Ánh Sáng Từ Kẽ Nứt

Chuyến xe khách từ Phố Hiến lên Hà Nội sáng thứ Hai đông nghẹt người và mùi khói xe nồng nặc.

Tôi ngồi ở băng ghế cuối, một tay giữ chặt lấy vai bố để ông bớt đau mỗi khi xe vấp phải ổ gà, tay kia siết chặt túi hành lý chứa toàn bộ số tiền tiết kiệm.

Bố tôi nhìn ra cửa sổ, đôi mắt đục mờ vì sương sớm và tuổi già, thỉnh thoảng lại khẽ thở dài khi nhìn thấy những tòa nhà cao tầng bắt đầu hiện ra phía chân trời.

​"Hà Nội to quá con nhỉ, bố đi mấy lần mà vẫn thấy ngợp!" bố thầm thì, giọng nói lọt thỏm giữa tiếng động cơ gầm rú.

​"To nhưng nó có quy luật của nó cả thôi bố ạ. Bố cứ yên tâm, con đã liên hệ bác sĩ giỏi nhất ở Việt Đức." tôi đáp, giọng cố giữ vẻ tự tin thường ngày của một kẻ đã quá quen với việc điều phối mọi thứ.

​Nhưng trong lòng tôi, sự tự tin đó đang lung lay. Hà Nội trong mắt tôi không còn là một sân chơi để tôi phô diễn sự thực dụng nữa, mà nó đã trở thành một đấu trường sinh tử, nơi tôi phải dùng mọi khả năng của mình để giữ lại chút sức khỏe cuối cùng cho người thân duy nhất.

Tôi nhìn xuống bàn tay mình, những vết chai do cầm máy ảnh và gõ phím dường như rõ ràng hơn bao giờ hết. Tôi tự hỏi, nếu tôi không trở thành một robot như cách Linh nói, liệu tôi có đủ tiền để chi trả cho những hóa đơn bệnh viện sắp tới không?

​Sự thực dụng lúc này không còn là một lựa chọn, nó là một chiếc phao cứu sinh mà tôi buộc phải bám lấy, dù nó có khiến tôi trở nên lạnh lùng và đáng ghét đến mức nào đi chăng nữa.

​

​Bệnh viện Việt Đức vào buổi sáng giống như một tổ kiến khổng lồ. Mùi thuốc sát trùng, tiếng còi xe cấp cứu và tiếng bước chân dồn dập tạo nên một bản nhạc hỗn loạn của nỗi đau và hy vọng.

Tôi dìu bố len lỏi qua đám đông ở sảnh chờ, một tay cầm xấp hồ sơ bệnh án, mắt không ngừng quét qua các bảng chỉ dẫn.

​"Số 42... Hàn Thanh Vũ..." tiếng loa gọi tên vang lên khô khốc.

​Tôi đưa bố vào phòng khám. Sau một loạt các xét nghiệm và phim chụp, vị bác sĩ trung niên đẩy gọng kính, nhìn tôi bằng ánh mắt chuyên nghiệp nhưng thiếu vắng sự cảm thông: "Tình trạng thoát vị của bác nhà đã chuyển sang giai đoạn chèn ép thần kinh nặng. Cần phải phẫu thuật ngay trong tuần này. Chi phí trọn gói khoảng hơn năm mươi triệu, chưa tính thuốc men hậu phẫu. Gia đình chuẩn bị đi."

​Năm mươi triệu. Con số đó đập vào tai tôi như một tiếng nổ. Dù đã có sự chuẩn bị, nhưng con số thực tế vẫn vượt quá tính toán của tôi khoảng mười triệu đồng.

Tôi đứng lặng người giữa phòng khám, bộ não máy tính của tôi bắt đầu chạy điên cuồng: bán chiếc ống kính 85mm, nhận thêm ba ca chụp đêm, vay tạm Nam...

​"Có vấn đề gì không?" bác sĩ hỏi khi thấy tôi im lặng quá lâu.

​"Không có gì. Chiều nay tôi sẽ hoàn thành thủ tục nhập viện và nộp tiền đặt cọc." tôi trả lời, giọng không một chút gợn sóng, che giấu hoàn toàn sự hoang mang đang cuộn trào bên trong.

