Chương 2446

Đau đớn khi chọc tủy xương là như thế nào?

Thứ nhất, bất kỳ mũi tiêm nào xuyên qua da đều gây đau đớn. Tiếp theo, dây thần kinh của xương chủ yếu tập trung ở màng xương, khi kim đâm vào màng xương, bệnh nhân chắc chắn sẽ cảm thấy đau. Để giải quyết hai vấn đề này, trước khi làm thủ thuật, bác sĩ sẽ gây tê tại chỗ cho bệnh nhân, tiêm thuốc tê vào da và màng xương. Cơn đau thứ ba là cơn đau không thể giải quyết được, là cơn đau do áp suất âm khi rút tủy sau khi kim tiêm vào khoang tủy. Lúc này, để giảm bớt đau đớn cho bệnh nhân, bác sĩ cần phải rút chậm.

Lượng tủy cần rút phải xem xét tùy từng trường hợp cụ thể. Có trường hợp chỉ cần rút 1ml là có thể lấy được tủy, có trường hợp thì không nhất thiết. Nếu chỉ làm tủy đồ thì không cần rút nhiều. Nếu cần làm thêm các xét nghiệm như gen thì cần rút nhiều hơn, dùng ống tiêm lớn, thậm chí dùng ống tiêm 20ml.

Trợ lý đứng đối diện bác sĩ thực hiện thủ thuật chọc tủy, hỗ trợ quan sát tình trạng của bệnh nhi, hỗ trợ làm tủy đồ, v.v. Tủy đồ là tủy được rút ra, phết lên lam kính, có phần giống như làm tiêu bản lá cây trong môn sinh học ở trường trung học. Như trường hợp bệnh nhi hôm nay, khi chẩn đoán ban đầu, cần làm ít nhất năm lam kính.

Bác sĩ Điền nói với các học sinh: "Chọc tủy xương khác với các thủ thuật chọc hút khác, ít nguy hiểm hơn, các em không cần phải lo lắng."

Lời thầy giáo nói cũng có lý. Chọc tủy chắc chắn phải tìm những xương lớn trên cơ thể để chọc. Xương mục tiêu lớn, không giống như chọc tĩnh mạch sâu, cần phải đâm vào mạch máu sâu, nhỏ và di động như mò kim đáy bể. Chọc dò tủy sống khó khăn và nguy hiểm đã được nhắc đến trước đó rồi, nếu không cẩn thận khi rút dịch não tủy sẽ ảnh hưởng đến não của bệnh nhân.

Khi chọc tủy xương, có thể sờ nắn cảm nhận được xương, dễ dàng xác định vị trí, tỷ lệ sai sót nhỏ, biến chứng nguy hiểm cũng nhỏ. Hơn nữa, chọc tủy xương có nhiều vị trí có thể thực hiện để bác sĩ lựa chọn. Nếu không thể chọc hoặc rút tủy từ xương này, có thể tìm xương khác để chọc.

Trên lâm sàng, chọc tủy xương có thể chọc ở xương ức, xương chậu và xương chày. Dễ chọc nhất là xương chậu, xương chậu lớn, khoang tủy chứa nhiều tủy, dễ rút. Trẻ em dưới sáu tháng tuổi thường được chọc ở xương chày, vị trí chọc ở xương chày là một trong những vị trí tương đối an toàn.

Xét thấy việc chọc xương ức tiềm ẩn nguy cơ cao, để đảm bảo an toàn, và cũng vì sự có mặt của người nhà bệnh nhân, các bác sĩ đã cân nhắc kỹ lưỡng, không dám mạo hiểm chọc xương ức, trực tiếp chọn xương chậu, vị trí được ưu tiên nhất. Vị trí chọc xương chậu có thể chọn gai chậu trước trên hoặc gai chậu sau trên.

Trương Đức Thắng từng thực tập tại khoa Huyết học của bệnh viện Quốc Hiệp, đã từng chứng kiến các thầy cô thực hiện thủ thuật chọc tủy xương và cũng đã từng hỗ trợ, vì vậy được Thầy Điền chỉ định thực hiện thủ thuật chọc hút. Triệu Triệu Vĩ làm trợ lý hỗ trợ.

Mấy bạn học khoa ngoại chưa từng đến khoa Huyết học của bệnh viện Quốc Hiệp, đứng bên cạnh quan sát. Đặc biệt là bạn học Tạ, do được người nhà bệnh nhân đích thân yêu cầu hỗ trợ chăm sóc đứa trẻ, nên cô đứng bên cạnh bác sĩ thực hiện thủ thuật chọc tủy để giúp giữ chặt đứa trẻ.

Trong bất kỳ thủ thuật chọc hút nào, việc xác định chính xác vị trí giải phẫu của mục tiêu là điều quan trọng nhất.

Trương Đức Thắng đeo găng tay vô trùng, dùng ngón tay sờ nắn xương chậu của đứa trẻ, vừa dùng ánh mắt hỏi bạn học Tạ: "Vị trí tôi sờ nắn đây có đúng không, Oánh Oánh?"

Ai cũng biết, bạn học Tạ là một học bá về định vị giải phẫu. Những bạn học thông minh đều sẽ nắm bắt cơ hội để hỏi ý kiến bạn học Tạ.

Tư thế của đứa trẻ là nằm ngửa, Tạ Uyển Oánh dựa vào đó đoán rằng bạn học có thể muốn chọc từ gai chậu trước trên, cô nói: "Nếu cậu không chắc chắn lắm về thủ thuật chọc hút, thì nên chọn gai chậu sau trên sẽ tốt hơn. Gai chậu sau trên có bề mặt xương lớn hơn so với gai chậu trước trên, tương đối dễ chọc. Nếu cậu lo ngại tư thế của bệnh nhi khó cố định khi chọc ở gai chậu sau trên, chúng ta sẽ hỗ trợ."