Dẫn lưu màng phổi

Chỉ những sinh viên y khoa có kinh nghiệm thực hành như vậy mới khiến các tiền bối cảm nhận được sự đe dọa từ thế hệ sau. Đôi khi, việc bị hậu bối vượt mặt chỉ là vấn đề thời gian.

Bác sĩ Trình Dục Thần nghiêm nghị hỏi cô: “Em đã từng thực hiện dẫn lưu màng phổi kín chưa?”

Dẫn lưu màng phổi kín là một tiểu phẫu mức độ hai, bác sĩ trực có thể thực hiện. Nói khó cũng không hẳn là khó, mà nói dễ cũng chẳng phải là dễ. Trên lâm sàng, thủ thuật này thường có hai phương pháp thực hiện.

Một phương pháp là cách làm truyền thống, cần gây tê tại chỗ, dùng dao mổ rạch da và cơ giữa các xương sườn. Cuối cùng, dùng kẹp cong tạo một lỗ trên lồng ngực của bệnh nhân rồi luồn ống dẫn lưu vào, sau đó khâu cố định.

Phương pháp còn lại là dùng trocar xuyên qua da để luồn ống dẫn lưu vào mà không cần phẫu thuật.

Năm ngoái, trong thời gian thực tập, cô từng có cơ hội thực hiện thủ thuật chọc màng phổi cấp cứu để giảm áp lực cho bệnh nhân tràn khí màng phổi khi tham gia cấp cứu tai nạn giao thông. Đến khoa Nội Hô Hấp, cô cũng đã hỗ trợ thầy Tân thực hiện chọc dịch màng phổi. Trên thực tế, việc cô đã thực hiện chọc rồi nối với bình dẫn lưu gần giống với phương pháp thứ hai của dẫn lưu màng phổi kín vừa được nhắc đến.

Ngoài ra, Tạ Uyển Oánh đã thực hiện rất nhiều thủ thuật chọc dò lâm sàng khác, bao gồm chọc tĩnh mạch dưới xương đòn, v.v...

Các loại thủ thuật chọc dò lâm sàng, trọng tâm là nắm vững giải phẫu và thực hiện thao tác chính xác, ghi nhớ trình tự. Chúng không hề phức tạp như các ca phẫu thuật lớn. Tuy nhiên, việc thủ thuật chọc dò được phân loại là tiểu phẫu mức độ hai, không phải là phẫu thuật đơn giản nhất, cho thấy đầy đủ những rủi ro tiềm ẩn. Nếu chọc sai có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng như chảy máu ồ ạt.

Bác sĩ Trình Dục Thần hỏi cô đã từng làm chưa với giọng điệu có phần nghi ngờ. Rõ ràng, ông ấy cho rằng cô, một sinh viên y khoa, có thể chưa từng thực hiện thủ thuật này, có lẽ chỉ là nói suông trên lý thuyết.

Em biết có hai phương pháp chọc, vậy em có biết bệnh nhân này phù hợp với phương pháp nào không?

Giống như phương pháp đầu tiên trước đây được gọi là tạo lỗ lồng ngực, tức là tạo một đường rạch, rất giống với việc đặt ống dẫn lưu cuối cùng trong phẫu thuật mở ngực, ống khá to. Ưu điểm của ống dẫn lưu to là không dễ bị tắc nghẽn, rất phù hợp với những bệnh nhân có tình trạng phức tạp và nghiêm trọng hơn như tràn mủ màng phổi, tràn máu khí màng phổi.

Nhược điểm cũng rõ ràng, việc tạo một đường rạch trên lồng ngực của bệnh nhân, vết mổ dài đến hai ba centimet, sẽ khiến bệnh nhân rất đau. Điều này gây ra tổn thương phẫu thuật khá lớn cho bệnh nhân, và bệnh nhân sẽ không mấy dễ chịu.

Đối với phương pháp thứ hai, kim chọc thường dùng trên lâm sàng là kim dẫn lưu tĩnh mạch trung tâm, kim nhỏ, ống dẫn lưu đưa vào cũng nhỏ và mềm hơn, mang lại cảm giác thoải mái hơn cho bệnh nhân. So với ống to, ống nhỏ mềm dễ bị tắc nghẽn bởi dịch dẫn lưu, do đó không phù hợp lắm với những bệnh nhân có dịch dẫn lưu phức tạp.

Ngoài ra, chọc đơn thuần và đặt ống dẫn lưu là hai việc khác nhau, nếu không thì đã không có hai thuật ngữ riêng biệt là chọc hoặc đặt ống dẫn lưu.

Áp dụng vào ca bệnh lâm sàng cụ thể, nói một cách đơn giản thì đặt ống dẫn lưu là khi chọc đơn thuần không thể làm cho phổi nở ra. Giống như trường hợp cậu bé mà cô đã cấp cứu lần trước, sau đó cần phải đặt ống dẫn lưu, vì nếu không đặt, vết thương hở tự nhiên vẫn tồn tại sẽ nhanh chóng khiến tràn khí màng phổi tái phát dẫn đến khó thở.

Bệnh nhân ở khoa Nội Hô Hấp thì không phải vậy, vì họ bị tràn dịch màng phổi khu trú. Mục đích lâm sàng của việc hút dịch màng phổi là để xác định chẩn đoán nhiễm trùng, mức độ khó thở không đòi hỏi phải đặt ống dẫn lưu lâu dài, quan trọng hơn là điều trị nguyên nhân gây nhiễm trùng.

Có thể thấy, việc điều trị lâm sàng rất tinh tế, không hề giống như những người ngoài ngành vẫn nghĩ rằng mọi ca phẫu thuật đều giống nhau.