Chương 160: Chính đán chầu mừng

Chu Nguyên Chương, vị hoàng đế khai quốc của Đại Minh, là một người say mê công việc. Khi ấy, quốc gia mới thành lập, ngài không dám lười biếng, làm việc quần quật suốt ngày đêm, các vị đại thần cũng theo đó mà ra sức phấn đấu.

Theo ghi chép trong 《Minh Hội Điển》, ngày nghỉ pháp định của quan viên Đại Minh chủ yếu gồm ba tiết là Đông Chí, Chính Đán và Nguyên Tiêu. Ngày nghỉ rất ít ỏi, cụ thể là Đông Chí ba ngày, Chính Đán năm ngày, Tết Nguyên Tiêu mười ngày.

Về sau, lại tăng thêm ba ngày nghỉ hàng tháng. Cộng với mười tám ngày của ba ngày lễ trước đó, tổng thời gian nghỉ ngơi hàng năm là năm mươi ngày.

Cuối năm sắp đến, trong khoảng thời gian từ ngày hai mươi tám tháng chạp cho đến ngày hai mươi tháng giêng, các quan văn võ khi vào triều đều sẽ mặc quan bào màu đỏ tượng trưng cho sự cát tường. Ngày thường, các vị đại thần vào triều lại không nhất thiết phải mặc quan bào màu đỏ.

Trong khoảng thời gian này, Thông Chính Ty, cơ quan quản lý việc nghị sự triều đình, cũng sẽ không “tấu sự tình” (báo cáo công việc). Đa số công việc của các bộ phận đều được hoãn lại xử lý sau. Trong ngoài triều đình đều tràn ngập không khí vui mừng đón Tết.

Cuối năm, Tam Biên Tổng Đốc Hồng Thừa Trù đã đánh bại Lý Tự Thành tại Lũng Châu, Thiểm Tây. Lý Tự Thành trốn về vùng Khánh Dương, Phượng Tường thuộc Cam Túc. Chiến thắng lớn ở Thiểm Tây đã giúp triều đình trên dưới an tâm, ổn định để đón một năm mới tốt lành.

Ngày mùng một tháng giêng, khách khứa đến nhà chúc Tết, đây là tập tục truyền thống của dân gian. Trong hoàng cung cũng không ngoại lệ, sáng sớm ngày mùng một tháng giêng này, triều đình sẽ cử hành lễ chầu mừng vô cùng long trọng.

Vào đêm giao thừa, Thượng Bảo Ti đã sớm một ngày thiết lập ngự tọa của Hoàng Đế tại Hoàng Cực điện, đồng thời thiết lập bảo án ở phía đông ngự tọa và hương án ở phía nam đan bệ.

Giáo Phường Ty thiết lập dàn nhạc Trung Hòa Thiều Nhạc (một loại nhạc lễ chỉ dành cho Nhà Vua) ở hai bên đông tây trong Hoàng Cực điện. Tất cả những thứ này đều được bày trí theo hướng nam quay về bắc.

Ngày mùng một tháng giêng, vào giờ Phù Ảnh, Cẩm Y Vệ bày biện sổ sách và nghi trượng tại đan bệ và thềm son bên ngoài Hoàng Cực điện, thiết lập minh phiến trong điện, loan lộ tại thềm son. Trong nghi thức có bốn người minh roi (đánh roi báo giờ), mỗi bên tả hữu hai người, đều đứng quay mặt về phía bắc.

Giáo Phường Ty cũng bày biện dàn nhạc tấu nhạc ngự dụng ở hai bên đông tây đan bệ ngoài điện, tất cả đều quay mặt về phía bắc. Nghi Lễ Ty thiết lập hai án Đồng Văn và Ngọc Bạch ở phía đông đan bệ.

Hai bên Hoàng Cực môn xếp đầy cờ rồng của Hoàng Đế. Các tướng quân thân mang kim giáp Đại Hán xếp hàng dài từ thềm son Hoàng Cực điện cho đến bên ngoài Ngọ môn. Cẩm Y Vệ thì phân bố từ đan bệ ngoài điện cho đến bên ngoài Hoàng Cực môn.

Hai vị Ngự sử phụ trách duy trì trật tự và sửa sang nghi dung cho bách quan đứng ở phía bắc thềm son ngoài điện. Hai vị nội tán đứng trong điện, hai vị ngoại tán đứng ở phía bắc thềm son. Còn các quan viên như truyền chế, tuyên biểu thì ở trong điện, đều đứng theo hướng đông tây.

Trời vừa tờ mờ sáng, nghi thức triều hội sáng long trọng chính thức bắt đầu, quy mô của nó không hề thua kém đại điển đăng cơ.

“Đông!”