​Bước ra khỏi phòng khám, tôi thấy bố đang ngồi co ro trên chiếc ghế sắt lạnh lẽo ở hành lang. Ông không hỏi về tiền, nhưng nhìn vào đôi mắt tránh né của tôi, có lẽ ông đã hiểu. Tôi ngồi xuống cạnh ông, cảm nhận cái lạnh từ chiếc ghế thấm vào da thịt. Hà Nội rực rỡ và phồn hoa ngoài kia, nhưng ở góc hành lang này, nó chỉ có mùi của sự túng quẫn.

​Đang mải mê với những toan tính về tiền bạc, tôi bỗng nghe thấy một tiếng rơi khô khốc ngay cạnh chân mình. Một hộp màu vẽ bằng gỗ đã cũ, văng tung tóe những tuýp màu xanh đỏ tím vàng lên sàn gạch men trắng của bệnh viện.

​"Ối! Lại rơi nữa rồi!"

​Giọng nói này... tôi giật mình ngẩng đầu lên.

Trước mặt tôi là Linh. Cô ấy không còn mặc bộ đồ thiết kế kỳ quái như ở studio, mà chỉ diện một chiếc áo phông trắng đơn giản và quần jean bạc màu. Nhưng mái tóc ngắn cá tính và đôi mắt to tròn lém lỉnh kia thì không thể lẫn vào đâu được. Cô ấy đang vội vã nhặt những tuýp màu, gương mặt lộ rõ vẻ mệt mỏi nhưng vẫn không mất đi sự linh hoạt.

​"Linh?" tôi thốt lên, sự ngạc nhiên đánh gục lớp mặt nạ lạnh lùng thường trực.

​Linh dừng tay, ngước lên nhìn tôi. Đôi lông mày cô ấy nhướn cao: "Anh làm gì ở khu ngoại khoa này thế? Đừng nói là máy móc trong người bị hỏng nên phải đi bảo trì nhé?"

​Tôi không cười nổi trước câu đùa của cô ấy. Tôi chỉ vào bố đang ngồi bên cạnh: "Bố tôi nhập viện phẫu thuật. Còn cô?"

​Linh khựng lại, cái nhìn sắc sảo của cô ấy dịu xuống khi thấy bố tôi. Cô ấy nhanh chóng nhặt nốt tuýp màu cuối cùng, đứng dậy và phủi tay: "Bà ngoại tôi nằm ở khu hồi sức cấp cứu từ tuần trước. Hôm nay tôi mang màu vào vẽ cho bà xem để bà nhanh tỉnh. Chứ ở trong này lâu, người bình thường cũng biến thành robot mất."

​Linh nói rồi ngồi xuống băng ghế đối diện, thản nhiên như thể chúng tôi đã là bạn tâm giao từ lâu. Sự xuất hiện ồn ào và đầy màu sắc của cô ấy giữa không gian trắng toát và buồn bã này khiến tôi thấy vô cùng lạc lõng.

Trong khi tôi đang tính toán từng đồng bạc, cô ấy lại mang màu vẽ vào bệnh viện để vẽ cho bà xem.

Tôi ngồi im lặng, đôi bàn tay đan chặt vào nhau, mắt nhìn đăm đăm vào tấm bảng số điện tử đang nhảy liên tục.

Tâm trí tôi lúc này không khác gì một cái máy tính bị quá tải, liên tục nghĩ cách để lấp đầy khoảng trống mười triệu đồng. Trong khi đó, Linh lại thản nhiên mở hộp màu ra ngay trên băng ghế bệnh viện.

Cô ấy lấy một tờ giấy can, bắt đầu pha những vệt màu nước mà không cần nhìn đến những gương mặt u ám xung quanh.

​"Nhìn này robot." Linh vừa vẽ vừa hất hàm về phía tập phác thảo. "Nếu anh đưa màu xám của cái bệnh viện này vào ảnh, anh sẽ dùng tông bao nhiêu?"

​"Mười tám phần trăm." tôi đáp cụt ngủn, đầu không thèm quay lại. "Nhưng hiện tại tôi không có tâm trạng để nói chuyện về tông màu đâu."

