Chương 20: Dòng sông máu

Mọi ý tưởng trong cuộc họp đều thể hiện sự quyết tâm tái chiếm Thành cổ của những sĩ quan chỉ huy giàu kinh nghiệm trận mạc hàng đầu quân lực Sài Gòn ngay sau đó chỉ một ngày.

Bắt đầu là pháo.

Những loạt pháo không bắn ào ào như trước mà được bắn từng đợt, mỗi đợt có cường độ, tầm xa, độ cao thấp khác nhau. Có lúc tưởng đã xong, nhưng chúng lại bắn tiếp. Lúc tưởng sắp bắn tiếp, chúng đột ngột ngừng. Chính kiểu bắn vừa thong thả vừa nham hiểm, lúc như ngủ gật, lúc như cướp bóc ấy đã khiến các trận địa phòng thủ trở nên lúng túng, bất ngờ, khó đoán. Điều đó đã gây ra không ít thương vong đáng tiếc.

Tiểu đội Tạ chỉ trong vài đợt pháo, quân số đã thương vong hết một phần ba, toàn là những cái chết vô ích, không rõ nguyên nhân. Người chết khi đứng trong giao thông hào, chết khi nhô lên mặt đất, thậm chí chết ngay khi ngồi khoanh tay trong hầm.

Tạ tức giận, chửi tục: - Đ... mẹ! Chúng chơi kiểu gì thế này?

Sen trầm tĩnh hơn. Sau khi quan sát các điểm rơi của đạn pháo, khi pháo ngừng bắn, anh bò đến bên Tạ, vừa nói vừa vẽ trên không: - Anh có thấy không? Chúng bắt đầu bắn pháo chụp như mọi lần để ép ta xuống hầm, sau đó dùng pháo khoan buộc ta phải trồi lên. Đã trồi lên là sẽ bị pháo mảnh quét ngang. Chúng ta chết ở chỗ này.

Tạ ngẩn người, nhìn chăm chăm vào bàn tay của Sen, thán phục: - Cậu... cậu giỏi quá! Bấy lâu nay tớ không biết mình được chỉ huy một thiên tài pháo binh. Vậy giờ phải làm sao?

- Đơn giản, anh cứ lệnh cho anh em khi pháo bắn, ai ở đâu thì ở yên đó, đừng cử động.

- Nhưng nếu chúng bắn pháo ục, tức pháo khoan từ dưới đất bắn lên thì sao?

- Trường hợp đó cứ chịu, nhưng còn hơn là vội vàng trồi lên.

- Nhất trí! Tớ sẽ triển khai ngay.

Nói xong, với thân hình quằn quèo như chão rừng, anh bò nhanh đến các hầm khác trong tiểu đội.

Sau pháo là bom. Một đợt oanh tạc vừa kết thúc, khu thành chìm trong khói bụi vàng đen, cả tiểu đội đã tràn ra sát chân tường thành, nòng súng chĩa thẳng về phía trước. Im lặng... Chờ đợi...

Tạ dụi mắt, sốt ruột: - Mẹ, các chú mày định chơi kiểu gì mà pháo ngừng một lúc mà vẫn chưa chịu lên như mọi khi? Trưa rồi còn chán chường gì nữa chứ? Hay là chúng chán rồi, bỏ cuộc rồi, chịu thua chúng ta rồi?

Sen nghiêm mặt: - Không nên lạc quan quá. Rất có thể đây là dấu hiệu đổi quân, quân đổi cách đánh cũng đổi.

Tạ nhìn sâu vào mắt Sen: - Cậu nói gì mà giống như chính ủy mặt trận thế này?

- Bởi kẻ thù của chúng ta không hèn và ngu như chúng ta tưởng.

- Tốt, lại nói nhảm! Miễn nói nhảm, sao cậu hay nói nhảm thế?

Sen im lặng. Cường nhìn sang tiểu đội trưởng như ngầm bảo rằng có thể Sen nói đúng, phải cảnh giác.

Bỗng Tú kêu lên: - Lính! Lính ở đâu ra nhiều thế, anh Tạ ơi!

- Lính nào? - Tạ gắt. - Mày bị mù à?

Nhưng rồi chính mắt anh cũng trợn tròn: Phía trước, vừa nãy còn là bãi đất đá hoang phế, giờ đây đã lổn nhổn đầy mũ sắt lính. Cả những chiếc mũ nồi màu nâu nay biến thành màu đỏ, phía dưới không phải là bộ rằn ri mà là bộ kaki xám chật chội. Chúng rùng rùng đội đất hiện lên như thổ thần thổ địa, quăng thân qua khoảng trống như bầy khỉ đột về các địa hình che khuất có lợi nhất, vừa quăng vừa bắn đạn, động tác thuần thục như đang biểu diễn xiếc.