Nhạc công Giáo Phường Ty gõ trống hiệu đầu tiên. Một tiếng trống trầm, một tiếng trống bổng, tiết tấu từ chậm chuyển nhanh rồi lại từ nhanh chuyển chậm, tiếng trống từ yếu dần sang mạnh rồi lại từ mạnh dần sang yếu. Cuối cùng, một tiếng chuông vang lên kết thúc hồi trống.

Nghe được trống hiệu đầu tiên, bách quan mặc triều phục chính thức bắt đầu xếp hàng bên ngoài Ngọ môn.

Tiếp theo, trống hiệu thứ hai bắt đầu vang lên, tiết tấu không khác nhiều so với trống hiệu đầu tiên, chỉ là từ một tiếng đánh thành hai tiếng. Cuối cùng, hai tiếng chuông vang lên kết thúc hồi trống.

Nghe được trống hiệu thứ hai vang lên, bách quan từ cửa tả, cửa hữu tiến vào, đến thềm son phía đông và phía tây, đứng trang nghiêm quay mặt về phía bắc.

Đến trống hiệu thứ ba (tam nghiêm), thao tác như trên, tiếng trống và tiếng chuông ở đầu và cuối đều đổi thành ba hồi. Nghe được trống hiệu thứ ba, quan viên chấp sự đến Hoa Cái điện. Sùng Trinh Hoàng đế đã sớm mặc xong cổn phục rồng miện tại đây, ngồi ngay ngắn trên ngự tọa trong Đại điện.

Chư Từ Lãng cũng mặc miện phục long trọng nhất mà ngày thường không mặc, đứng thẳng ở bên cạnh. Loại miện phục này chỉ có Thiên Tử, Hoàng Thái tử và Thân Vương mới được mặc, tương tự như loại miện phục có rèm châu trên đầu mà các hoàng đế thời Hán Triều thường mặc trong phim truyền hình.

Miện phục của Chư Từ Lãng và Sùng Trinh rất tương tự, phải cực kỳ cẩn thận mới có thể nhận ra sự khác biệt. Sùng Trinh mặc Thập Nhị Lưu Miện, Chương Thập Nhị Phục, còn Chư Từ Lãng mặc Cửu Lưu Miện, Cửu Chương Phục. Sự khác biệt chính là trên quần áo thiếu đi ba loại đồ án, và trên mũ miện thiếu đi ba đầu rèm châu.

Quan viên chấp sự hướng Sùng Trinh thực hiện lễ ngũ khấu. Sau khi dập đầu xong, họ chững chạc và trang trọng cao giọng nói: “Mời Bệ hạ giá lâm Hoàng Cực điện!”

Sùng Trinh Hoàng đế khẽ ừ một tiếng, khởi giá đến Hoàng Cực điện. Chư Từ Lãng theo sát phía sau. Dàn nhạc Giáo Phường Ty bắt đầu diễn tấu 'Trung Hòa Lạc'. Quan viên Thượng Bảo Ti tay nâng ngự tỉ của Hoàng Đế đi phía trước Sùng Trinh, do đạo giá quan dẫn đường.

Đoàn người trùng trùng điệp điệp đến trước Hoàng Cực điện. Minh phiến trong Hoàng Cực điện từ từ mở ra, rèm châu cũng chầm chậm cuốn lên. Quan viên Thượng Bảo Ti bưng ngự tỉ đặt lên bảo án đã được thiết lập ở phía đông ngự tọa. Lúc này, dàn nhạc Giáo Phường Ty cũng ngừng diễn tấu 'Trung Hòa Lạc', tất cả đều tỏ ra vô cùng trang nghiêm.

Bốn người minh roi đã được an bài sẵn bắt đầu đánh roi báo giờ. Quan viên Lễ Bộ đối tán (phụ trách điều phối) cao giọng nói: “Sắp xếp đội ngũ!”

Nghe được chỉ lệnh, bách quan đang đứng ở thềm son phía đông và phía tây lập tức sắp xếp chỉnh tề đội hình, giống như học sinh tiểu học nghe tiếng còi của chủ nhiệm mà xếp hàng tập thể dục.

Xướng lễ quan viên tiếp tục hô to: “Cúi đầu!”

Dàn nhạc Giáo Phường Ty lại bắt đầu diễn tấu 'Hoan Hỉ Thiều Nhạc'. Bách quan hướng về phía bắc, nơi Sùng Trinh đang ngồi ngay ngắn trên ngự tọa trong Đại điện, thực hiện lễ tứ khấu (bốn lần dập đầu).

Sau khi bách quan đứng dậy, điển nghi quan tiếp theo hô to: “Tiến biểu!”

Hai vị Cấp sự trung Lễ Bộ đến trước văn án. Quan viên tự ban, do người dẫn đường hướng dẫn, tay nâng 'biểu mục' (tập tấu chương) đặt lên một chiếc kỷ nhỏ, từ Đông môn tiến vào, đặt nó trong đại điện. Lúc này, thiều nhạc cũng theo đó mà ngừng lại.