Linh cười khẩy, tay vẫn đưa những nét cọ phóng khoáng: "Lại là các con số à. Anh có biết tại sao người ta sợ bệnh viện không? Không phải vì cái chết, mà vì ở đây mọi thứ đều được tính bằng đơn vị. Đơn vị máu, đơn vị thuốc, và cả đơn vị tiền. Người ta quên mất mình là một con người trước khi là một bệnh nhân."

​Tôi quay sang nhìn Linh, ánh mắt lộ rõ sự bực bội: "Cô nói thì hay lắm. Nhưng cô có biết cái đơn vị tiền đó là thứ quyết định bà cô có tỉnh lại hay không, và bố tôi có đi lại được hay không không? Ở đây không có chỗ cho sự lãng mạn đâu."

​Linh dừng cọ, đôi mắt to tròn nhìn thẳng vào tôi. Lần này, sự lém lỉnh biến mất, thay vào đó là một vẻ thấu cảm khiến tôi hơi chột dạ. Cô ấy nhìn xuống xấp hồ sơ tôi đang cầm, rồi nhìn sang bố tôi đang gật gù vì mệt.

​"Năm mươi triệu cho ca phẫu thuật đúng không?" cô ấy hỏi nhẹ bẫng.

​Tôi sững lại: "Sao cô biết?"

​"Vì tuần trước bà tôi cũng vừa trải qua một ca tương tự ở tầng trên. Nhìn mặt anh là tôi biết ngay anh đang thiếu tiền. Những kẻ thực dụng như anh chỉ trưng ra cái bộ mặt robot này khi mọi thứ nằm ngoài tầm kiểm soát thôi."

​Tôi thở dài, sự kiêu hãnh của một thủ khoa dường như tan biến trước thực tại nghiệt ngã. Tôi tựa lưng vào tường, thú nhận một cách mệt mỏi: "Tôi còn thiếu mười triệu nữa."

​Linh im lặng một lúc, rồi đột ngột đóng sập hộp màu lại. "Tôi có một kèo này cho anh. Chị My đang cần một nhiếp ảnh gia gấp cho dự án Hà Nội từ những kẽ nứt. Một studio khác vừa hủy lịch phút chót. Nếu anh nhận, thù lao là tám triệu. Cộng với việc tôi sẽ thuyết phục chị ấy thanh toán ngay trong đêm."

​Tôi nhìn Linh bằng ánh mắt nghi ngờ: "Tại sao cô lại giúp tôi? Chúng ta chỉ vừa va chạm vài lần, và tôi cũng chẳng tử tế gì với cô."

​Linh nhún vai, bắt đầu dọn dẹp đồ đạc. "Vì tôi ghét nhìn thấy những bức ảnh chết của anh. Và vì... bà tôi bảo, những người yêu ánh sáng thì thường không phải là người xấu, chỉ là họ thỉnh thoảng bị bóng tối của chính mình làm mờ mắt thôi. Với cả anh đừng có mơ tưởng, anh phải chụp theo ý tôi, không được dùng cái kiểu robot kia nữa."

​"Tám triệu..." Tôi nhẩm tính. Nếu cộng với việc bán chiếc ống kính 85mm vào chiều nay, tôi sẽ vừa đủ tiền nộp cọc và tiền thuốc hậu phẫu.

Đây là một chiếc phao cứu sinh từ trên trời rơi xuống, nhưng nó lại đến từ người mà tôi ít mong đợi nhất.

​"Chụp bao giờ?" tôi hỏi, giọng đã lấy lại chút dứt khoát.

​Linh liếc nhìn sang bố tôi. Ông đang ngồi nhắm mắt, tựa đầu vào bức tường sơn vôi bong tróc, hơi thở nặng nề nhưng đôi tai thi thoảng lại khẽ động đậy.

Cô ấy đột ngột hạ thấp giọng, chỉ đủ cho tôi nghe thấy: "Anh đừng gồng nữa. Bác nhà nghe thấy hết đấy. Anh cứ tính toán tiền nong oang oang thế này, bác lại đòi bỏ về bây giờ."

​Tôi giật mình nhìn sang bố. Đôi bàn tay gầy gộc của ông đang siết chặt lấy thành ghế sắt đến trắng bệch. Hóa ra ông không ngủ. Ông đang nghe thấy sự bế tắc của tôi, nghe thấy từng con số đang đè nặng lên vai đứa con trai bé bỏng của mình.

