Chẩn Đoán Sơ Bộ và Bệnh Nhân Cấp Cứu

Thấy thầy sẵn lòng trao đổi, Tạ Uyển Oánh thẳng thắn nói: “Em nghĩ bệnh nhân đó bị nhiễm trùng.”

“Tất nhiên là nhiễm trùng rồi, mới dẫn đến viêm phúc mạc và sốt chứ.”

“Thầy Tôn, ý em là, có lẽ nguồn gốc nhiễm trùng là từ vùng chậu.”

“À…” Tôn Ngọc Ba bừng tỉnh, chỉ tay vào đầu học trò và thầm nghĩ: "Thông minh!"

Y tá ở cuối hành lang gọi: “Bệnh nhân cấp cứu lên đây, bác sĩ Tôn!”

Tiếng lạch cạch của bánh xe lăn vọng từ cửa khu bệnh vào. Nhân viên cấp cứu đẩy giường bệnh, đưa bệnh nhân vào phòng điều trị tạm thời.

Đó là một bệnh nhân nam trung niên, thân hình béo phì. Có lẽ vì anh ta không được hoạt bát lắm, cần vài người cùng nâng mới có thể di chuyển được.

Y tá cấp cứu đưa bệnh án cho Tạ Uyển Oánh, rồi vội vàng quay đi, vì dưới khoa cấp cứu đang rất bận rộn.

Nhận bệnh án cấp cứu, Tạ Uyển Oánh đọc lướt, nhanh chóng xem xét các ghi chép, nắm bắt những điểm quan trọng để suy nghĩ.

Không có máy điện tim, y tá dùng máy đo huyết áp thủ công để đo cho bệnh nhân. Kết quả cho thấy huyết áp cao, huyết áp tâm thu gần 156, huyết áp tâm trương gần 80. Bệnh nhân này dường như không giống với bệnh nhân xuất huyết tiêu hóa nặng do vỡ tĩnh mạch thực quản mà khoa ngoại vừa tiếp nhận.

Tôn Ngọc Ba đeo ống nghe khám tim phổi cho bệnh nhân, rồi quay sang hỏi học trò: “Khoa cấp cứu nói bệnh nhân này bị gì?”

“Táo bón, đau ngực. Ban đầu khoa cấp cứu nghi ngờ nhồi máu cơ tim, nhưng điện tâm đồ không rõ ràng. Có lẽ họ có quen biết với trưởng khoa Thẩm, nên trưởng khoa Thẩm đã gọi điện bảo nhập viện.” Tạ Uyển Oánh báo cáo những điểm quan trọng trong bệnh án cấp cứu cho thầy mình.

Hai người phối hợp làm việc rất nhanh.

Người nhà bệnh nhân đi cùng, tự giới thiệu: “Tôi là chị gái của anh ấy. Vợ con anh ấy không ở đây, họ ở quê. Anh ấy lên đây bàn chuyện làm ăn thì đột nhiên bị bệnh, rồi gọi điện cho tôi. Tôi tình cờ quen trưởng khoa Thẩm, nên đã hỏi trưởng khoa Thẩm xem tình hình này nên làm thế nào. Trưởng khoa Thẩm nói cứ nhập viện trước đã. Anh ấy cũng nói là mấy hôm nay bị táo bón.”

“Huyết áp cao à?” Tôn Ngọc Ba nghĩ đến những điều vị lãnh đạo đã dặn dò qua điện thoại, liền hỏi.

“Hiện tại là 156/80.” Y tá báo cáo chỉ số huyết áp.

Không có máy theo dõi. Tôn Ngọc Ba gãi đầu, muốn hủy bỏ việc theo dõi điện tim của bệnh nhân nào đó để chuyển sang cho bệnh nhân này. Vấn đề lớn nhất là, rất nhiều xét nghiệm vẫn chưa được thực hiện. Ít nhất phải xác định nguyên nhân gây đau là gì. Nếu không phải tim thì là dạ dày hay thực quản? Chụp CT cấp cứu chắc chắn sẽ cho một hướng chẩn đoán tương đối rõ ràng.

Có thể khoa cấp cứu quá bận nên chưa kịp sắp xếp cho bệnh nhân làm xét nghiệm, hoặc cũng có thể họ cho rằng vấn đề trọng tâm của bệnh nhân là huyết áp cao nên không cần chụp CT ngay. Tôn Ngọc Ba đành hỏi người nhà bệnh nhân: “Trước đây anh ấy có bị cao huyết áp không?”

“Không, tôi chưa từng nghe anh ấy nói mình bị cao huyết áp, tôi cũng thấy lạ. Bác sĩ ở dưới kia nói anh ấy béo như vậy thì bị cao huyết áp là bình thường, có thể ngày thường anh ấy không đo huyết áp nên không biết.” Chị gái bệnh nhân nói tiếp: “Còn tôi thì, tôi cũng béo, nhưng tôi không bị cao huyết áp, tôi đã đo rồi. Trưởng khoa Thẩm đã nói, không phải người béo nào cũng bị cao huyết áp.”

Người béo chưa chắc đã bị cao huyết áp, cũng giống như người gầy chưa chắc không bị cao huyết áp. Cao huyết áp về cơ bản có thể chia làm hai loại theo nguyên nhân: nếu chỉ đơn thuần là cao huyết áp mà không có bệnh lý nào khác, gọi là cao huyết áp nguyên phát; nếu là do bệnh lý khác gây ra thì gọi là cao huyết áp thứ phát.

Đối với bác sĩ, việc phân biệt rõ nguyên nhân gây cao huyết áp ở bệnh nhân là vô cùng quan trọng.