Chương 2828

Dịch não tủy được sản xuất tại não thất bên. Ngoài não thất bên, hệ thống não thất còn bao gồm não thất ba và não thất bốn.

Hệ thống não thất có thể được ví như một "hồ chứa" dịch não tủy, nơi dịch não tủy luân chuyển từ não thất bên, qua não thất ba rồi đến não thất bốn.

Dịch não tủy sau đó được hấp thụ vào hệ thống tĩnh mạch thông qua các hạt màng nhện.

Quá trình tuần hoàn này nghe có vẻ là một môi trường rất kín đáo.

Đúng vậy. Chúng ta thường nghe nói về hàng rào máu não, mà chính xác hơn là bao gồm ba loại hàng rào: hàng rào máu-não, hàng rào máu-dịch não tủy, và hàng rào dịch não tủy-não. Qua đó có thể thấy được phần nào sự kín đáo của môi trường dịch não tủy.

Cấu trúc cụ thể của "tính kín" và "hàng rào" này phức tạp hơn nhiều, có thể được giải thích ở cấp độ tế bào học và cơ học vật lý.

Trở lại trường hợp bệnh nhân này, tràn dịch não, tức là lượng dịch não tủy trong não quá nhiều. Lượng dịch não tủy nhiều có thể do sự phân bố quá mức, hoặc do cơ chế hấp thụ gặp vấn đề, hoặc do đường lưu thông bị tắc nghẽn: dịch não tủy không thể tuần hoàn, dẫn đến việc "hồ chứa" dịch não tủy bị căng phồng.

Biểu hiện lâm sàng trên phim CT là hệ thống não thất giãn rộng và/hoặc khoang dưới nhện giãn rộng, chèn ép mô não bình thường, thường kèm theo teo não. Teo não là bệnh gì? Mới đây đã đề cập đến bệnh teo tiểu não, nhưng đây là tình trạng nghiêm trọng hơn teo tiểu não.

Các triệu chứng điển hình ở người lớn bao gồm đau đầu dữ dội, buồn nôn, nôn mửa, rối loạn tâm thần, ngủ lịm, mê sảng, mất phối hợp vận động, đại tiểu tiện không tự chủ, v.v.

Xét đến những điều vừa phân tích về dịch não tủy, có thể thấy nếu tràn dịch não do các bệnh khác gây ra, ví dụ như khối u, có thể dùng phương pháp ngoại khoa để giải quyết.

Tuy nhiên, trên lâm sàng, nhiều bệnh nhân tràn dịch não lại không tìm thấy nguyên nhân rõ ràng. Nếu vấn đề liên quan đến sự phân bố phức tạp hơn, việc dùng nội khoa để giải quyết tự nhiên sẽ tốt hơn ngoại khoa.

Nếu ngoại khoa không thể trị tận gốc, e rằng bệnh sẽ tái phát thường xuyên, hà cớ gì phải để bệnh nhân chịu thêm một nhát dao nữa.

Nếu nhất định phải dùng phương pháp ngoại khoa, cần phải xác định rõ nguyên nhân là do ngoại khoa có thể can thiệp và giải quyết được.

Ví dụ như phẫu thuật tạo lỗ thông não thất ba xuống đáy não thất ba dưới hướng dẫn nội soi não thất, nhằm giải quyết tắc nghẽn tuần hoàn dịch não tủy ở não thất ba, vốn thông qua ống não giữa để đến não thất bốn. Việc tạo một lỗ ở não thất ba sẽ dẫn dịch não tủy đến bể trước cầu não.

Nếu không thể xác định nguyên nhân hoặc nguyên nhân đó không thể giải quyết bằng phương pháp ngoại khoa, thì ngoại khoa thường có phương án điều trị bảo tồn, gọi là phẫu thuật dẫn lưu dịch não tủy.

Thời gian gấp rút, các bác sĩ khoa Ngoại Thần kinh đã vào phòng bệnh kiểm tra trước.

Bác sĩ Kim đợi ở bên ngoài, chờ khi họ kiểm tra đến phòng bệnh của mình rồi mới bước vào xem.

Họ kiểm tra từ giường cuối trở lên, đến giường 23 là bạn của bác sĩ Kim. Bệnh nhân là nữ, khoảng ba mươi đến bốn mươi tuổi. Ban đầu chẩn đoán có thể là tràn dịch não do nhiễm trùng, vì tạm thời chưa tìm ra nguyên nhân khác. Tuy nhiên, sau khi phát hiện dị dạng động tĩnh mạch não, thật khó để nói vấn đề nào xảy ra trước, vấn đề nào xảy ra sau.

Tình trạng hiện tại của bệnh nhân khá nghiêm trọng, đã xuất hiện dấu hiệu ngủ lịm.

Các sư đệ, sư muội đã đến.

Khi kiểm tra, Hoàng Chí Lỗi để các sư đệ tiến hành kiểm tra thần kinh cho bệnh nhân, coi đây như một bài kiểm tra thực tế.

Theo suy nghĩ của Phan và các bạn học khác, chỉ nhìn đầu bệnh nhân thì không thể biết được tình trạng tràn dịch não bên trong.

Muốn kiểm tra chứng mất phối hợp vận động, nhưng bệnh nhân đang ngủ lịm; muốn bệnh nhân mở mắt trả lời câu hỏi thì bệnh nhân cũng không thể phối hợp với bác sĩ.