Sự thực dụng mà tôi tự hào bấy lâu nay bỗng trở nên tàn nhẫn khi nó phơi bày thực tại phũ phàng ngay trước mặt bố.

​Linh nhanh tay đóng hộp màu, đứng dậy rồi nói to một cách cố ý: "À mà Vũ này! Chị My nhắn tin cho tôi. Chị ấy bảo bộ ảnh trước anh chụp đỉnh quá, khách hàng ưng đến mức muốn đặt thêm một bộ ảnh ngay tối nay. Chị ấy gửi trước tiền cọc tám triệu rồi đấy, anh check kiểm tra tài khoản đi nhé!"

​

​Tôi sững người nhìn Linh. Tôi biết thừa là chị My chẳng gọi cho ai cả, và cũng chẳng có cái tiền cọc nào được gửi vào tài khoản tôi lúc này.

Nhưng khi thấy bố khẽ thả lỏng đôi bàn tay, hơi thở của ông cũng nhẹ nhàng hơn, tôi hiểu ngay ý định của cô ấy. Linh đang tạo ra một bậc thang để bố tôi bước xuống mà không bị tổn thương lòng tự trọng.

​"Thật à?" tôi nương theo lời cô ấy, giọng vẫn giữ vẻ bình thản. "Vừa chụp xong đã có khách đặt thêm, đúng là may mắn."

​Bố tôi lúc này mới mở mắt, ông nhìn tôi với vẻ dò hỏi nhưng nhẹ nhõm: "Công việc trên đây tiến triển tốt thế à?"

​"Vâng bố, con làm giỏi nên người ta tin tưởng. Bố cứ yên tâm mà chữa bệnh, tiền nong cứ để con lo." tôi nói dối, trái tim thắt lại một nhịp.

​Linh nháy mắt với tôi một cái đầy ẩn ý, rồi quay sang chào bố: "Cháu chào bác ạ! Cháu là bạn cùng làm việc với Vũ. Anh ấy ở trên này là tay máy số một đấy bác, bác cứ yên tâm nghỉ ngơi để anh ấy đi kiếm tiền về mua quà cho bác nhé!"

​Bố tôi cười, nụ cười hiền hậu hiếm hoi giữa không gian nồng mùi thuốc sát trùng. Linh rất khéo, cô ấy không chỉ đưa cho tôi một lối thoát về tiền bạc, mà còn tặng cho bố tôi một liều thuốc an thần quý giá nhất.

​

​Đợi y tá đến dìu bố vào phòng làm thủ tục nhập viện xong, tôi và Linh mới bước ra ban công cuối hành lang. Gió lạnh từ ngoài thổi vào khiến tôi tỉnh táo hẳn.

​"Cảm ơn cô chuyện lúc nãy." tôi nói, lần đầu tiên trong giọng nói có chút thành ý thực sự.

​"Đừng cảm ơn suông. Tám triệu đó là thật, nhưng anh phải làm việc thật sự đấy." Linh khoanh tay, dựa lưng vào lan can. "Chị My đang cần ảnh cho dự án Hà Nội từ những kẽ nứt. Một studio khác vừa hủy lịch phút chót. Nếu anh nhận, tôi sẽ bảo chị ấy ứng tiền ngay đêm nay để anh nộp cọc cho viện. Nhưng tôi nhắc lại: tôi là giám đốc sáng tạo, anh chỉ được bấm máy theo ý tôi. Hiểu chưa?"

​Tôi nhìn Linh, dưới ánh đèn tuýp mờ ảo, cô gái này không còn vẻ phiền phức như tôi nghĩ. Cô ấy sắc sảo, nhạy cảm và có một trái tim ấm áp được giấu kỹ sau vẻ ngoài nổi loạn.

​"Tôi hiểu. Chụp bao giờ?" tôi hỏi, lấy lại sự chuyên nghiệp của mình.

​"7 giờ tối nay. Hẹn anh ở cổng viện. Nhớ mang theo chiếc máy ảnh và... bỏ cái máy tính trong đầu anh ở lại phòng bệnh đi." Linh nói rồi quẩy túi màu lên vai, bước nhanh về phía thang máy.

