Chương 4: Bài này không khó

Ngoài Phương Hạ, tiệm nướng còn có hai nhân viên khác. Một người là Tiểu Lý, chừng đôi mươi, vóc dáng trung bình, hơi tròn trịa, rất có khiếu hài hước. Thím Triệu thường gọi anh ta là Tiểu Lý, còn Phương Hạ thì gọi là anh Lý. Anh Lý là họ hàng của thím Triệu. Phương Hạ nghe nói anh ấy học hết cấp hai thì nghỉ, ở nhà nhàn rỗi một thời gian rồi đi học nghề nướng bánh, giờ là bếp chính của tiệm.

Người còn lại là chị Minh Hương, hơn ba mươi tuổi.

Trước đây tiệm còn có một cô gái khác, nhưng gần đây cô ấy đã về quê lấy chồng. Chính vì cô ấy nghỉ việc nên thím Triệu mới tuyển thêm người, và Phương Hạ đã được nhận vào vị trí đó.

Anh Lý và chị Minh Hương đều sống trong trấn, tan ca là về nhà. Chỉ có Phương Hạ là không có chỗ ở.

Thím Triệu thấy cô là con gái, ở lại tiệm ban đêm không an toàn nên đã sắp xếp chỗ ở cho cô. Bà dọn dẹp căn phòng nhỏ vốn dùng làm kho, kê thêm một chiếc giường gấp cho cô ngủ.

Thông báo tuyển người chỉ ghi bao ăn ba bữa, không bao ở. Thế nhưng nay thím Triệu lại cho Phương Hạ ở nhờ, khiến bà cảm thấy hơi thiệt thòi. Bà định nói chuyện tiền thuê nhà với cô, nhưng lại nghĩ, cô bé còn nhỏ, người thân không quan tâm, thật đáng thương.

Dù thím Triệu hay tính toán chi li nhưng cũng là người mềm lòng. Thấy Phương Hạ tội nghiệp, bà cứ mãi không biết mở lời về chuyện tiền nong. Thôi thì cứ để Phương Hạ ở lại. Cô bé đã khổ sở rồi, hà cớ gì phải làm khó thêm. Thế nhưng chẳng mấy chốc, thím Triệu nhận ra việc cho cô bé ở chung là một quyết định vô cùng sáng suốt.

...

Con gái của thím Triệu, Tiểu Mẫn, đang học tiểu học trong trấn. Mấy hôm trước cô bé còn ở nhà trên núi chơi, giờ đã về thị trấn, thỉnh thoảng lại ghé quán làm bài tập rồi cùng mẹ về nhà. Cũng như bao đứa trẻ khác, Tiểu Mẫn chẳng mấy thích làm bài tập.

Phương Hạ đang lau bàn gần đó, thấy Tiểu Mẫn chống tay ôm mặt, trừng mắt nhìn mãi vào đề bài trong vở mà không chịu đặt bút. Cô không nhịn được, chỉ vào đề bài: "Bài này không khó, em chỉ cần chuyển hết ẩn số sang vế trái là được."

"Vâng." Tiểu Mẫn bĩu môi, dù không tình nguyện lắm nhưng vẫn cầm bút, tính toán theo công thức.

Thím Triệu đang ngồi tính sổ, ngẩng đầu thấy cảnh đó, trong lòng mừng như bắt được vàng, cười tít cả mắt. Bản thân bà cũng đành bó tay với cô con gái này, thường ngày có bảo làm bài tập thế nào, cô bé cũng không nghe lời, hoặc chỉ giả vờ làm cho có.

Không ngờ Tiểu Mẫn lại nghe lời Phương Hạ đến vậy.

"Phương Hạ à, cháu cũng giỏi thật đấy!"

Thím Triệu giật chiếc khăn lau từ tay Phương Hạ: "Nào nào nào, cháu cứ ngồi đây dạy nó làm bài, để thím lau bàn cho."

Dù thấy hơi lạ, Phương Hạ vẫn ngồi xuống cạnh Tiểu Mẫn.