Tạ bật chửi: - Thằng Sen nói đúng! Bọn dù đã thay bằng thủy quân lục chiến.

Mẹ, mày muốn chui xuống đất à? Vậy chúng ta sẽ chôn chúng luôn. Nào, các cậu theo tôi!

Theo cái vẫy tay của Tạ, cả tiểu đội nhảy lên bức tường thành đã bị san phẳng, nhảy sát vị trí đối phương vừa trồi lên, chờ một chút... rồi đồng loạt bắn những loạt đạn căng xuống những hình nhân mang dáng khỉ voọc vừa hiện ra từ hư vô. Bất ngờ bị bất ngờ, đám lính mũ nồi đỏ không kịp trở tay đã ngã gục hàng loạt, nhưng những lính khác vẫn tiếp tục tràn lên từ cỏ lác...

Cả khu Thành cổ rung giật dữ dội. Đối phương đông hơn gấp bội nhưng do dàn trận xung phong trên địa hình trống trải nên mưu kế độn thổ bất ngờ ban đầu nhanh chóng bị lộ, trở thành mục tiêu sống cho những đường đạn chính xác từ khắp các địa hình trong thành bắn ra.

Thời gian trôi khét lẹt. Mặt trời đang ngả dần phía bên kia sông nhưng trận đánh vẫn không hề giảm cường độ, thậm chí từng lúc lại khốc liệt hơn. Khốc liệt đến nỗi không chỉ cán bộ tiểu đoàn mà cả cán bộ trung đoàn, trợ lý phòng ban, nhân viên điện đài, y tá, anh nuôi... đều rời chỉ huy sở, vác súng lao ra chiến đấu.

Nổi bật trong số đó là dáng gầy gầy của trung đoàn trưởng Thành. Tay cầm khẩu AK báng sứt, bên hông giắt khẩu K54, ông lao như con thoi giữa các hầm, vừa trực tiếp bắn vừa lia mắt quan sát tình hình. Chỉ thấy bàn tay ông đưa lên hạ xuống, lúc khoan thai, lúc mạnh mẽ, ngẫu hứng như một nhạc trưởng dày dạn. Có lúc ông bụm tay vào miệng gào nhưng không ai nghe thấy, khiến cậu công vụ phải dịch lại bằng giọng lanh lảnh nhưng sắp khàn.

- Thủ trưởng trung đoàn nhắc chúng ta đã thay đổi cách đánh, các đơn vị cứ bình tĩnh, cứ giữ cách đánh truyền thống là phòng thủ đi đôi với vận động, luôn vận động để chúng không biết đường nào mà lần. - Cậu quay sang trung đoàn trưởng, thấy ông gật đầu hài lòng, vẻ khoái chí thì giọng càng dõng dạc. - Và nên nhớ, thưa các đồng chí, Thành cổ không cô đơn. Xung quanh chúng ta, trên toàn mặt trận Quảng Trị, luôn có ba sư đoàn mạnh bảo vệ, tiêu diệt chúng ở vòng ngoài.

Cậu công vụ nói xong, hụt hơi, ngồi thụp xuống ho một chập. Trung đoàn trưởng nhìn cậu, cười tươi, ra ý: “Cái thằng này, hằng ngày mày ù lì như nắm cơm mà hôm nay mày nói còn hay hơn cả tao!” Trước mặt ông, một cán bộ bị thương đang co giật trên bãi trống. Một chiến sĩ khác nhào lên định cứu nhưng liền bị trúng đạn.

Một chiến sĩ khác nữa không nhào mà bò sát đất nhưng vẫn bị đạn lia sát đất găm vào mông. Lại một chiến sĩ khác định nhào nhưng trúng đạn, quặn người dúi đầu xuống.

Ông quát: - Ngu, dừng lại!

Rồi lập tức tháo súng, tháo giày, nằm ngửa sát đất, dùng gót chân trườn từng phân. Đạn bay gần như chạm ngực ngực ông nhưng không viên nào trúng. Cứ thế, ông đến được chỗ thương binh, dùng tay kéo về, vẫn trong tư thế nằm ngửa.

