Tô Dung Điều

Trên con đường lớn ngoại ô Trường An, tuyết đọng trên cành cây vẫn còn sót lại đôi chút, còn bên vệ đường, những mầm cỏ nhỏ đã nhú lên.

Một chiếc yếm đỏ bị vứt bên vệ đường. Cố Văn Đức ngẩng đầu nhìn, Nhan Chân Khanh và Tiết Bạch vẫn sánh bước đi phía trước, không hề để ý tới hành động nhỏ của hắn.

Hắn chỉnh lại áo bào, muốn tiến lên nói gì đó nhưng lại không biết mở lời ra sao. Trong đầu hắn chỉ còn văng vẳng những chuyện đêm qua, khiến hắn vô cùng xấu hổ.

Cẩn thận nhìn kỹ hơn, phía trước là Lưu Cảnh với vẻ mặt lạnh nhạt, nhưng sau gáy hắn lại có hai vết son đỏ chói lọi...

“Nếu lão sư tin vào khả năng điều tra của con, con dám khẳng định rằng những đào hộ kia từ trước tới nay chưa hề nhận ruộng.”

“Hãy gọi ta là ‘Huyện úy’ rồi nói tiếp.”

Đêm qua, khi hai người nói chuyện riêng, Nhan Chân Khanh còn lười biếng uốn nắn Tiết Bạch, nhưng giờ đây, trước mặt nhiều người khác, ông không cho phép hắn giở trò khôn vặt đó nữa.

“Bất kể nhận nhiều hay ít ruộng đất, thanh niên trai tráng nhất định phải đồng ý ký tên, đây là thông lệ, không phải mới có từ những năm gần đây. Kẻ nào dám có ý kiến phản đối, quan lại nhỏ sẽ có rất nhiều cách để họ phải cúi đầu.”

Tiết Bạch biết Nhan Chân Khanh thực sự muốn điều tra ra điều gì, bèn tiếp lời: “Bách tính là những người giỏi chịu đựng nhất. Không có mẫu ruộng này, Khúc A Đại tìm được một công việc ở Trường An, ban đầu cuộc sống vẫn trôi qua được. Hắn dựng một sạp hàng bán vải bố bên ngoài chợ Tây, đã nộp thuế tô dung điều tám năm. Chừng nào còn có thể giúp gia đình không phải chịu khổ, hắn tuyệt đối sẽ không cam tâm làm đào hộ, bán thân làm nô. Nhưng bắt đầu từ năm, sáu năm trước, hắn lại không thể nộp nổi nữa.”

“Vì sao?”

“Nếu để học sinh tổng kết, thì nguyên nhân chính là vì triều đình đã hạ thấp tỷ trọng của ‘tô dung điều’ trong tổng số thuế phú.”

“Tổng kết không sai.” Nhan Chân Khanh thản nhiên nói: “Đây là chiến công của Hữu tướng, cũng là lý do vì sao Thánh Nhân nhiều lần ca ngợi ông là ‘Hiền tướng’.”

“Vâng, nghe nói, Hữu tướng quả thực là người tài cán xuất chúng.” Tiết Bạch nói: “Việc cấp ruộng đất bị đình trệ, không chia đều ruộng đất mà lại chia đều thuế, người sáng suốt đều biết ‘tô dung điều’ nhất định phải thay đổi. Hữu tướng cũng hiểu điều đó, thế là ông giảm bớt ‘tô dung điều’ và thay bằng đủ loại tạp thuế.”

Nhan Chân Khanh quay đầu lại, nhìn chằm chằm Tiết Bạch một lúc.

Ông chợt không phân định được, đây là một kẻ tiểu nhân vô liêm sỉ, nịnh bợ Lý Ca Nô, nhưng một khi phản bội lại quay sang cắn ngược, hay là một chính khách lòng mang chí lớn nhưng không từ thủ đoạn nào?

