cũng coi là mới lạ. Ngược lại, đối với chuyện này, ông ta lại rất để bụng.

"Thằng ranh con đó có ý gì? Hắn khi quân, mất Trạng nguyên, lại cho là thế gia bức hại? Hay là trong lòng oán hận Trẫm?!"

"Chuyện này, thần thật sự không biết."

Lý Long Cơ tâm tình không vui, đuổi Trương Ký lui. Không còn tâm trạng xem ca vũ, ông ta khởi thân dạo bước, đi đi lại lại.

Cao Lực Sĩ thấy Thánh nhân hiếm khi phiền não thế này, không khỏi an ủi: "Thánh nhân có phải vì Trung Thư Môn Hạ thúc giục mà phiền lòng không? Chỉ là chuyện nhỏ, bãi bỏ danh hiệu Trạng nguyên của Tiết Bạch, giáng chức Thôi Kiều, chuyện này liền kết thúc."

"Bọn họ thúc giục, liền phải kết thúc sao? Trẫm giao quốc sự cho Hữu tướng, là để bề tôi làm việc theo ý Trẫm, không phải mọi việc đều theo ý bọn họ!"

"Thánh nhân bớt giận."

Cao Lực Sĩ thật ra biết vì sao Thánh nhân nổi giận.

Kỳ Xuân thí năm nay dần dần khiến Thánh nhân thấy được sự độc quyền khoa trường của thế gia, thấy được sự ngang ngược không cho động đến lợi ích của bọn họ. Chín phần mười quan viên trong triều đều xuất thân từ thế gia. Khi xảy ra chuyện, họ lại cực kỳ ăn ý, không cần móc nối, bàn bạc với nhau, đã lần lượt ra tay xóa bỏ ảnh hưởng từ việc Tiết Bạch náo loạn Lễ bộ.

Lý Lâm Phủ thân là tông thất, bình thường vì tư oán mà đấu đá như chọi gà vậy. Nhưng khi chân chính gặp phải đại sự, ông ta cũng sợ chọc giận đám đông. Nếu không phải Thánh nhân ngăn lại, sớm đã phê chuẩn tấu chương bãi bỏ Trạng nguyên.

Bãi bỏ Trạng nguyên, giáng chức Thôi Kiều, bề ngoài có vẻ công bằng, nhưng kỳ thực thế gia vẫn thắng. Hơn nữa chuyện đã ầm ĩ, người ngoài không biết chi tiết, sẽ nói Thiên tử đến một Trạng nguyên cũng không quyết định được.

Lý Long Cơ nghĩ đến bản thân mất hết thể diện liền tức giận, tỏ ra chán ghét Tiết Bạch. Đi thêm vài bước, ông ta mới hỏi: "Cao tướng quân nghĩ thế nào, điểm Tiền Khởi đỗ Trạng nguyên?"

Ông ta rốt cuộc chỉ có biện pháp chữa ngọn không chữa gốc này. Vừa không muốn bảo vệ Tiết Bạch, cũng không muốn điểm Dương Dự đỗ Trạng nguyên, ông ta muốn cảnh cáo tất cả những người liên quan một phen.

Cao Lực Sĩ biết Thánh nhân muốn giữ chút thể diện, nhắc nhở: "Thánh nhân, Tiền Khởi lần đầu tham gia khoa cử, bài thi có vết bẩn, thơ tuy hay nhưng phạm vận. Hơn nữa Tiền gia tuy không phải vọng tộc, cũng là thế gia ở Ngô Hưng. Ngoài ra, chuyện giấy trúc xử lý thế nào? Không biết Thánh nhân dùng ai làm mới có thể vừa ý?"

Lý Long Cơ nhíu mày.

Dù không điểm Dương Dự đỗ Trạng nguyên khoa này, cũng chẳng có tiến sĩ xuất thân hàn vi nào khác đáng để tiến cử. Người ngoài thì không đủ tâm chí và thủ đoạn, giấy trúc vẫn bị thế gia độc quyền thao túng, tuyên dương bọn họ cao quý đến mức nào.

Rốt cuộc náo loạn đến cuối cùng, mọi thứ đều không thay đổi.

...

"Tiết Bạch vẫn có chút tiểu thủ đoạn."

Ngẫm nghĩ sau một hồi lâu, Lý Long Cơ cuối cùng mở miệng, nói: "Tiểu tử này, không chỉ biết đánh bài, ca hát."

