Kiểm tra chất lượng và bài học của bác sĩ Mã

Phải chăng nhiều bác sĩ thật sự không có tay nghề?

Không hẳn.

Người dân than phiền về bác sĩ không phải vì họ hoàn toàn không hiểu y học, mà vì họ phải chờ đợi hàng giờ, rồi bác sĩ chỉ khám qua loa trong chưa đầy một phút.

Đấy là bởi họ sợ nhất sự cẩu thả của nhân viên y tế, xem việc khám chữa bệnh như chuyện bình thường.

Nguyên nhân gây sai sót trong y tế đã được thống kê ở nước ngoài, và kết quả hoàn toàn trùng khớp với những gì đã được trình bày trước đây.

Việc bận rộn không thể là cái cớ để nhân viên y tế làm việc đại khái.

Những bác sĩ giỏi cũng khám bệnh trong một phút, nhưng họ không hề qua loa.

Làm sao để không qua loa? Trước hết đừng để tâm trí bị chai cứng vì công việc quá tải. Sự cẩu thả hình thành dần, không ai sinh ra đã cẩu thả như vậy.

Tương tự, bác sĩ Mã không phải lúc nào cũng qua loa; trước đây chắc chắn không như vậy, nhưng dần dần anh ta trở nên như hôm nay.

Người khác lấy cớ bận rộn thì anh ta cũng làm thế, rồi dần thành quen, kiểu như bây giờ.

Có lẽ những bậc tiền bối theo dõi đêm nay sẽ nghĩ: "Ban lãnh đạo bệnh viện hôm nay cũng có vẻ sâu sát, có một thanh tra như vậy mới gọi là kiểm soát chất lượng thật sự".

Kiểm soát chất lượng là phải tìm ra nguyên nhân gốc rễ của vấn đề, chứ không chỉ đơn giản chỉ ra một vài sai sót kỹ thuật cụ thể.

Chỉ ra sai sót kỹ thuật cụ thể chẳng giúp được gì. Chỉ cần nhờ trường hợp này, người mắc lỗi sẽ tiếp tục mắc lỗi.

Mồ hôi bác sĩ Mã tuôn ra như tắm, sắc mặt ngày càng tái nhợt.

Phải chăng chỉ vì tối nay anh ta không thể đưa ra một phán đoán đơn giản như vậy?

Suy nghĩ của anh ta bị thanh tra Tạ kéo trở lại cả quá trình mắc lỗi, rồi anh ta chợt nhận ra: ngay từ đầu đã sai.

Bởi vì khi hồi tưởng, anh ta không thể nhớ rõ chi tiết ca phẫu thuật mình từng hỗ trợ dưới bàn tay của chủ nhiệm hoặc bác sĩ Cao Chiêu Thành.

Mỗi ca phẫu thuật mà bác sĩ trẻ tham gia với vai trò phụ tá không chỉ để quan sát bác sĩ chính thao tác, mà còn không phải để những học trò kiêu căng chỉ vừa nhìn đã nghĩ:

"Ồ, kỹ thuật của thầy tốt đấy, mình có thể học theo." hoặc "Kỹ thuật của thầy chưa hay lắm, mình chắc chắn làm tốt hơn."

Đây là điều khó tránh khỏi không chỉ với sinh viên y khoa, mà với bất cứ ngành nghề nào cần kỹ năng thực hành; người học việc thường suy nghĩ như vậy.

Hệ quả là một hiện tượng quen thuộc trong phim y khoa: một số học trò bước lên bàn mổ mệt mỏi, thất thần, run rẩy vì hồi hộp, mơ màng không biết mình đang làm gì.

Mỗi ngày lên bàn mổ cùng thầy là thầy đã làm kỹ thuật đó rồi, cứ tưởng quan sát một lần là hiểu, kết quả là khi quay lại lại nghĩ mình biết rồi.

Trời ơi, bác sĩ Mã chợt tỉnh ngộ, mồ hôi lạnh túa ra: anh ta đã học sai đối tượng! Không phải học từ bác sĩ lâm sàng.

Thực hành y học, thầy luôn dạy từ sớm là hãy học từ bệnh nhân, chứ không phải học từ thầy; bệnh nhân mới là người thầy tốt nhất của bác sĩ.

Dù là cùng một loại phẫu thuật, nhưng từng bệnh nhân khác nhau, không có ai giống ai.

Mỗi lần để bạn lên bàn mổ là để rèn luyện tư duy độc lập, để bạn có những kết luận học thuật riêng về loại bệnh này. Nếu không thì tại sao lại bắt bạn viết luận văn nghiên cứu? Tất cả đều nhằm hướng bạn đến tư duy độc lập.

Bạn cứ nhìn thầy làm gì? Bạn nghĩ mình vẫn là học sinh tiểu học sao? Chỉ có học sinh tiểu học mới ngây thơ nghĩ bắt chước là thành công.

Suy nghĩ của thầy giống như đáp án tham khảo, chỉ là đưa cho bạn vài gợi ý. Đến khi bạn tự lập thì phải tự làm bài thật.

Qua đó thấy rõ bác sĩ Mã cảm thấy mình cần học lại từ đầu. Anh ta không thể tổng kết được giá trị giới hạn kỹ thuật của chủ nhiệm và bác sĩ Cao khi phẫu thuật.

Ai bảo anh ta ngay từ đầu đã sai trọng tâm khi đứng trên bàn mổ, chỉ chú ý đến kỹ thuật mà bỏ qua trường hợp bệnh, nên không có suy nghĩ tổng kết về ca bệnh; vậy làm sao anh ta tổng kết được giá trị giới hạn kỹ thuật của bác sĩ cấp trên?