“Khúc A Đại sợ nhất là triều đình ban chiếu ‘Miễn trừ tô dung điều một năm cho bách tính’, nói là miễn thuế ở Quan Trung, nhưng từ phương xa lại áp thuế đến. Tiền bốc xếp được thu, mà khoản tiền này không giống như ‘tô dung điều’ có hạn ngạch cố định, quan lại nói bao nhiêu thì hắn phải nộp bấy nhiêu. Nộp xong tiền bốc xếp, lại còn các khoản thuế khác. Nếu vải vóc nộp lên bị ẩm ướt, màu sắc không đẹp, thì mọi thiệt hại đều bị quy vào đầu hắn…”

Nói đến đây, Tiết Bạch nhớ lại lúc Khúc A Đại kể rõ những chuyện này mà không kìm được nước mắt, cũng nghĩ đến những thủ đoạn quản lý tài chính mà Dương Thận Căng và Vương Hồng đã dùng, được người đời ca tụng.

“Dương Thận Căng nhậm chức Thái phủ, khi thu nạp cống vật từ các châu, những vật bị ẩm ướt hoặc hỏng vỡ đều được lệnh cho châu đó phải thu thêm nhiều tài vật hoặc hàng hóa khác để thay thế. Các châu huyện bị điều động không ngừng nghỉ trong suốt những năm tháng đó.”

Đây là lúc hắn tận mắt thấy Lý Lâm Phủ muốn bảo vệ Dương Thận Căng, bản tấu chương đã đề cập việc này như một chiến tích vô cùng lớn lao.

Trải qua hai ba tháng nay, những người này dùng quyền mưu hãm hại hắn, Tiết Bạch cũng không tức giận. Trong chốn quyền lực có cạnh tranh, kẻ mạnh được kẻ yếu thua, đã chơi thì phải chịu, đó là lẽ thường. Nhưng người giành được quyền lực ít nhất cũng nên làm tròn bổn phận của mình, đó là phẩm chất cơ bản mà một người nắm giữ vận mệnh kẻ khác nên có.

Chỉ đến sáng nay, khi nghe những đào hộ kia kể khổ, Tiết Bạch mới cảm thấy vô cùng phẫn nộ.

Năm Thiên Bảo thứ năm, càng có nhiều người chết hơn. Hắn đại khái có thể chết, nhưng tuyệt đối sẽ không cho phép bất kỳ ai giẫm lên thi thể mình để làm bàn đạp leo lên cao, mà chỉ có thể không ngừng đập nát nền tảng quốc gia.

Ngay cả giới hạn cuối cùng cũng không có.

Khi Nhan Chân Khanh nhìn xuống, ông thấy Tiết Bạch với khuôn mặt ngây thơ đang vô cùng căng thẳng, như có một vẻ uy nghi và chính khí.

Ông khẽ động tâm niệm, cuối cùng cân nhắc thăm dò đôi điều.

Trước tiên, ông vẫy tay ra hiệu cho hai viên huyện lại đi đến dịch quán phía trước mua chút đồ ăn. Chờ khi chỉ còn lại mình ông với Tiết Bạch, ông liền mở lời hỏi: “Tiết Bạch, riêng về thuế pháp, ngươi đánh giá Hữu tướng thế nào?”

Tiết Bạch nhìn theo bóng lưng hai viên huyện lại, đáp: “Hữu tướng là thiên tài về thuế pháp.”

Nhan Chân Khanh nói: “Thật sao?”

Tiết Bạch hơi do dự, rồi nâng cao giọng, bắt đầu ca tụng Lý Lâm Phủ. Càng ca tụng, hắn càng trở nên hùng hồn.

“Đại Đường hưng thịnh, ngàn đời chưa từng có. Người có kiến thức đều biết rằng thuế pháp xưa nay đã không còn phù hợp, ‘tô dung điều’ nhất định phải cải cách. Nhưng Hữu tướng lại không cần cải cách, chỉ cần thay đổi tỷ lệ của tô dung điều trong tổng tài phú quốc gia, thu thuế mới mà không bỏ đi luật cũ, thu thuế đa dạng mà không hạn chế việc sáp nhập, liền có thể khiến các quan lại và thương nhân đều giàu có, kho tàng đầy ắp. Đúng như câu: ‘Hồi tưởng những ngày Khai Nguyên thịnh vượng, trong thị trấn nhỏ vẫn có hàng ngàn nhà. Lúa gạo, dầu mỡ, ngô trắng, kho lương công hay tư đều rất phong phú.’ Quả thực là Thánh Nhân và Hữu tướng đã khai sáng một thời Đại Đường náo nhiệt, thịnh thế.”

