Kỹ thuật chọc tủy xương: Chọn vị trí tối ưu

Khi nhìn vào hình ảnh giải phẫu, có thể thấy gai chậu sau trên có bề mặt xương rộng hơn một chút so với gai chậu trước trên. Bề mặt xương rộng giúp việc đưa kim vào dễ dàng hơn. Ngược lại, bề mặt xương hẹp sẽ khiến kim khó đi vào, dễ bị trượt và khó chọc vuông góc.

Việc chọc kim vuông góc là vô cùng quan trọng. Bản chất của việc chọc tủy xương là phải xuyên qua xương, mà xương thì rất cứng, đòi hỏi phải dùng lực. Chọc vuông góc cũng giống như đóng đinh bằng búa: lực tác động vuông góc sẽ giúp đinh đi vào dễ dàng hơn, đồng thời giảm thiểu lực cần dùng và gây ra tổn thương nhỏ nhất cho xương của trẻ.

Trong thực tế lâm sàng, có những trường hợp xương rất khó chọc. Khi các thầy cô thực hiện, nếu thấy họ có biểu cảm như đang khoan xương, đó là do họ đang phải dùng sức. Việc dùng sức này không chỉ tốn sức mà còn tiềm ẩn nguy cơ dùng lực quá mạnh. Trương Đức Thắng lần đầu tiên thực hiện, sợ hãi đến tái mặt, làm sao dám dùng sức để khoan. Nếu không thể chọc vuông góc, không thể đưa kim vào, thì tâm lý của người mới sẽ suy sụp nhanh hơn nhiều so với người có kinh nghiệm, dễ dàng nản lòng.

Hơn nữa, trong thực hành lâm sàng, tỷ lệ chọc tủy bị "loãng tủy" khá cao. "Loãng tủy" nghĩa là không rút được tủy hoặc rút được quá ít tủy, mà mẫu xét nghiệm chủ yếu là máu. Mẫu xét nghiệm như vậy khi gửi đến phòng xét nghiệm để phân tích tủy chắc chắn sẽ không đạt tiêu chuẩn, buộc phải chọc lại, xem như ca chọc tủy xương đó thất bại.

Tuy nhiên, nếu chọn gai chậu sau trên, đứa trẻ phải nằm sấp, điều này có thể ảnh hưởng đến hô hấp. Có lẽ vì lý do này mà Trương Đức Thắng không dám chọn gai chậu sau trên. Phần lớn là do người nhà của đứa trẻ này quá khó tính, khiến các bác sĩ không dám mạo hiểm.

Nếu không thể để bệnh nhi nằm sấp, có một phương pháp khác là đặt trẻ nằm nghiêng, co hai đầu gối lại để bộc lộ gai chậu sau trên. Tuy nhiên, tư thế này khó cố định hơn. Do đó, Trương Đức Thắng khá tôn trọng ý kiến của Bạn học Tạ.

Việc đặt đúng tư thế có thể hơi khó khăn một chút, nhưng vẫn tốt hơn nhiều so với việc chọc vào gai chậu trước trên – nơi mà như Bạn học Tạ đã nói là khó đưa kim vào, khiến kim cứ lung lay bên trong mất cả buổi. Hậu quả của việc đó còn nghiêm trọng hơn.

Có bạn học giúp đỡ, Trương Đức Thắng thực sự không cần phải quá sợ hãi.

Khi Trương Đức Thắng báo cáo với Thầy Điền và Thầy Vương về việc chọn gai chậu sau trên, cả hai thầy cô đều đồng ý.

Các bạn học bắt đầu giúp điều chỉnh tư thế của đứa trẻ. Hai bạn học khoa ngoại khác thấy vậy cũng tiến tới hỗ trợ.

Họ cẩn thận đặt đứa trẻ nằm nghiêng. Khi giữ chặt trẻ, cần kiểm soát phạm vi vận động của khớp, chứ không phải dùng sức ấn mạnh lên người đứa trẻ.

Mặc dù nói là định vị ở gai chậu sau trên, nhưng thực ra vị trí chọc chính xác là phần nhô ra nằm giữa gai chậu sau trên và đốt sống thắt lưng thứ năm.

Sau khi tự mình điều chỉnh tư thế cho đứa trẻ, Trương Đức Thắng cảm thấy có sự khác biệt rõ rệt. Đeo găng tay sờ vào, anh có thể cảm nhận được bề mặt xương tương đối bằng phẳng, cho thấy tư thế này đã bộc lộ rõ vị trí xương cần can thiệp. Không giống như lúc đầu khi anh sờ vào gai chậu trước trên, chỉ cảm nhận được một điểm nhô ra nhỏ, rất khó để đưa kim vào.

Liên tưởng đến việc tư thế hiện tại của đứa trẻ là do Bạn học Tạ đã hướng dẫn, Trương Đức Thắng thầm khen ngợi trong lòng: 'Bạn học Tạ giỏi thật đấy'.

Khi có thể sờ thấy vị trí rộng rãi, dễ dàng để chọc kim, đương nhiên bác sĩ sẽ cảm thấy tự tin hơn rất nhiều.

Sau đó, Trương Đức Thắng tràn đầy hăng hái, tiêm thuốc tê vào màng xương với độ chính xác cao, một nhát ăn ngay. Sau khi ấn vào vị trí gây tê tại chỗ, khi chọc kim vào, vì đã nắm chắc kỹ thuật, kim chọc tủy đâm thẳng vào. Vừa kéo pít-tông ống tiêm, anh đã cảm thấy có dịch tủy chảy vào. Toàn bộ quá trình diễn ra suôn sẻ đến không ngờ.

Bác sĩ thực hiện nhanh gọn chắc chắn sẽ giảm bớt rất nhiều đau đớn và khó chịu cho bệnh nhi. Trẻ em cũng giống như người lớn, điều sợ nhất là cơn đau kéo dài.

Thấy học sinh nhanh chóng rút được tủy, hai thầy cô giám sát gật đầu lia lịa, thầm nghĩ: 'Nhóm học sinh này làm rất tốt, không cần thầy cô hướng dẫn cũng tự mình thực hiện được'.