Thách thức của cục máu đông võng mạc

“Những điều này tôi đã từng nghe nói qua, sau khi về nhà cũng đọc lướt qua sách giáo khoa y học của vợ tôi để ở nhà.” Lưu tiên sinh là một trí thức cấp cao, nên ông có thể hiểu được phần nào lời bác sĩ nói.

Thấy người nhà có thể nắm bắt được vấn đề, Tào Dũng giải thích sâu hơn: “Đặc điểm quan trọng nhất của động mạch võng mạc là đường kính mạch máu rất nhỏ. Hiện tại chưa có loại ống thông nào có thể đi vào vị trí này. Nếu cục máu đông xuất hiện ở đây, mọi chuyện sẽ rất rắc rối. Các bác sĩ có rất ít lựa chọn để đối phó.”

“Vâng, nhưng tôi hình như nghe người ta nói rằng, thông mạch máu có thể làm tan cục máu đông bằng cách đặt stent.” Lưu tiên sinh đã tìm hiểu khắp nơi, nói ra tất cả những thông tin ông biết được để giúp vợ, không muốn bỏ lỡ bất kỳ cơ hội điều trị nào.

Việc đặt stent làm tan cục máu đông mà Lưu tiên sinh nhắc đến, ý ông ấy chắc là phẫu thuật can thiệp động mạch mắt. Trước đó đã nói, cơ chế gây bệnh của tình trạng này cũng giống như nhồi máu cơ tim, có thể áp dụng các phương pháp can thiệp tương tự như thuốc tiêu sợi huyết và phẫu thuật can thiệp để điều trị. Chỉ là có nói rằng có khoa không thể thực hiện phẫu thuật can thiệp này, tại sao lại như vậy?

“Dù là làm tan cục máu đông hay can thiệp đặt stent, đều phải chú ý đến giới hạn thời gian hiệu quả.” Tào Dũng không hoàn toàn phủ nhận thông tin mà người nhà tìm hiểu được, nhưng ông rất khách quan. Người nhà là người không chuyên, chắc chắn thông tin nghe được sẽ không chính xác hoàn toàn, có thể có một số sai lệch. “Nói như vậy, điều trị ngay trong vòng vài giờ sau khi phát bệnh sẽ có hiệu quả tốt nhất. Vợ anh, Bác sĩ Hồ, bản thân là bác sĩ, biết rõ đây là bệnh cấp tính, nên đã lập tức đi tìm bác sĩ nhãn khoa khám và áp dụng các biện pháp cấp cứu là hoàn toàn chính xác. Cũng nhờ hành động tự cứu kịp thời của vợ anh, hậu quả nghiêm trọng đã tránh được. Hiện tại, cục máu đông còn sót lại một phần và đang ở trạng thái ổn định. Tôi xem bệnh án nhãn khoa ghi nhận tình hình đại khái là như vậy. Bác sĩ nhãn khoa trước đó trong quá trình điều trị, đã không cho cô ấy chụp mạch, và cũng sẽ không cân nhắc đến việc thực hiện phẫu thuật can thiệp đặt stent để làm tan cục máu đông cho bệnh nhân vào thời điểm đó.”

“Tại sao bác sĩ nhãn khoa không phẫu thuật cho vợ tôi?” Lưu tiên sinh hỏi dồn, nghi ngờ liệu có phải bác sĩ nhãn khoa điều trị có sơ suất hay không đủ tích cực.

Vị bác sĩ nhãn khoa đó biết bệnh nhân mình điều trị là đồng nghiệp, làm sao dám sơ suất được? Đồng nghiệp thì không thể lừa dối nhau.

Tào Dũng cười, không phải để bao che cho đồng nghiệp mà là để nói rõ cho người nhà hiểu: “Hiệu quả điều trị bằng cách làm tan cục máu đông qua động mạch mắt kém xa so với phẫu thuật can thiệp nhồi máu cơ tim. Động mạch võng mạc là mạch máu tận cùng, tôi vừa nói rồi, đường kính mạch máu của nó quá nhỏ, không có thiết bị nào có thể vượt qua giới hạn vật lý để đi vào vị trí này. Bác sĩ không thể đưa ống thông đến vị trí chính xác để đặt stent làm tan cục máu đông như trong phẫu thuật tim mạch, nên hiệu quả phẫu thuật còn là một dấu hỏi lớn.”

Cụ thể là, phẫu thuật tim mạch có thể đưa ống thông và stent đến động mạch vành, động mạch chính cung cấp máu cho cơ tim, điều trị chính xác như bắn trúng mục tiêu, nên hiệu quả làm tan cục máu đông bằng cách đặt stent hiển nhiên là rõ ràng. Nhưng mạch máu của động mạch võng mạc trung tâm quá nhỏ nên không thể làm được điều này. Phẫu thuật can thiệp của nó không thể được coi là phẫu thuật can thiệp theo đúng nghĩa đen.

Vì vậy, có thể thấy, khoa mắt thực hiện phẫu thuật can thiệp như vậy rất ít. Nhưng không thể nói là hoàn toàn không có, còn phải xem tình trạng bệnh nhân có phù hợp với chỉ định phẫu thuật hay không. Bác sĩ lựa chọn thực hiện phẫu thuật can thiệp đặt stent cho một số bệnh nhân, chủ yếu là dựa trên việc cân nhắc rằng cục máu đông này có thể không nằm trên động mạch võng mạc mà nằm ở động mạch cảnh trong hoặc gần đoạn động mạch mắt.