“Đại Đường có khi miễn giảm cả năm tô dung điều, nhưng thuế phú ngược lại càng nhiều. Vì sao ư? Vương Hồng tra xét hộ tịch, chỉ trong một năm có thể thu về mười năm ‘tô dung điều’ từ những tướng sĩ đã chết. Dương Thận Căng lại trưng thu thêm nhiều tài vật khác, mỗi năm cống nạp chưa từng gián đoạn. Hữu tướng ngày đêm vất vả, cần cù; Thánh Nhân mười năm không ra khỏi Trường An, trong nước vô sự; Bách tính nương nhờ đại tộc, được che chở, an cư lạc nghiệp!”

“Cứ như vậy, dần dần tiến lên. Chờ khi người đời đều nhận ra thu tạp thuế tốt hơn, chỉ cần lại có một chút khó khăn nhỏ khiến sinh linh lầm than, thi hài khắp nơi, thì sẽ dựa vào nền tảng thuế pháp của Hữu tướng mà cải cách chế độ thuế, từ ‘tô dung điều’ biến thành một loại thuế pháp khác. Như thế, tất cả đều là công lao của Hữu tướng, đúng là hiền tướng, mới xứng đáng hơn mười năm qua đã chủ quản cả thiên hạ, công lao tại xã tắc, công lao lưu truyền thiên thu vạn cổ!”

“Với những phép tiết kiệm như vậy, với sự hiền tài của Hữu tướng như vậy, thảo nào Thánh Nhân lại coi trọng ông hơn mười năm trời!”

~~

Trong phủ Hữu tướng, Tiêu Cảnh, người mới nhậm chức Kinh Triệu Doãn, đang yết kiến Lý Lâm Phủ.

Ông ta đang nói về những việc quan trọng nhất trong triều chính năm nay: Thánh Nhân muốn xây dựng thêm cung Ly Sơn Ôn Tuyền, đồng thời đổi tên Hoa Thanh Trì; cùng lúc đó, đại chiến Lũng Hữu sắp nổ ra, Thánh Nhân thúc giục Vương Trung Tự đánh hạ thành Thạch Bảo.

Hai việc này đều tiêu tốn vô cùng lớn.

Thế nhưng, kho tàng Thái phủ vốn tưởng chừng vô cùng phong phú lại xuất hiện thiếu hụt.

Dương Thận Căng đáng chết. Anh em nhà họ Dương mới bị áp giải từ Lạc Dương về, Thánh Nhân liền tuyên án tử hình bọn họ, cả nhà bị lưu đày.

Phủ Hoằng Nông quận công có vô số mỹ nữ, tỳ nữ. Các quyền quý Trường An đã xoa tay hăm hở, chuẩn bị chia chác...

Lý Lâm Phủ lại không để ý tới vụ án này.

Gần đây, ông cũng đang lo liệu công vụ, thức khuya dậy sớm, suy nghĩ làm thế nào để Thánh Nhân có được số tiền này.

Vì thế, ông đã nghĩ ra một biện pháp tiết kiệm hiệu quả.

Triều đình hàng năm đều tốn không ít giấy tờ cho công văn. Lý Lâm Phủ tâu lên, chọn lọc ra những công văn thuộc loại thường lệ hàng năm, những thứ này không cần phải in lại nữa, tiết kiệm được một lượng lớn chi phí giấy.

Nhưng chỉ tiết kiệm thôi thì không đủ, còn phải tăng thu...

“Đừng có khoa trương trước mặt ta. Kinh Triệu phủ chính là điển hình cho các châu huyện trong thiên hạ, không thể thiếu chiến tích.”

“Hữu tướng cứ yên tâm, hạ quan đã bắt đầu thanh tra đào hộ. Năm Thiên Bảo thứ sáu, thuế phú của Kinh Triệu phủ sẽ có thể cao hơn hai thành so với thời Hàn Triêu Tông trước đây.”

Sau bức bình phong, tiếng ho khan truyền đến.