...

Có lẽ vì hôm nay xem bài tập của Tiểu Mẫn nhiều quá, tối đến, Phương Hạ nằm mơ thấy mình quay lại trường học.

Giờ ra chơi mười phút, cô cùng mấy bạn nhảy dây chun trước cửa lớp. Bên cạnh có bạn đang chơi "chim mẹ bắt sâu con", có bạn đá cầu, có bạn nhảy dây, tiếng cười vang khắp sân trường. Bỗng chuông báo reo lên, các bạn học biến mất. Phương Hạ về phòng cũng không thấy ai. Chỉ còn mình cô giữa lớp học vắng tanh.

Phương Hạ sực tỉnh, hoảng sợ, mồ hôi ướt đẫm đầu. Sau khi thoát khỏi cơn ác mộng, cô cứ trằn trọc không ngủ nổi. Cô nằm trên giường, hồi tưởng lại những ngày tháng đi học trước đây.

Ban đầu, thôn Thanh Bình không có trường học. Có một người giàu có từ thành phố về đây, cảm thấy nơi này cảnh vật thanh bình, rất thích hợp để dưỡng lão nên đã xây nhà trong thôn, tiện thể quyên góp xây luôn một trường tiểu học.

Dù gọi là trường học, nhưng thực ra đó chỉ là một dãy nhà cấp bốn, tường xi măng, mái ngói đỏ, nổi bật giữa những căn nhà đất vàng. Nó không lớn, chỉ gồm vài căn phòng nhưng cũng đủ cho lớp nhi đồng trong thôn đi học. Nó càng không đẹp, nhưng lại là biểu tượng của thế giới bên ngoài, là biểu tượng của tri thức.

Phương Hạ từng theo học ở ngôi trường đó.

Trong trường chỉ có hai giáo viên, không thể dạy hết nhiều học sinh như vậy, nên họ sắp xếp các học sinh có tuổi tác chênh lệch ngồi cạnh nhau, để học sinh lớn dạy cho học sinh nhỏ.

Trong trường cũng không có căng-tin. Học sinh sẽ mang theo hộp đựng gạo và khoai đến trường. Đến trưa, giáo viên đem nồi nhóm bếp, nấu cơm cho mọi người cùng ăn. Bữa cơm tuy giản dị, khá đơn sơ nhưng ai nấy cũng đều ăn rất ngon lành. Chỉ là những ngày tháng ấy kéo dài chưa đầy một năm thì đã phải dừng lại.

Không ai ngờ rằng, những cơn mưa và lũ quét ngày hè đã san bằng cả ngôi trường tiểu học. Thế là các học sinh trong thôn đành phải đi đường xa hơn, học ở một ngôi trường khác. Phương Hạ cũng không ngoại lệ.

Vì đường xa, mỗi sáng cô phải dậy từ tờ mờ sáng. Bà ngoại thương cháu, sợ cô mệt. Sáng nào bà cũng dậy sớm chuẩn bị sách vở, rồi ngồi bên giường nhẹ nhàng chải tóc, đợi xong mới gọi cô dậy thay đồ. Sáng sớm, làn sương trắng phủ kín lối mòn. Hai bà cháu men theo con đường ngoằn ngoèo, tay cầm chiếc bánh ngô nguội từ tối qua, vừa đi vừa ăn.

Sau khi đưa Phương Hạ đi học, bà ngoại trở về nhà, cho gà ăn, làm cỏ, bón phân cho ruộng rau.

Ở cổng trường có hai cây hòe lớn. Cứ đến giờ tan học vào lúc hoàng hôn, Phương Hạ vừa bước ra cổng là sẽ thấy bà ngoại đợi dưới tán cây.

Khi hai bà cháu lại băng qua đường núi về nhà, trời cũng đã tối. Bữa cơm chỉ là ít cơm nguội chan nước sôi, thêm chút xì dầu và dưa muối, ăn vội cho xong rồi lại chuẩn bị cho ngày mai.