​Tôi đứng lại một mình giữa ban công vắng lặng. Một ngày dài với những con số nghiệt ngã đã kết thúc theo một cách mà tôi không bao giờ ngờ tới.

Tôi rút chiếc điện thoại ra, chuẩn bị nhắn tin cho Nam để vay thêm chỗ tiền còn thiếu cho chắc chắn, nhưng rồi lại thôi.

​Lần đầu tiên kể từ khi đặt chân lên Hà Nội, tôi muốn thử tin vào một thứ gì đó mà tôi không rõ, tôi muốn tin vào sự ngẫu hứng của cô gái Kiến trúc kia.

Sau khi Linh rời đi, tôi quay lại phòng bệnh mà bố tôi vừa vào. Căn phòng nồng mùi thuốc sát trùng và tiếng máy móc kêu tít tít đều đặn.

Bố tôi đã được thay bộ quần áo bệnh nhân màu xanh nhạt, trông ông càng nhỏ bé và gầy gộc hơn trên chiếc giường trắng toát. Ông đang nằm nghiêng, đôi mắt nhìn đăm đăm ra khoảng không gian hẹp ngoài cửa sổ, nơi chỉ có thể thấy một góc bầu trời Hà Nội xám xịt.

​Tôi bước nhẹ lại gần ông, đặt túi đồ cá nhân lên chiếc tủ đầu giường. Nghe tiếng động, bố quay lại, nụ cười của ông vẫn hiền như thế nhưng trong ánh mắt lại chứa đựng một nỗi buồn mà tôi không thể dùng bất cứ bố cục nào để che đậy.

​"Con ngồi xuống đây với bố một lát."

​Tôi ngồi xuống chiếc ghế đẩu cạnh giường. Bố nắm lấy bàn tay tôi, những ngón tay ông khô ráp như vỏ cây nhãn già ở quê nhà, run rẩy chạm vào những vết chai trên tay tôi.

​"Con bảo con đi làm tay máy số một, bố mừng... nhưng nhìn tay con thế này, bố biết con phải vất vả lắm." Bố khẽ thở dài, ánh mắt dừng lại ở xấp hồ sơ bệnh án tôi đặt trên bàn.

"Lúc nãy ở ngoài sảnh, bố đã định bảo con thôi, mình về quê... Bố già rồi, đau một tí cũng không sao, không muốn con phải đi vay mượn hay quỵ lụy ai cả."

​Tôi lặng người. Hóa ra dù Linh đã cố gắng che đậy bằng một màn kịch hoàn hảo, thì bản năng của một người cha vẫn giúp ông nhìn thấu sự thật.

Ông biết tôi đang gồng mình, biết tôi đang phải đối diện với áp lực rất lớn. Ông hiểu rằng một sinh viên đại học năm hai như tôi, vừa phải đi học, vừa phải đi làm để gồng gánh ông, nó vất vả đến nhường nào. Nhưng với tôi, đó không chỉ là trách nhiệm mà còn là một thứ tình cảm to lớn, lớn đến mức dù tôi có cực khổ đến đâu cũng không được phép gục ngã.

​"Bố đừng nói thế. Con không vay mượn ai cả." tôi cố giữ giọng mình thật vững chãi. "Ở Hà Nội này, người ta trọng nhân tài. Con có năng lực, con kiếm được tiền bằng sức lao động của mình. Bố phải khỏe lại thì con mới yên tâm làm việc được."

​

​Bố không tranh cãi với tôi. Ông chỉ nhìn tôi thật lâu, rồi khẽ nói: "Hồi con mới đỗ Thủ khoa, bố tự hào lắm. Bố khoe khắp xóm là thằng Vũ nhà tôi sau này sẽ làm ông này bà nọ, sẽ rạng danh cái đất Phố Hiến này. Nhưng lên đây rồi, bố lại chỉ mong con... bình thường một chút cũng được."