“Làm tiếp đi!” Ông nói, phào phào âm được âm mất, rồi xách súng định chạy đi thì một chiến sĩ hốt hoảng lao đến: - Báo cáo, đường dây bị đứt, toàn bộ liên lạc mất tín hiệu.

Ông hét, không hiểu sao lần này tiếng lại rõ: - Hả? Đứt ở đâu? Sao lại đứt?

- Dạ, có thể ở sông ạ!

Cùng với cậu công vụ, ông lao qua mọi địa hình rải đầy xác chết, lao nhanh ra bờ sông, nơi mặt trời sắp lặn.

Không biết cái tên Bến Vượt này có từ xa xưa hay chỉ khi cuộc phòng thủ Thành cổ bắt đầu mới mang cái tên mộc mạc ấy. Và sau này, không biết hai từ Bến Vượt đơn sơ ấy có ghi ấn vào lịch sử chiến tranh như một địa danh đau thương, hào hùng nhất hay không. Tối nay, bất kỳ du khách nào nếu có mặt ở đây chắc chắn sẽ không thể tin được.

Dòng sông lửa? Không hoàn toàn. Dòng sông chết? Cũng chưa chính xác. Có lẽ chỉ “Dòng sông máu” mới nói lên được cái hình hài quặn đau kinh hoàng của nó.

Thương binh được chuyển qua sông đen đặc bằng đủ mọi phương tiện có thể và không thể. Những tốp bộ đội bổ sung vượt ngược chiều cũng đen đặc, bằng đủ mọi phương tiện mà nếu sau này có nhà sử học nào tỉ mẩn kể lại cũng chưa chắc đã có độ tin cậy. Số người được chuyển qua sông để về trạm phẫu, về lòng đất bấy nhiêu thì số bổ sung sang lại tương đương. Đêm hôm sau, mọi sự chuyển động sống chết ấy lại lặp lại y như vậy, như một quy luật, quy luật máu. Pháo sáng đỏ trời. Pháo nổ rung đáy sông. Khi các cột nước ập xuống, nằm im không dậy nữa thì mới lộ ra những xác người, xác thuyền trôi bập bềnh theo dòng nước loang màu đỏ.

Trên bờ, trung đoàn trưởng Thành với chiếc đèn pin trên tay chạy đi chạy lại, gầm lên, quát tháo, ra lệnh các đơn vị trưởng phải ổn định trật tự vượt sông. Nhưng tất cả tiếng gào thét của ông đều bị dòng nước nuốt chửng và đạn pháo xé tan. Ông đành dừng lại, đứng như trời trồng, đau đớn, bất lực, nước mắt tràn trên gò má nhọn hoắt, đen sạm.

Bỗng ông chau mày nhìn ra mặt nước. Tại đó có một người lính thông tin đang bơi ra giữa dòng, tay cầm đầu dây điện thoại bị đứt. Anh bơi khó nhọc, thỉnh thoảng lại bị cột nước đánh bật trở lại hoặc dìm sâu xuống đáy. Lại bơi, lại bị đánh bật. Có lúc chìm nghỉm lâu tưởng đã trúng đạn không trồi lên được, nhưng rồi cái đầu tóc ngắn của anh lại ngóc lên, nhấp nhô bơi tiếp về phía bờ bên kia. Vừa bơi, anh vừa khổ sở lặn hụp tìm thứ gì đó như đang mò tôm cá. Thi thoảng lại vấp phải thây người, mảnh thuyền trôi xuống khiến anh phải bơi tránh qua một bên... Thế rồi, khi còn cách bờ chừng vài chục thước, cái anh cần tìm đã tìm được. Đó là đầu dây bị đứt từ phía bên kia. Nhưng do thiếu hụt nên dù đã vận hết sức, hai đầu dây bướng bỉnh vẫn không chạm được. Pháo vẫn nổ chi chít. Đã có những trái pháo đánh sóng trào lên trùm kín người khiến anh tuột tay, lại vật vã mò tìm lại từ đầu. Tìm được, sợ tuột nữa, không còn cách nào khác, anh quyết định đưa hai đầu dây vào giữa hai hàm răng, nghiến chặt để tạo sự liền mạch, thành mối nối qua thân thể... Một trái pháo nổ gần, toàn thân anh tung lên, dập xuống nhưng răng vẫn không rời mối dây. Pháo sáng chiếu vào hình ảnh kiêu hùng và tội tình ấy như một biểu tượng cho ý chí kiên cường của người lính giữa sóng nước hiểm nguy.

Mùi hôi thối nồng nặc xộc ra từ hầm phẫu.