Dù cực khổ là thế nhưng Phương Hạ chưa bao giờ xem đây là khó nhọc, vì cô được đi học. Ngày tháng dần trôi, hết năm này đến năm khác, mãi đến khi Phương Hạ học hết tiểu học, cô chuyển sang học cấp hai trên thị trấn.

Trường cấp hai có ký túc xá nên cô không phải lặn lội đường xa đi học vào sáng sớm nữa, nhưng nỗi khổ lại mang một hình dạng khác.

...

Kết quả của một đêm trằn trọc là sáng hôm sau, Phương Hạ dậy muộn. May mà hôm nay tiệm nướng nghỉ nên cô có ngủ nướng thêm một chút cũng không sao.

Thím Triệu đang giặt đồ cho Tiểu Mẫn, còn cô bé đang ngồi trên sofa xem TV. Vì hôm qua cô bé đã làm nhiều bài tập hơn bình thường nên thím Triệu cho phép cô bé chơi nửa ngày, chiều nay mới tiếp tục làm bài tập.

Mấy hôm trước Phương Hạ không có cảm giác gì, nhưng hôm nay có Tiểu Mẫn ở nhà, cô lập tức cảm thấy mình như người ngoài, có vẻ dư thừa. Có lẽ vì sự xuất hiện của cô mà thím Triệu sẽ ngại không nói vài câu riêng tư với Tiểu Mẫn.

Dù sao cũng chẳng có chuyện gì làm, Phương Hạ quyết định ra ngoài. Cô lấy điện thoại và ví tiền, chào thím Triệu: "Thím Triệu, cháu muốn lên thị trấn dạo một chút."

"Được chứ. Cháu cũng đến đây mấy hôm rồi, đi loanh quanh cũng tốt. Nhớ là hãy về sớm, đừng về muộn là được."

"Vâng." Phương Hạ bước xuống lầu, đến tiệm cháo ăn trưa trước rồi đi tản bộ quanh thị trấn.

Thị trấn Vân Giang thuộc thành phố Gia Xuyên, không lớn và cũng chẳng phải nơi phát đạt. Người sống ở trấn còn đông, nhưng các làng quanh đó chỉ còn trẻ nhỏ và người già ở lại.

Một con sông chia thị trấn thành hai nửa nam bắc. Tất cả trường học trong thị trấn đều nằm bên kia bờ, còn bên này là các cửa tiệm bán nhiều mặt hàng khác nhau. Có quán trà để người ta giết thời gian, có quán trà sữa và gà rán buôn bán chẳng mấy đắt khách, cũng có quán cơm nhỏ tấp nập, sạp trái cây "mười tệ ba cân", cửa hàng "hai tệ một món" vang loa inh ỏi "mua không lỗ, bán không lời".

Những viên gạch vỡ, đèn đường hỏng hóc đã mấy năm không được sửa và những thùng rác chỏng chơ... tất cả đều mang dáng dấp riêng của thị trấn này.

Mùa hè vẫn còn đó, giữa trưa nắng nóng, ánh nắng chói chang chiếu lên người không khác gì thiêu đốt. Dưới tán cây, có những ông cụ cầm quạt phe phẩy, chơi cờ tướng với nhau. Dưới mái hiên, có chú mèo cam nằm cuộn tròn ngủ. Trẻ con thì mặc kệ cái nóng, chạy nhảy giữa nắng, mặt đỏ bừng mà vẫn cười vang.

Nghĩ bờ sông chắc sẽ mát hơn, Phương Hạ bèn đi về hướng đó.

Vào mùa này, liễu bên sông xanh rì, cành liễu mềm mại lắc lư trong gió. Bên bờ sông nhỏ, có nhiều người ngồi câu cá, vừa mát mẻ lại vừa câu được cá. Rõ ràng đây là trò tiêu khiển khá hay ho.

Một trong số đó trông hơi quen quen, Phương Hạ vô thức nhìn thêm mấy lần. Mái tóc vàng chóe đó... chẳng phải là Trần Hoài sao?