Tiêu Cảnh sững sờ một lát, cắn răng, lại một lần nữa hành lễ, đáp: “Ba thành, cũng là chuyện có thể làm được!”

Lý Lâm Phủ lúc này mới phất tay, gọi Cát Ôn đến, bàn bạc chuyện thuế phú của Kinh Triệu phủ.

Cuối cùng, Cát Ôn không lui ra, khẽ nói: “Hữu tướng, Tiết Bạch…”

“Có gì mà phải vội vàng? Ngươi rảnh rỗi lắm sao? Đợi điều tra rõ ràng kẻ chủ mưu phía sau hắn rồi hãy bàn!”

Lý Lâm Phủ rất rõ ràng vì sao Thánh Nhân lại coi trọng mình. Chỉ khi đứng trước những chính sự kiểu này, việc đố kỵ người tài, loại bỏ đối thủ mới có thể tạm gác lại một chút.

Tài chính và thuế vụ mới là nền tảng của sự sủng ái từ Thánh Nhân.

Không vội. Năm Thiên Bảo thứ sáu, có rất nhiều người cần phải giết, cứ thu xong thuế rồi tính…”

~~

Tiết Bạch và Nhan Chân Khanh từ cửa Minh Đức tiến vào thành Trường An, đi dọc theo phố lớn Chu Tước.

Phố lớn Chu Tước rộng rãi và phồn hoa, người đi đường đông đúc, ăn mặc tươm tất, thân hình đầy đặn không phải là ít.

Những thương nhân người Hồ tóc xoăn buông xõa dắt lạc đà đi qua, trong ánh mắt tràn đầy sự thán phục trước vẻ phồn hoa không thể tưởng tượng nổi này, phát ra tiếng kêu “Bò...ò...! Bò...ò...!”.

Vốn dĩ, sự thịnh vượng của Đại Đường vẫn rất phong phú, điều này cũng làm cho cảm giác bức bối của họ từ việc truy tra đào hộ trở lại bình thường.

Đi đến phường An Nghiệp, Nhan Chân Khanh muốn rẽ về phía tây để về huyện Trường An. Vừa quay đầu lại, thấy Tiết Bạch vẫn còn đi theo, ông phất tay, nói: “Về đi?”

“Không biết học sinh có vượt qua khảo nghiệm của lão sư không?”

Đêm qua, Tiết Bạch đã khước từ mỹ nhân kế ở biệt viện Khánh Tự. Sáng nay, hắn lại dò hỏi được không ít điều, tự nhận rằng biểu hiện của mình vẫn ổn.

Nhan Chân Khanh cũng nhíu mày.

Ông ta chỉ muốn đưa Tiết Bạch đi làm mấy việc vặt vãnh để dọa hắn lui, thực ra căn bản không có khảo nghiệm gì cả.

“Vậy thì thế này đi, ngươi hãy về viết một bài sách luận, lấy tô dung điều làm đề tài. Không cần vội vàng, cứ suy nghĩ kỹ rồi hãy giao cho ta.”

“Học sinh nhất định sẽ dụng tâm viết thật tốt!”

Tiết Bạch vui vẻ đáp ứng, cho rằng đây là một cơ hội thật tốt.

Có lẽ có người xem thường sách luận, nhưng kinh nghiệm của hắn cho thấy chuyện này vô cùng quan trọng. Nhất là ở Đại Đường này, muốn khiến người khác tin phục, không thể cứ làm việc rồi chờ đợi lời đồn đại dần dần lan truyền. Đến khi đó, người khác chỉ có thể hiểu sai tư tưởng và năng lực của hắn.

Một người cho rằng cần phải làm gì để thi hành biện pháp chính trị? Cần có tài năng quản lý ra sao? Lại cần có bao nhiêu khát vọng chính trị? Sách luận chính là thứ trực quan nhất để nhìn rõ những vấn đề này.

Anh hùng thảo dã trong loạn thế có thể một đao một thương giết ra từ hàng chục triệu người, dùng uy vọng tích lũy trong mấy chục năm để các thần tử dần dần tin tưởng tài trị quốc của hắn. Nhưng trong thịnh thế này, muốn nhanh nhất tích lũy danh vọng, phải có những thứ trực quan và vững chắc nhất.