Bác sĩ Lê đang chuẩn bị cưa khúc chân hoại tử của một người lính còn rất trẻ. Anh càu nhàu: - Hết thuốc tê rồi, thằng em ráng chịu đau, đừng kêu mất sức!

Nói xong, anh ngáng một thanh gỗ vào giữa hai hàm người thương binh, nhờ hai chiến sĩ bị thương nhẹ đứng gần giữ chặt chân tay, đầu cổ. Không blouse, không khẩu trang, không mũ y tế, anh bắt đầu cưa.

Máu phọt lên mặt, phọt cả lên trần nhà. Người thương binh quằn người, răng nghiến vào thanh gỗ ken két như tiếng mọt gặm trong đêm, mồ hôi vã ra, vẻ đau đớn tột cùng. Lưỡi cưa đẫm máu vẫn nghiến xoèn xoẹt vào xương, thỉnh thoảng lại vấp cái cục! Lại quằn lên, căng giật, thanh gỗ ngáng miệng văng ra để bật lên tiếng thét man dại: “Con chết mất mẹ ơi!...” Lưỡi cưa đành dừng lại. Máu từ đó chảy xuống thành vũng dưới nền xi măng.

Vừa lúc Hồng chạy từ ngoài vào. Nước da trắng hồng ngày nào giờ đã xanh sạm, khuôn mặt gầy đi rất nhiều, đôi mắt không còn long lanh như cũ nhưng lại cháy sáng một đốm lửa không thể dập tắt. Giọng cô cũng trầm hơn, thoáng mệt mỏi: - Báo cáo, thuyền chở thương binh bổ sung đã đến ạ!

- Tốt! - Bác sĩ Lê không nhìn lên. - Giờ cô ngồi xuống đây, hát một bài gì đó đi, hát thật ngọt, hát thay thuốc mê.

Hiểu ra, sau chút ngập ngừng, cô đưa tay lau nhanh giọt mồ hôi trên má rồi khẽ ngồi xuống cạnh người thương binh, cầm lấy bàn tay run bắn của anh, vỗ nhè nhẹ, ánh mắt tỏa ra vẻ xót xa, dịu dàng của người mẹ, người chị, người em. Và cô hát. Hát một làn điệu dân ca thao thiết, thăm thẳm buồn của Quảng Trị. Lời hát bay lên, lan tỏa vào tất cả ngóc ngách chật đặc thương binh, lan sâu vào đôi mắt đang mở to đau đớn của anh. Đôi mắt ấy nhìn cô như cái nhìn của đứa trẻ được mẹ vỗ về. Cô vẫn hát. Tiếng hát là lời tâm sự của người yêu tiễn người yêu đi xa, của người mẹ cầu mong đứa con ra khơi vượt muôn trùng sóng dữ, của những cô gái nón lá chao nghiêng đứng ở triền đê đợi người ấy trở về...

Lưỡi cưa lại chuyển động. Tiếng kim loại xiết vào xương cốt, trộn vào làn điệu dân ca tạo thành một hợp âm kiêu hãnh, tức tưởi của một thời bom đạn. Người lính thiếp dần, thiếp dần rồi ngất đi. Nước mắt cô cũng trào ra nhỏ từng giọt xuống tóc người thương binh...

Lát sau, cưa xong, bác sĩ ướt đẫm mồ hôi và máu ném phịch khúc chân tơ tướp, đỏ lòm vào thùng đạn gần đó, văng tục: - Mẹ! Vũ khí Mỹ với bộ binh ngụy là thế này đây! Chuyển đi!

Hồng tần ngần nán lại: - Bác sĩ ơi...

- Cái gì nữa đây? - Bác sĩ Lê lại đang cúi xuống vết thương ở đầu người khác, không nhìn lên. - Có người chết hả? Nếu chết thì chôn tại chỗ, khỏi phải mang qua sông, chết thêm người vô ích.

- Dạ không... - Cô lúng túng, gò má bất giác đỏ rần lên. - Bác sĩ cho em hỏi... anh Cường.

- Cường nào? Cả cái Thành cổ này có khoảng bảy chục thằng Cường, có hy sinh bớt thì ít nhất cũng còn bốn chục, phải hỏi cho rõ ra.

- Anh Cường... - Cô càng bối rối. - ...cao cao, trắng trắng ấy ạ.

- Thế thì thế này nhé! - Bác sĩ Lê nhìn lên, giọng cằn nhằn. - Sau bốn mươi ngày ở đây, thằng trắng nhất cũng thành đen sì.

