Tạ Uyển Oánh gây bất ngờ với kiến thức máy thở

Cách nói này không hoàn toàn chính xác. Trên thực tế, máy thở được chia thành hai loại: xâm lấn và không xâm lấn. Số lượng máy thở xâm lấn ở các khoa khác không thể sánh bằng Khoa Hồi sức tích cực (ICU). Riêng Khoa Hô hấp nội đã có không ít máy thở không xâm lấn.

Trước hết, cần phải giải thích thế nào là xâm lấn và không xâm lấn. Sự khác biệt nằm ở từ 'xâm lấn', nghĩa là gây tổn thương. Máy thở xâm lấn và không xâm lấn tương ứng với việc thở máy xâm lấn và thở máy không xâm lấn.

Thở máy, nói một cách đơn giản, là sự kết nối giữa máy móc và bệnh nhân. Thở máy xâm lấn là khi máy thở được kết nối với bệnh nhân thông qua việc đặt nội khí quản. Ngược lại, thở máy không xâm lấn là sử dụng mặt nạ bảo vệ cùng các phương pháp không gây tổn thương cơ thể để kết nối máy thở với bệnh nhân.

Theo nghĩa rộng, thở không xâm lấn không chỉ giới hạn ở việc sử dụng máy thở, mà còn bao gồm các phương pháp như thở máy áp lực dương liên tục. Tuy nhiên, những phương pháp này ít được ứng dụng trong lâm sàng và hiếm khi được nhìn thấy. Lý do duy nhất khiến chúng ít được sử dụng trong thực tế lâm sàng là chi phí điều trị và hiệu quả mang lại không tương xứng.

Máy thở không xâm lấn được sử dụng phổ biến tại Khoa Hô hấp nội cũng vì những lý do tương tự: chi phí thấp, giảm gánh nặng đáng kể cho bệnh nhân so với thở máy xâm lấn, và hiệu quả điều trị cũng khá tốt. Việc bắt đầu thở máy không xâm lấn sớm có thể giúp giảm nguy cơ bệnh diễn tiến nặng hơn đến mức cần phải chuyển sang thở máy xâm lấn.

Máy thở xâm lấn cũng có thể được dùng để hỗ trợ thở không xâm lấn. Do đó, tại ICU, có thể thấy một số bệnh nhân sau khi rút nội khí quản vẫn cần tiếp tục thở không xâm lấn, và họ sẽ trực tiếp sử dụng máy thở xâm lấn, bởi vì ICU vốn dĩ có rất nhiều loại máy này. Tuy nhiên, một chiếc máy thở không xâm lấn thì không thể "biến hóa" thành máy thở xâm lấn. Lý do là vì máy thở không xâm lấn có giá thành rẻ hơn, nên công suất máy nén và các chỉ số kỹ thuật khác chắc chắn không đáp ứng được yêu cầu của thở máy xâm lấn.

Máy thở có giá thành rất cao, đặc biệt là loại xâm lấn, do đó cần có chuyên gia quản lý. Thường thì đó là các y tá được chỉ định riêng. Việc khử trùng và bảo dưỡng máy thở cũng thường do y tá đảm nhiệm.

Các y tá đã được đào tạo về máy thở có thể điều chỉnh một số thông số cơ bản. Tuy nhiên, đối với bệnh nhân nặng, chỉ có bác sĩ mới có đủ chuyên môn để điều chỉnh các thông số máy thở, bởi vì chỉ có bác sĩ mới có thể hiểu rõ các chỉ số theo dõi của bệnh nhân.

Có thể nói, việc điều chỉnh thông số máy thở một cách hiệu quả là một trong những kỹ năng chuyên môn cốt lõi của các bác sĩ chuyên khoa hô hấp.

Sáng nay, khi có thời gian rảnh, Giáo sư Tân Nghiên Quân đã nhiệt tình đứng cạnh máy thở để giảng giải cho các sinh viên mới. Ông hỏi: “Các em có biết chúng tôi dựa vào điều gì để điều chỉnh thông số máy thở không?”

“Chỉ số theo dõi thường được sử dụng và hữu ích nhất chắc chắn là kết quả phân tích khí máu của bệnh nhân,” Tạ Uyển Oánh đáp.

Nghe cô trả lời nhanh và chính xác như vậy, Tân Nghiên Quân không khỏi ngạc nhiên. Ông không ngờ cô lại nói đúng đến thế. Việc quản lý máy thở luôn là một trọng tâm trong nội khoa, và việc một sinh viên ngoại khoa có thể trả lời câu hỏi này ngay trong ngày đầu tiên đến Khoa Hô hấp nội thực tập là điều không hề dễ dàng.

Câu trả lời của Tạ Uyển Oánh không giống như chỉ học thuộc lòng từ sách vở, mà dường như có chút kinh nghiệm lâm sàng thực tế. Tân Nghiên Quân bắt đầu nghi ngờ liệu cô đã từng tiếp xúc hay học hỏi những kiến thức liên quan này ở đâu đó trong quá trình thực hành lâm sàng hay chưa.

Sự nghi ngờ của Giáo sư Tân hoàn toàn đúng, chỉ là Tạ Uyển Oánh không tiện nói thẳng rằng cô là người trọng sinh. Trước đây, khi làm việc tại Khoa Xét nghiệm, cô thường xuyên thấy các bệnh nhân được đặt máy thở tại ICU cứ hai ba ngày lại phải làm xét nghiệm khí máu, thậm chí có khi phải làm xét nghiệm này vào đêm khuya. Với kinh nghiệm làm việc tích lũy trong nhiều năm như vậy, cô hoàn toàn có thể hiểu rõ hơn về các chỉ số theo dõi của máy thở so với một bác sĩ nội khoa bình thường.

Công việc của Khoa Xét nghiệm luôn cần được kết hợp chặt chẽ với lâm sàng, và những nội dung công việc này sẽ được học hỏi, nghiên cứu song song với thực hành lâm sàng.