Theo Nhan Chân Khanh đi trên con đường chính của quan trường, chính là từng bước từng bước củng cố tài năng trị thiên hạ, đây mới là căn bản. Quyền mưu chỉ là thủ đoạn phụ trợ cho cái căn bản đó mà thôi.

~~

Trở lại phường Thăng Bình, tại Đỗ trạch, hắn thấy Lư Phong Nương và Liễu Tương Quân đang ngồi trong sân thứ hai trò chuyện, mấy đứa trẻ chạy tới chạy lui chơi đùa bên cạnh các nàng.

“Nhiều trẻ con thật là náo nhiệt, ta nhìn mà ngưỡng mộ quá. Ta đã sớm muốn sinh thêm một đứa con gái, nhưng lang quân nhà ta lại không muốn…”

Lư Phong Nương ôm Tiết Cửu Nương, có vẻ như rất yêu thích tiểu nha đầu này, không muốn rời tay.

Chờ Tiết Bạch bước vào, sáu đứa trẻ lập tức đứng thành một hàng, đồng thanh hô lên: “Lục ca.”

“Lục ca, huynh không phải nói muốn đi xa nhà sao? Sao về nhanh thế?”

“Ừm, hôm qua ta đi chuyến gần đây, mấy ngày tới còn phải đi xa một chuyến nữa.”

Mọi người đều vô cùng thất vọng.

Tiết Bạch hành lễ rồi đi vào thư phòng.

Đỗ Hữu Lân đang cầm sách cuộn trong tay, nằm ở đó ngáy o o. Nghe tiếng gõ cửa, ông vội vã ngồi dậy, chỉnh sửa râu ria.

“Tiết Bạch đến rồi. Lão phu muốn hỏi con vì sao không đi cứu phụ thân con?”

“Con vẫn luôn cứu mà.”

“Vậy con xem cái này.” Đỗ Hữu Lân chỉ vào tờ giấy trên bàn dài: “Nhị nương sai người đưa cho con, con không có ở đây nên lão phu xem trước rồi.”

Tiết Bạch nhận lấy xem qua một chút. Trên tờ giấy ghi những chuyện không cần giấu giếm, ngược lại, mọi người đều đã biết.

Chủ nợ của Tiết Linh đã quay sang tố cáo Tiết Bạch lên nha môn huyện Vạn Niên, muốn hắn dùng Phong Vị Lâu để bồi thường nợ cho phụ thân, hơn nữa còn chỉ rõ rằng phải đến tửu lâu Thanh Môn để chuộc người, nếu không sẽ gây náo loạn đến Kinh Triệu phủ.

Đối phương cuối cùng cũng nhìn ra ý đồ của hắn, không chịu cho hắn cơ hội đóng vai hiếu tử trước mặt người khác, nhất định muốn hắn làm một hiếu tử thật sự.

Tiết Bạch xem xong, không có quá nhiều phản ứng, mà quay sang Đỗ Hữu Lân thỉnh giáo một số vấn đề về việc viết sách luận.

Cuối cùng, Đỗ Hữu Lân vuốt râu cảm khái nói: “Tốt, con có thể dụng công học tập, điều đó vô cùng hiếm thấy. Nhưng đừng quên rằng trong trăm điều thiện thì hiếu đứng đầu, Đại Đường chọn học sinh, trước tiên xem phẩm đức, mà phẩm đức trước tiên xem hiếu đạo.”

“Bá phụ cứ yên tâm, con sẽ đi xoay tiền, ngày mai liền chuộc người về.”

~~

Tiết Bạch liền lại đến Phong Vị Lâu một chuyến.

Hắn bước lên lầu nhỏ. Đỗ Cấm đã từ xa nhìn thấy hắn đến, liền thay chiếc lan bào bằng một chiếc váy.

“Ngươi nhận được tin tức ta gửi chưa?”

Nàng không đề cập đến chuyện Tiết Bạch chốt cửa vào đêm hôm trước, chắc là đêm đó hắn không đến, nếu không với tính cách của nàng, khó mà không than phiền.

Lúc này nàng đã kề sát lại đây.