​Ông dừng lại để nén một cơn đau ở lưng, rồi tiếp tục: "Nhìn con bây giờ, bố cứ thấy lạ lẫm thế nào ấy. Con nói năng gãy gọn, tính toán nhanh nhẹn, nhưng cái ánh mắt con... nó không còn trong sáng như ngày con cầm máy ảnh chạy quanh tiệm sách cũ nữa. Bố sợ con vì lo cho cái thân già của bố mà đánh mất đi cái phần tử tế nhất của mình."

​Những lời của bố như một mũi kim đâm vào lớp vỏ bọc của tôi. Tôi vẫn luôn tự hào rằng mình đang hy sinh vì gia đình, rằng sự thực dụng của tôi là có mục đích cao cả. Nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ rằng chính sự hy sinh đó lại đang làm bố đau lòng hơn cả căn bệnh thoát vị.

​"Bố cứ hay lo xa." tôi cúi mặt, giả vờ sắp xếp lại mấy hộp sữa trong túi nilon để tránh ánh nhìn của ông. "Thành phố này nó thế, không nhanh nhẹn, không thực tế thì người ta sẽ dẫm nát mình ngay. Con vẫn là con của bố thôi, có khác gì đâu."

​Bố khẽ lắc đầu, bàn tay ông vẫn nắm chặt lấy tay tôi như sợ tôi sẽ biến mất vào cái vòng xoáy ồn ào ngoài kia. "Khác chứ con. Con bây giờ giống như một bức tượng đẹp nhưng lạnh lẽo. Cái cô bé lúc nãy... Tên Linh đúng không? Cô ấy có đôi mắt rất sáng. Ở gần những người như thế, con nên học cách mở lòng mình ra một chút. Đừng có lúc nào cũng tiền bạc với công việc nữa, nghe con."

​

​Đến giờ cơm chiều, tôi xuống căng tin bệnh viện mua cho bố một bát cháo cá nóng. Tôi ngồi đó, tỉ mẩn thổi từng thìa cháo rồi đưa lên miệng bố.

Cảnh tượng này khiến tôi nhớ về những ngày mẹ còn sống, cả nhà cũng từng quây quần bên mâm cơm giản dị ở quê. Lúc đó chúng tôi nghèo, nhưng tôi chưa bao giờ thấy lòng mình nặng nề như lúc này.

​"Con ăn gì chưa?" bố hỏi sau khi đã ăn được nửa bát.

​"Con không đói, tí nữa ra cổng viện con ăn sau." tôi đáp.

​Sự thật là tôi đang nghĩ về buổi chụp hình lúc 7 giờ tối. Tôi đang nghĩ về việc làm sao để có được 8 triệu đó nhanh nhất và xứng đáng nhất.

Tôi đang nghĩ về Linh và cái dự án Hà Nội từ những kẽ nứt. Nhưng nhìn gương mặt bình yên của bố sau khi ăn xong, tôi bỗng thấy những toan tính đó thật nhỏ bé.

​Trước khi rời phòng bệnh để đi gặp Linh, tôi giúp bố nằm xuống, đắp lại chiếc chăn mỏng.

Bố nhìn tôi, khẽ dặn: "Đi làm thì đi, nhưng đừng có cố quá con nhé. Có gì thì cứ gọi cho bố."

​Tôi gật đầu, quay lưng bước ra khỏi phòng bệnh. Đi dọc hành lang vắng lặng, tôi chợt nhận ra rằng tất cả những danh hiệu Thủ khoa, những bộ ảnh giá trị, hay sự thực dụng lạnh lùng mà tôi tôn thờ... tất cả đều vô nghĩa nếu tôi không bảo vệ được nụ cười của người cha già này.

​Tôi dừng lại trước cửa sổ hành lang, nhìn xuống cổng viện nơi Linh đang đứng đợi. Ánh sáng của Hà Nội bắt đầu rực rỡ, nhưng trong tim tôi, những lời của bố vẫn đang âm ỉ. Tôi hít một hơi thật sâu, gỡ chiếc máy ảnh ra khỏi bao, kiểm tra thẻ nhớ.

​Đêm nay, tôi sẽ không chụp chỉ vì tiền, tôi sẽ không chụp vì sự thực dụng. Tôi sẽ chụp như thể đây là lần cuối cùng tôi được nhìn thấy Hà Nội qua ống kính, đúng như lời bố dặn " để thấy lại cái phần tử tế nhất của mình."