Biểu mục chính là văn bản phát biểu của Hoàng Đế hướng về cả nước vào đầu năm, tương đương với bài phát biểu năm mới của nguyên thủ quốc gia thời hậu thế.

Tiếp theo, quan viên nội tán hô to: “Tuyên biểu mục!”

Quan viên tuyên biểu lúc này phải quỳ phục trên đất chờ đợi 'tuyên biểu'. Quan viên giương biểu nhận biểu, rồi quan viên tuyên biểu đến trước rèm châu bên ngoài ngự tọa của Hoàng Đế, cao giọng đọc chậm 'biểu mục'. Bách quan quỳ nghe 'biểu mục'.

Tuyên biểu kết thúc, trong ngoài Đại điện, quần thần đồng loạt quỳ lạy, sơn hô vạn tuế.

Sau đó, quan viên tự ban đem 'biểu mục' đã đọc xong chuyển qua phía đông Đại điện. Quan viên ngoại tán hô to: “Chư quan đều quỳ!”

Đại diện bách quan để chúc mừng Hoàng Đế, tân nhiệm Lễ Bộ Thượng Thư Hoàng Sĩ Tuấn, với tư cách 'quan đọc diễn văn thay mặt', quỳ gối trong đan bệ, hướng Hoàng Đế đọc diễn văn: “Thần, Lễ Bộ Thượng Thư Hoàng Sĩ Tuấn, kính cẩn tấu rằng vào ngày Chính Đán này, tam dương khai thái, vạn vật đổi mới, kính chúc Hoàng Đế Bệ Hạ, ưng càn nạp hỗ, phụng thiên vĩnh xương!”

Lễ Bộ Thượng Thư nói xong những lời khách sáo này, bách quan đứng dậy. Dàn nhạc Giáo Phường Ty lại một lần nữa diễn tấu 'Hoan Hỉ Thiều Nhạc'. Bách quan lại hướng Hoàng Đế thực hiện lễ tứ khấu, sau đó đứng dậy.

Âm nhạc lại ngừng vang. Truyền chế quan quỳ gối trước mặt Hoàng Đế, hướng Sùng Trinh Hoàng đế xin chỉ thị ý chỉ.

Sùng Trinh Hoàng đế đã sớm phác thảo xong ý chỉ từ hai ngày trước đó, bây giờ chỉ là làm bộ làm tịch cho đủ nghi thức mà thôi. Truyền chế quan tiếp nhận Thánh chỉ, từ Đông môn Đại điện đi ra, đến trước đan bệ, đứng quay mặt về phía đông, hắn hô lớn: “Hoàng Đế có chỉ!”

Xướng lễ quan hô to: “Quỳ!”

Bách quan lại một lần nữa quỳ xuống, cứ thế quỳ lên quỳ xuống mấy lần, cũng không biết đã làm bẩn bao nhiêu bộ quần áo mới tinh.

Truyền chế quan cao giọng đọc chậm ý chỉ của Hoàng Đế: “Duyệt bưng chi khánh, cùng chư khanh cùng hưởng!”

Xướng lễ quan hô to: “Sơn hô!”

Bách quan quỳ xuống đất, hai tay giơ cao qua đầu hô to: “Vạn tuế!”

Xướng lễ quan lại hô: “Sơn hô!”

Bách quan lại hô to “vạn tuế”!

Xướng lễ quan lại hô: “Tái sơn hô!”

Bách quan lại hô “vạn vạn tuế”!

Khi bách quan sơn hô “vạn tuế”, toàn thể nhân viên trong triều cùng kêu lên hưởng ứng, thanh thế ấy có thể nói là long trời lở đất!

Chư Từ Lãng cảm thấy cảnh tượng này giống như đã từng quen thuộc, hình như đã từng thấy Triệu Cao chủ trì nghi lễ triều bái như vậy trong bộ phim truyền hình 《Thần Thoại》 do Hồ Ca đóng. Dù phát âm hai chữ 'sơn hô' không chuẩn, y vẫn cố gắng hô to.

Tiếp theo, Sùng Trinh Hoàng đế tiếp nhận lời chúc mừng 'Chúc Tết' của bách quan. Các tướng quân, tổng binh đang chinh chiến bên ngoài hoặc trấn thủ một phương, cũng trong ngày này từ biên quan mang theo lời chúc phúc và hạ lễ.

Ngoài các quan văn võ, còn có sứ giả của các phiên thuộc quốc Đại Minh cũng muốn trong ngày đó hướng Đại Minh tiến cống, bất quá bây giờ phiên thuộc quốc của Đại Minh lại ít ỏi đến đáng thương.