Chương 2580

Một nguyên nhân quan trọng khác là, những hạng mục kiểm tra sức khỏe thời đó còn quá đơn giản. Trẻ em hàng năm theo quy định của nhà nước được kiểm tra sức khỏe ở trường, nhưng việc kiểm tra tim mạch cùng lắm cũng chỉ dừng lại ở điện tâm đồ và chụp X-quang ngực, thậm chí có khi còn không được làm điện tâm đồ. Thiếu thiết bị kiểm tra đo lường, bác sĩ chỉ có thể dùng ống nghe để cố gắng phát hiện những dị tật nhỏ trong tim. Mà nói thật, bác sĩ nào làm được điều này thì đúng là thần tiên.

Hơn nữa, chỉ dựa vào điện tâm đồ và X-quang ngực để chẩn đoán bệnh tim là rất hạn chế.

Lấy ví dụ đơn giản nhất, cô gái 16 tuổi ở giường số 12 mắc bệnh thông liên nhĩ. Căn bệnh này, có thể coi là dạng bệnh vừa phải. Điều thú vị là, nó là bệnh bẩm sinh, nghĩa là nó đã có từ khi sinh ra, một sự bất thường ngay từ giai đoạn phát triển phôi thai. Điều kỳ lạ nữa là, dù là bệnh bẩm sinh, nhưng nhiều trường hợp lại chỉ được chẩn đoán khi đã trưởng thành, khiến nó trở thành một trong những bệnh tim bẩm sinh thường gặp ở người lớn. Điều này nói lên điều gì? Rằng việc phát hiện căn bệnh này rất khó, và không thể chẩn đoán chính xác nếu thiếu các thiết bị y tế chuyên dụng. Cụ thể, cần phải làm siêu âm tim.

Tại sao căn bệnh này khi làm điện tâm đồ và X-quang ngực lại không phát hiện ra kịp thời? Chúng ta cần nói về nguyên lý phát bệnh của nó.

Vách liên nhĩ giống như một bức tường, chỉ nghe tên thôi cũng đủ biết nó nằm giữa tâm nhĩ trái và tâm nhĩ phải. Chức năng của bức tường là ngăn cách, và vách liên nhĩ cũng vậy, nó ngăn cách máu ở tâm nhĩ trái và tâm nhĩ phải, không cho máu ở hai tâm nhĩ này thông với nhau.

Tên bệnh thông liên nhĩ rất hình tượng, miêu tả đặc điểm của căn bệnh này, đó là: bức tường bị khuyết. Sự khiếm khuyết của bức tường này có thể biểu hiện ra bên ngoài dưới dạng lỗ thủng – có thể là một, hai, ba lỗ, hoặc thậm chí là thiếu hẳn một mảng tường lớn.

Nếu nguyên nhân gây bệnh là bẩm sinh, cần nói về quá trình hình thành vách liên nhĩ.

Trong quá trình hình thành vách liên nhĩ – tức bức tường này, cần phải xây dựng trước một bức tường sơ khai, được gọi là vách nguyên phát. Nếu trong quá trình hình thành vách nguyên phát mà xảy ra bất thường, thiếu đi một mảng, thì khe hở còn lại sẽ được gọi là lỗ bầu dục nguyên phát. Nếu lỗ bầu dục nguyên phát không được lấp kín hoàn toàn, đó chính là dạng thông liên nhĩ lỗ bầu dục nguyên phát. Đây là một trong những loại thông liên nhĩ.

Như đã nói ở trên, vách nguyên phát cần phải được xây dựng hoàn chỉnh, có như vậy mới không mắc bệnh. Vấn đề ở chỗ, quá trình xây dựng vách liên nhĩ diễn ra khi em bé còn trong bụng mẹ, tức là ở giai đoạn bào thai.

Việc xây dựng bức tường này ở giai đoạn bào thai có một nhược điểm lớn, đó là: Ở giai đoạn này, em bé hấp thụ oxy và các chất dinh dưỡng thông qua nhau thai, chứ không phải thông qua hô hấp và tuần hoàn phổi của chính mình. Do đó, tâm nhĩ phải và tâm nhĩ trái của thai nhi cần phải thông với nhau, để máu giàu oxy và chất dinh dưỡng từ nhau thai có thể chảy trực tiếp vào tâm nhĩ trái và tâm thất trái của em bé, rồi từ đó đi nuôi dưỡng toàn bộ cơ thể.

Như vậy, vách liên nhĩ không thể xây kín mít được. Vậy phải làm sao bây giờ?

Buộc phải có một lỗ thoái hóa trên bức tường sơ khai, và lỗ này xuất hiện sau nên được gọi là lỗ thứ phát. Lỗ thứ phát này rất hữu ích cho em bé trong giai đoạn bào thai, nhưng sau khi sinh ra thì không còn cần thiết nữa, hơn nữa nếu tiếp tục tồn tại sẽ gây ra nhiều vấn đề. Vì vậy, cơ thể đã chuẩn bị sẵn sàng để bít kín lỗ này, bằng cách tạo ra một bức tường khác trên bức tường sơ khai, được gọi là vách thứ phát. Bức tường này giống như một miếng vá để bịt lỗ. Lúc này, lỗ thứ phát có một tên gọi khác, cái tên mà nhiều bà mẹ đã từng nghe qua, đó là: lỗ bầu dục.

Tóm lại, trong giai đoạn bào thai, để duy trì sự thông thương giữa tâm nhĩ trái và tâm nhĩ phải, vách thứ phát và vách nguyên phát sẽ không hợp nhất hoàn toàn. Như vậy, máu có thể đi vào lỗ bầu dục ở tâm nhĩ phải, sau đó thông qua khoảng cách giữa vách nguyên phát và vách thứ phát để đi vào tâm nhĩ trái.