Hồng vẫn kiên trì: - Dạ, nghe nói anh ấy là... sinh viên.

- Sinh viên à? - Bác sĩ Lê lại nhìn xuống. - Mười thằng ở đây đến ba thằng là sinh viên, hỏi thế thì tôi chịu.

Hồng tiu nghỉu: - Vậy thôi, em chào bác sĩ.

- Không dám, mời cô lại... bến.

Hồng đi ra, dáng đi cắm cúi, hơi xiêu vẹo. Bác sĩ Lê nhìn theo, khẽ lắc đầu rồi lại cúi xuống với máu me, băng gạc...

Tiếng chuông điện thoại chợt réo vang bên hầm chỉ huy. Kệ, cho mày réo, réo chán thì phải câm. Lê nghĩ và vẫn không rời tay khỏi đống dụng cụ mổ xẻ. Điện thoại lại réo nữa, dồn dập như phải bỏng. Người bác sĩ đành dừng lại, vừa lau máu cồn cột trên tay vừa nhìn quanh: - Mấy bố đi đâu cả rồi thế này? Bộ cứ phải chúi đầu vào giao thông hào mới là chỉ huy chắc?

Tiếng điện thoại vẫn réo. Anh đành đi đến, cầm lên, giọng cáu bẳn: - Tớ đây! Gọi gì mà gọi lắm thế? Đang bận bỏ mẹ!

Đột nhiên mặt anh thuỗn ra, chiếc điện thoại chút rơi khỏi tay. Vừa lúc trung đoàn trưởng Thành vào, một bên tay băng bó.

- Ai gọi đó?

Ông lại trở về giọng khào khào, rin rít khốn khổ.

Lê trợn mắt, mồm miệng méo xệch: - Đại... Đại tướng Võ... Võ Nguyên Giáp.

Thành vội nhảy ba bước, vồ lấy ống nói, nhưng chỉ khào khào vâng dạ được mấy câu rồi đành chuyển máy cho bác sĩ Lê: - Cậu... cậu thay tớ đi!

Bác sĩ Lê đỡ lấy, giọng trở nên thoải mái, tự tin hơn: - Báo cáo Tổng tư lệnh, tôi, thiếu tá Đinh Quang Lê, trưởng trạm phẫu phải nói thay chỉ huy trưởng Thành vì gào thét nhiều quá, anh ấy điếc tai mất giọng rồi... Dạ, Thành cổ vẫn vững chắc nhưng thương vong nhiều lắm! Mỗi ngày mất đi trên trăm người, không sức nào bổ sung nổi. Người bị thương chuyển qua sông, người hy sinh chôn tại chỗ nhưng cũng báo cáo thật, cũng... cũng sắp hết đất chôn rồi ạ!

Thành trợn mắt xua tay. Lê vẫn oang oang: - Dạ, tuy thế nhưng tinh thần anh em vẫn không suy suyển, Quang Sơn còn Thành cổ còn. Tất cả chiến sĩ trung đoàn Quang Sơn thề sẽ giữ Thành cổ đến người cuối cùng. - Bỗng anh đứng thẳng người. - Vâng, xin Tổng tư lệnh cứ nói, tôi sẽ truyền đạt lại ạ!

Một phút im lặng trôi qua... Lát sau, bác sĩ Lê hạ điện thoại xuống, ghé sát tận vành tai trung đoàn trưởng Thành nói rành rọt từng tiếng: - Đại tướng biểu dương tinh thần chiến đấu của chúng ta và thông báo, rất có thể đêm nay chúng sẽ cho thám kích luồn vào cắm cờ. Bằng mọi giá ta phải vô hiệu hóa được nó vì sáng ngày kia hội nghị Paris sẽ chính thức đi vào những nội dung chính yếu. Nếu cắm được cờ, chúng sẽ có cớ để rùm beng với thế giới rằng Thành cổ đã thuộc về chúng.

Thành để rơi người ngồi xuống, vẫn khào khào: - Chết mẹ chưa, nếu cái cậu thông tin ấy không cắn được mối dây thì cái lệnh đặc biệt này đã chìm ở giữa dòng rồi. - Rồi anh quay qua cậu công vụ vừa bước vào. - Xuống đại đội 3 mời ngay chính ủy về cho tôi, có chuyện gấp, nhanh chân lên!

Chẳng biết người công vụ có hiểu thực chất cái gấp đó là gì không nhưng chỉ loáng cái, cậu đã biến khỏi căn hầm, chìm nhanh vào bóng tối như một ảo ảnh.