Ông ta từng chán ghét những thủ đoạn xảo quyệt của Tiết Bạch, nhưng đây là lần đầu tiên ông ta nghiêm túc thừa nhận Tiết Bạch quả thực có năng lực giúp ông ta củng cố hoàng quyền trên quan trường.

__________

*"Lạc hoa lưu thủy, nhàn sầu vạn chủng, hữu tình liên dạ nguyệt, vô ngữ oán đông phong."

~ Hoa rơi nước chảy, muôn nỗi nhàn sầu, trăng thương người hữu tình, mà lặng oán đông phong. (nhàn sầu: nỗi buồn vô cớ; đông phong: gợi lên nỗi chia ly)

~ Miêu tả cảnh Thôi Oanh Oanh đứng lặng giữa sân vắng, nhìn những cánh hoa rơi rụng, lòng đầy xót xa. Gió đông vô tình thổi tan đi sắc xuân, khiến nàng cảm khái trước sự phai tàn của thời gian, nuối tiếc tuổi trẻ một đi không trở lại.

*"Thạch áp duẩn tà xuất, cốc âm hoa hậu khai."

~ "Đá đè, măng nghiêng mình mọc; Khe núi râm, hoa muộn nở." (có tài năng ắt có ngày tỏa sáng)

*

"Quân bất văn Hồ già thanh tối bi? Tử nhiêm lục nhãn hồ nhân xuy."

"Xuy chi nhất khúc do vị liễu, sầu sát Lâu Lan chinh thú nhi..."

~ tạm dịch ~

Chẳng lẽ quân chưa từng nghe thấy tiếng nhạc bi ai và thê lương nhất phát ra từ Hồ già? Đó là thanh âm do người Hồ – với râu tím và mắt xanh – thổi nên.

Một khúc Hồ già chưa vang lên hết, đã khiến những người lính đang canh giữ nơi biên ải Lâu Lan chan chứa nỗi buồn.

*

"Hồ già oán hề tương tống quân, Tần Sơn diêu vọng Lũng Sơn vân."

"Biên thành dạ dạ đa sầu mộng, hướng nguyệt Hồ già thùy hỉ văn."

~ tạm dịch ~

Trong tiếng Hồ già ai oán này, ta tiễn đưa quân lên đường, (sau khi quân đi) chỉ còn ta đứng từ xa ở Tần Sơn, trông về mây mù phía núi Lũng.

Đêm đêm ở nơi biên tái ấy, những giấc mộng đầy nỗi sầu quê lại kéo về, ai còn có thể yêu thích thanh âm buồn bã của tiếng Hồ già vang vọng dưới ánh trăng nữa đây? *

"Hành tử đối phi bồng, kim tiên chỉ thiết thông."

"Công danh vạn lý ngoại, tâm sự nhất bôi trung."

"Lỗ chướng Yên Chi bắc, Tần thành Thái Bạch đông."

"Ly hồn mạc trù trướng, khán thủ bảo đao hùng."

~ tạm dịch ~

“Kẻ lữ hành đối mặt với cỏ bồng bay theo gió, tay cầm roi vàng thúc ngựa hăng.”

“Vạn dặm xa xôi ra đi tìm cầu công danh, muôn ngàn tâm sự gửi trọn trong chén rượu ly biệt.”

“An Tây nằm phía bắc Yên Chi, Trường An ở phía đông Thái Bạch.”

“Lúc biệt ly đừng quá buồn bã, hãy để thanh bảo đao thực hiện chí hùng tâm!”

*"Phong quyển bạch thảo chiết, bát nguyệt tức phi tuyết."

~ Gió cuốn qua, thổi gãy cả cỏ trắng, bầu trời tháng Tám đã bắt đầu rơi tuyết trắng xóa.

*

"Vọng quân ngưỡng thanh minh, đoản hạc nan khả tường."

"Thương nhiên tây giao đạo, ác thủ hà khái khảng."

~ tạm dịch ~

“Ngước nhìn theo bóng người đi xa, dần khuất vào trời cao; chỉ tiếc bản thân ta cánh ngắn khó bay cao, không thể cùng người vượt gió tung bay.”

“Trên đường phía tây tiêu điều hoang vắng, siết tay biệt ly, biết bao cảm khái nghẹn ngào.”

*vi mạt: nhỏ nhoi + tầm thường + thấp kém.