“Đêm qua ngươi không về, ta không dám truyền tin tức đến phủ Quắc Quốc phu nhân. Ta nghĩ cứ truyền tin về nhà, ngươi về sẽ thấy.”

“Ta không đi phường Tuyên Dương, mà đi theo lão sư của ta là Nhan huyện úy ra khỏi thành.”

Mắt Đỗ Cấm sáng lên, nói: “Ngươi bái Nhan Chân Khanh làm thầy ư? Tuy chức quan của ông ấy thấp, nhưng cũng là dòng dõi chính thống của Lang Gia Nhan thị, đỗ tiến sĩ, danh tiếng vang khắp bốn biển.”

“Ừm.”

“Nói chuyện chính… Kế hoạch của chúng ta đã bị người khác phát hiện.”

“Phản ứng này cũng không tính là nhanh lắm.”

“Định làm thế nào?”

Tiết Bạch ghé tai nàng thì thầm: “Ngươi giúp ta sắp xếp một người, lấy danh nghĩa đưa thịt rượu, thay ta chuyển một tin tức cho Bùi Miện. Cứ nói ta không ngăn được Lão Lương, Khương Hợi, bọn họ không gặp được người nhà nên muốn đi cáo ngự trạng…”

“Hảo.”

“Có người đáng tin cậy không?”

Đỗ Cấm cắn nhẹ vành tai hắn, khẽ nói: “Yên tâm, ta nhất định sẽ không để phí ba thành cổ phần ngươi đã cho.”

Tiết Bạch nói: “Tiết Linh không thể chết. Ta chỉ muốn giải quyết nhanh gọn, không có thời gian để giữ đạo hiếu cho hắn.”

“Hiểu rồi, để ta sắp xếp địa điểm.”

“Được, ta còn phải đi gặp huynh đệ Điền thị.”

“Vội vã đi sao?”

“Ngươi làm ta xao nhãng việc viết sách luận rồi.”

“Bất kể là sách luận gì, ta đều có thể giúp ngươi viết.”

“Ngươi muốn bây giờ, hay là chờ ta trở về?”

“Vậy ngươi đi đi, cứ sắp xếp mọi chuyện ổn thỏa trước đã.”

Từ khi hai người có mối quan hệ khác trước, hiệu suất bàn bạc gian kế một cách lén lút cũng bắt đầu cao hơn.

Tiết Bạch vừa vội vã rời khỏi Phong Vị Lâu, chỉ lát sau đã có người xách hộp cơm ra ngoài để đưa thịt rượu. Việc này ở Trường An vẫn còn khá lạ lẫm.

~~

Chạng vạng tối, Bùi Miện trở về nhà.

“A Lang, buổi chiều có người đến, giao thức ăn cho ngài.”

“Giao thức ăn?”

Bùi Miện khẽ nhíu mày, mở hộp cơm có khắc ba chữ “Phong Vị Lâu” ra, thấy bên trong là một đĩa bánh ngọt.

Phong Vị Lâu nổi tiếng với các món xào, còn bánh ngọt thì chỉ ở mức bình thường, bởi vì không thể làm ra loại bánh đạt đến độ tinh xảo mà không cần nguyên liệu đặc biệt.

Bùi Miện xua hạ nhân đi, cầm một cái bánh táo lên, tách thành hai nửa, lấy ra tờ giấy nhỏ bên trong, xem qua một chút, khẽ cười cợt.

Những ngày gần đây, hắn vẫn luôn phái người giám sát Phong Vị Lâu, ý đồ tìm tung tích của Lão Lương và Khương Hợi, nhưng cũng chẳng thu hoạch được gì, chỉ nghe thấy một đống chuyện lộn xộn của nhà họ Tiết.

Lại không ngờ, hắn còn chưa vội, Tiết Bạch đã lo lắng trước rồi.

“Ngày mai giờ Mùi, tửu lâu Khang Gia?” Hắn lẩm bẩm: “Coi ta không biết kế sách ‘khu hổ thôn lang’ của ngươi sao? Muốn làm đại hiếu tử à.”

Bùi Miện biết Tiết Bạch không thể hạ độc, bèn giơ bánh táo trong tay lên nếm thử một miếng.

Mùi vị cũng không tệ lắm...